Ο κινητός και ακίνητος θεός-κόσμος στον Ξενοφάνη - Θεοδοσίου, Ανδρέας (Ηθική. Περιοδικό φιλοσοφίας, 2021)
Η εργασία αυτή αποσκοπεί να ερευνήσει το πρόβλημα της κίνησης και της ακινησίας του θεού-κόσμου στον Ξενοφάνη. Αρχικά, καταγράφονται τα χαρακτηριστικά της θείας φύσης, όπως αυτά προκύπτουν τόσο από την κατάκριση των παραδοσιακών πίστεων περί του θείου όσο και από την εποικοδομητική θεολογική σκέψη του Κολοφώνιου. Ακολούθως, διαμορφώνεται μια συλλογιστική που οδηγεί στην ταύτιση του θεού και του κόσμου αλλά, παράλληλα, και στον εντοπισμό μιας αντίφασης περί ενός ταυτόχρονα κινητού και ακίνητου θεού-κόσμου. Η απάντηση που δίδεται - και καθιστά την αντίφαση αυτή μόνο φαινομενική - αποτελεί συγκερασμό των στοιχείων που υποδεικνύουν την αδυναμία κατανόησης του θείου από τον άνθρωπο και της διαφοροποίησης του ξενοφάνειου τρόπου σκέψης, τόσο από την επικρατούσα ιωνική κοσμολογική θεώρηση περί κινήσεως όσο και από την παρμενίδεια κοσμολογική θεώρηση περί ακινησίας. Η θεώρηση του θεού-κόσμου στον Ξενοφάνη ως ουσιωδώς ακίνητου - επουσιωδώς κινητού «διασώζει» τη συνέπεια της σκέψης του Κολοφώνιου και ανοίγει τον δρόμο προς μια καινούργια αντιμετώπιση του Είναι ως απολύτως ακίνητου, την ελεατική, η οποία ολοκληρώνεται μετέπειτα από τον Παρμενίδη.