Τα καθιδρύματα του αγίου Αμβροσίου Μεδιολάνων και το θέμα της ίδρυσης των μαρτυρίων - SPIESER, Jean-Michel (Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 1999)
Μια σειρά παλαιοχριστιανικών βασιλικών που ιδρύθηκαν κατά τα τέλη του 4ου αιώνα στο Μιλάνο συνδέονται με την προσωπικότητα του επισκόπου Αμβροσίου και ιδιαίτερα η ονομαστή Αμβροσιανή βασιλική. Το ενδιαφέρον στους ναούς αυτούς δεν εντοπίζεται στη χωροθέτησή τους εκτός των τειχών της πόλης, αλλά στο γεγονός ότι η καθαγιάσή τους, ειδικά της βασιλικής του Αμβροσίου, έγινε με λείψανα αγίων που τοποθετήθηκαν στην αγία τράπεζά τους. Οι ναοί αυτοί δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των εκκλησιών-μαρτυρίων που χτίστηκαν με αφορμή την ανακάλυψη του τάφου κάποιου μάρτυρα. Αντίθετα, είναι ναοί στους οποίους η λατρεία των αγίων εντάχθηκε στο ευρύτερο λειτουργικό πλαίσιο της Θείας Ευχαριστίας. Με την εισαγωγή αυτής της πρακτικής, που θεωρείται καινοτομία του Αμβροσίου, και την παγίωση της Ευχαριστιακής λατρείας, η Εκκλησία επιχείρησε να ελέγξει τα νεκρόδειπνα, τις ιδιωτικές τελετές, αλλά και την εξάπλωση του αιρέσεων.