Το εικονογραφικό θέμα «Χριστός η Αμπελος» στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή τέχνη - MANTAS, Apostolos G. (Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 2011)
Το εικονογραφικό θέμα του Χριστού-Αμπέλου καθιερώθηκε στην Κρήτη κατά τον 15ο αιώνα από τον ζωγράφο Άγγελο Ακοτάντο. Η εμφάνιση και χρήση του τύπου συμπίπτει με τη σύνοδο της Φεράρας-Φλωρεντίας, ενώ και τα στοιχεία που τον απαρτίζουν συνηγορούν στη διατύπωση της θέσης ότι αποτελεί την εικαστική έκφραση των επιχειρημάτων της ενωτικής συνόδου. Στους επόμενους αιώνες η αναπαραγωγή του τύπου γνωρίζει τουλάχιστον τρεις εικονογραφικές παραλλαγές. Παράλληλα, το συμβολικό του περιεχόμενο ποικίλει και αναπροσαρμόζεται ειδολογικά, στη μνημειακή τέχνη, στην υφαντουργία ή τη μικροτεχνία. Τέλος, η παράσταση εμπλουτίζεται και με παλαιοδιαθηκικά στοιχεία ή την περιστερά του Αγίου Πνεύματος.