Παρατηρήσεις σε ναό του Μαρμίρο στην Αλβανία - KOCH, Guntram (Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, 2011)
<!-- @page { margin: 0.79in } P { margin-bottom: 0.08in } --> <!-- @page { margin: 0.79in } P { margin-bottom: 0.08in } --> Στο Μαρμίρο, κοντά στο(ν) Ωρικό, στο νότιο τμήμα του κόλπου της Αυλώνος στην Αλβανία, σώζεται ο μικρός ναός της Ζωοδόχου Πηγής, που ανήκει στον τύπο του ελεύθερου σταυρού. Σε μια σύντομη έκθεση εργασιών συντήρησης το μνημείο χρονολογείται στο 13ο αιώνα. Αλλά η τοιχοδομία, το μεγάλο και ψηλό τύμπανο του τρούλλου με τα μικρά παράθυρα, καθώς και άλλα χαρακτηριστικά, μαρτυρούν ότι η εκκλησία οικοδομήθηκε στην πρώιμη μεσοβυζαντινή περίοδο, στον 10ο δηλαδή αιώνα και ίσως στο πρώτο μισό του. Ο ναός της Κοιμήσεως στο Ζερβάτι φαίνεται ότι στην αρχική του φάση ανήκε και αυτός στον τύπο του ελεύθερου σταυρού (ίσως χρονολογείται επίσης στον 10ο αιώνα). Αργότερα έγιναν προσθήκες και ο τύπος του ναού άλλαξε. Οι τοιχογραφίες του χρονολογούνται στο έτος 1605.