Νεότερες παρατηρήσεις στην οικοδομική ιστορία του ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστιάνων Μεσσηνίας - ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Σωτήρης; ΔΕΛΗΝΙΚΟΛΑ Έφη (Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 2011)
Ο ναός Μεταμορφώσεως Σωτήρος βρίσκεται στο χωριό Χριστιάνοι της Τριφυλλίας σε απόσταση 12χλμ από τα Φιλιατρά. Στις 27 Αυγούστου 1886 κατέπεσε από σεισμό και το 1937-55 αναστηλώθηκε από τον Ε. Στίκα. Η έρευνα που άρχισε ο 1999 και τα σχέδια που εκπονήθηκαν έδειξαν ότι ο ναός διαμορφώθηκε κατά τη βυζαντινή περίοδο σε τέσσερις τουλάχιστον οικοδομικές φάσεις, με σημαντικότερη αυτή του 1075 και νεότερη εκείνη του τέλους του 12ου αιώνα. Τολεγόμενο «επισκοπείο» πιθανόνπροστέθηκετον 13οαιώνα.