Ηθικές και αισθητικές ποιότητες στη ρωμαϊκή τέχνη - Καραμπάτος Ηρακλής Π. (Ηθική. Περιοδικό φιλοσοφίας, 2022)
Η ρωμαϊκή αισθητική αποτελεί απότοκο των πολιτισμικών ωσμώσεων της ρωμαϊκής πολιτείας με τον ελληνιστικό κόσμο, καθώς σήμερα είναι εμφανές πως πολλά χαρακτηριστικά της αποτελούν δάνεια από τη φιλοσοφία της ελληνιστικής τέχνης. Φυσικά, η ρωμαϊκή αισθητική δεν είναι μια «ετερόνομη» αισθητική, καθότι ανέπτυξε και τα δικά της χαρακτηριστικά, όπως είναι, για παράδειγμα, η εισαγωγή νέων αισθητικών εννοιών ως αισθητικών κριτηρίων για τον καθορισμό και την ταξινόμηση ενός έργου ως ωραίου ή όχι (π.χ. χρηστικότητα). Η ρωμαϊκή αισθητική χαρακτηρίζεται περισσότερο από την αλληλοσυμπλοκή της με την ηθική και την πολιτική της Ρώμης. Πάνω σε αυτόν τον άξονα κινείται η μορφοποίηση της ρωμαϊκής τέχνης, ήδη από την πρώιμη δημοκρατική περίοδο (509 π.Χ.). Τα βασικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής αισθητικής είναι ένας προβαλλόμενος μοραλισμός που προκρίνει τις ηθικές αξίες εις βάρος των αισθητικών ποιοτήτων, η επιζήτηση του «γιγάντιου» και η μορφοποίηση και πρόσληψη της τέχνης υπό ένα πρίσμα συναφειοκρατίας, παρά υπό ένα πρίσμα απομονωτισμού.