Το Χρυσόμαλλο Δέρας ως μοντέλο τεχνοφυσικών συναρμογών - Στρούζα, Στεφανία (Αυτόματον: Περιοδικό Ψηφιακών Μέσων και Πολιτισμού, 2025)
Το δοκίμιο εξετάζει τον μύθο του Χρυσόμαλλου Δέρατος –το κριάρι με τη χρυσή προβιά που μετέφερε τον Φρίξο στην Κολχίδα– ως ένα μεταβαλλόμενο κράμα Φύσης και Πολιτισμού, μια ρευστή και σχεσιακή κατασκευή που διαμορφώνεται από υλικές, πολιτισμικές και τεχνολογικές αλληλεπιδράσεις. Η έρευνα εστιάζει σε δύο ιστορικές ερμηνείες του Χρυσόμαλλου Δέρατος που αφορούν τη γεωλογική καταγωγή και την αλχημική ερμηνεία του. Ο μύθος φαίνεται να συνδέεται με τις αρχαίες τεχνικές συλλογής χρυσού, καθώς στα χρυσοφό ρα ποτά μια της αρχαί ας Κολχί δας χρησιμοποιού σαν προβιέ ς προβάτων προκειμένου να συλλέξουν ψήγματα του πολύ τιμου μετάλλου. Ταυτόχρονα, λόγω της θεϊκής φύσης του, το Δέρας θεωρείτο ότι συμβόλιζε ένα εγχειρίδιο αλχημείας που αφορούσε την τεχνουργία της χρυσοποιίας. Οι παραπάνω τεχνοφυσικές εκφάνσεις του μύθου συσχετίζονται εδώ με τη θεωρία του νέου υλισμού. Το άρθρο παρουσιάζει πώς ο μύθος φανερώνει τις μετανθρώπινες συνέργειες που συνέβαλαν στην εξέλιξη των τεχνουργιών του παρελθόντος αλλά και μια σχεσιακή ηθική όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ ύλης, τεχνολογίας και περιβάλλοντος σε ένα σύγχρονο πλαίσιο.