Παιδαγωγικές σχέσεις και αλληλεπιδράσεις στη διάρκεια της τακτοποίησης της τάξης του νηπιαγωγείου. Μια προσέγγιση με βάση την κοινωνιολογική θεωρία του Bernstein - Μουμουλίδου, Μαρία (Preschool and Primary Education, 2022)
Το άρθρο αυτό εξετάζει τις παιδαγωγικές σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις, όπως αναπτύχθηκαν σε μια τάξη νηπιαγωγείου, όταν η νηπιαγωγός απευθύνει τον λόγο στον/στην αρχηγό της τάξης και στα παιδιά και/ή όταν ο/η αρχηγός απευθύνει τον λόγο σε νηπιαγωγό και παιδιά, κατά τη διάρκεια της τακτοποίησης των γωνιών της τάξης. Η εργασία στηρίζεται στη θεωρία των κωδίκων του B. Bernstein και υιοθέτησε ποιοτική ανάλυση των εμπειρικών της δεδομένων. Αυτά συλλέχθηκαν στη διάρκεια πέντε συνεδριών με παρατήρηση και χρήση κάμερας σε μια τάξη νηπιαγωγείου με 22 παιδιά 4-6 ετών και συμπληρώθηκαν με δεδομένα από ημιδομημένες συνεντεύξεις με τη νηπιαγωγό. Τα συμπεράσματα έδειξαν ότι οι σχέσεις νηπιαγωγού-αρχηγού και νηπιαγωγού-παιδιών είναι ισχυρές, ασύμμετρες και ιεραρχικές, ενώ οι σχέσεις αρχηγού με παιδιά είναι ασθενείς˙ η νηπιαγωγός έχει τον συνολικό έλεγχο της θεμιτής επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης, με καθοδήγηση, όταν οι ικανότητες αρχηγού και παιδιών δεν έχουν αποκτηθεί, και αυξημένη εξουσία στη γνώση σε σχέση με αυτήν του/της αρχηγού και των παιδιών. Όσον αφορά στις παιδαγωγικές πρακτικές –κυρίως της νηπιαγωγού προς τα παιδιά– η έρευνα έδειξε ότι εμπεριέχουν, εκτός από ρυθμιστικούς και διδακτικούς κανόνες (πρωτίστως κριτηρίων και δευτερευόντως βηματισμού/pacing) και μηνύματα σχετικά με τις αρμόζουσες συμπεριφορές των διδασκομένων, και ότι τα σύνορα στις πρακτικές επικοινωνίας και στο τι είναι και τι δεν είναι αποδεκτό είναι ισχυρά (περιχάραξη) στη σχέση νηπιαγωγού με αρχηγό και παιδιά, ενώ στη σχέση αρχηγού με παιδιά, όταν επισημαίνει ρητά η νηπιαγωγός τη μη αποδεκτή συμπεριφορά, τα σύνορα είναι ασθενή.