Ορισμένες παρατηρήσεις και ερωτήματα σχετικά με την πρωτοβυζαντινή αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη: το Οκτάγωνο παρά τη Χρυσή Πύλη και η επισκοπική βασιλική - Θ. ΡΑΠΤΗΣ (Konstantinos T. RAPTIS) Κωνσταντίνος (Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 2023)
Στο παρόν άρθρο διατυπώνονται ορισμένες παρατηρήσεις και ερωτήματα σχετικά με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό δύο σημαντικών μνημείων πρωτοβυζαντινής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής στη Θεσσαλονίκη. Εξετάζονται επί μέρους ζητήματα που αφορούν (α) στο Οκτάγωνο που εντοπίστηκε στην περιοχή της Χρυσής Πύλης, που φαίνεται να αποτελεί unicum στο πλαίσιο της πρωτοβυζαντινής αρχιτεκτονικής, και (β) στην πεντάκλιτη επισκοπική βασιλική της πόλης –κάτω από τον τρου- λαίο ναό της Αγίας Σοφίας– η οποία, αποτελώντας τον μεγαλύτερο πρωτοβυζαντινό ναό της πόλης, άλλαξε πλήρως τη χριστιανική τοπογραφία της Θεσσαλονίκης.