Les circonscriptions administratives en Bulgarie au 13e siècle - BILIARSKY, Ivan (Byzantina Symmeikta, 1999)
Ivan Biliarsky Οι διοικητικές περιφέρειες στη Βουλγαρία τον 13ο αιώνα Σκοπός του άρθρου είναι η παρουσίαση του διοικητικού συστήματος των επαρχιών της Βουλγαρίας κατά τον 13ο αιώνα και η συναγωγή όλων των σχετικών πληροφοριών. Ο κατάλογος των όρων που χρησιμοποιούνται για να δηλωθούν οι διοικητικές περιφέρειες της βουλγαρικής αυτοκρατορίας είναι ο ακόλουθος: ҳωра, земља клисоура, страна, οвласть. Ιδιαίτερη διοικητική ενότητα αποτελούν οι πόλεις. Από τη λεξιλογική, συγκριτική μελέτη των όρων τεκμαίρεται ότι δημιουργήθηκαν κατ' αναλογία, μετάφραση ή μεταγραμματισμό αντίστοιχων ελληνικών όρων: χώρα, γη, κλεισούρα, επαρχία. Στο σύνολο αυτό πρέπει ενδεχομένως να προστεθεί ο όρος прѣдѣлъ(= μέρος) που δηλώνει τα όρια (= σύνορα) και ο οποίος ωστόσο μνημονεύεται σε κείμενο του 14ου αιώνα. Σε ανάλογα συμπεράσματα οδηγεί η μελέτη των επιμέρους στοιχείων της επαρχιακής διοίκησης. Στη μελέτη μας παρουσιάζομε επίσης τον κατάλογο των επαρχιών της Βουλγαρίας κατά τον 13ο αιώνα, για τις οποίες διαθέτομε πληροφορίες από πηγές της εποχής. Τα στοιχεία που παραθέτομε μας επιτρέπουν να συμπεράνομε τον πλήρη εκβυζαντινισμό της επαρχιακής διοίκησης κατά την εποχή του δευτέρου βουλγαρικού κράτους. Οι Ασενίδες όχι μόνον δεν κατήργησαν το βυζαντινό διοικητικό σύστημα, αλλά δημιούργησαν ένα κράτος βυζαντινού τύπου. Την ίδια τάση ανιχνεύομε, εκτός από τη διοίκηση, και στην πολιτική ιδεολογία, τη φιλολογία, την τέχνη, την εν γένει πνευματική, ακόμη και την καθημερινή ζωή της βουλγαρικής κοινωνίας του όψιμου Μεσαίωνα.