Συσχετίσεις γνωστικών και μαθησιακών παραμέτρων με την αναγνωστική κατανόηση επιχειρηματολογικών κειμένων σε μαθητές Γυμνασίου με επίμονα χαμηλή αναγνωστική επίδοση - ΚΙΡΠΟΥΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΗ; ΑΓΑΛΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στην Εκπαίδευση, 2025)
Η παρούσα έρευνα μελετά τις συσχετίσεις μεταξύ διάφορων γνωστικών και μαθησιακών παραμέτρων αφενός και της αναγνωστικής κατανόησης επιχειρηματολογικών κειμένων αφετέρου, σε μαθητές Γυμνασίου με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) και σε συμμαθητές τους με Χαμηλή Αναγνωστική Επίδοση (ΧΑΕ) αδιευκρίνιστης αιτιολογίας. Ειδικότερα, διερευνήθηκε το αν και κατά πόσο το πρότυπο αυτών των συσχετίσεων διαφοροποιείται μεταξύ των δύο υποομάδων μαθητών. Στην έρευνα συμμετείχαν 59 μαθητές και μαθήτριες της Α΄ Γυμνασίου (ηλικίας 12–13 ετών) από τους νομούς Θεσσαλονίκης, Γρεβενών, Σερρών και Ημαθίας. Όλοι οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν στην αποκωδικοποιητική ακρίβεια, την αναγνωστική ευχέρεια, τη σημασιολογική γνώση, τη μνήμη εργασίας και την αναγνωστική κατανόηση, μέσω τυποποιημένων και μη τυποποιημένων (αυτοσχέδιων) εργαλείων αξιολόγησης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των αναλύσεων, και στις δύο ομάδες μαθητών διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στην αναγνωστική κατανόηση επιχειρηματολογικών κειμένων και των γνωστικών και μαθησιακών παραμέτρων, με εξαίρεση τη μνήμη εργασίας. Στην ομάδα μαθητών με ΕΜΔ, η ισχύς όλων των συσχετίσεων ήταν μέτρια (rs= 0.359–0.456), με εξαίρεση τη συσχέτιση μεταξύ της κλίμακας αξιολόγησης της κατανόησης του Τεστ-Α και της αναγνωστικής κατανόησης επιχειρηματολογικών κειμένων, η οποία ήταν υψηλή (rs = 0.637). Στην ομάδα μαθητών με ΧΑΕ, η ισχύς όλων των συσχετίσεων ήταν υψηλή (rs= 0.524–0.606), με εξαίρεση τη συσχέτιση μεταξύ της αναγνωστικής ευχέρειας και της αναγνωστικής κατανόησης επιχειρηματολογικών κειμένων, η οποία ήταν μέτρια (rs = 0.419). Συμπερασματικά, το πρότυπο συσχετίσεων των γνωστικών και μαθησιακών παραμέτρων με την αναγνωστική κατανόηση μεταξύ των δύο ομάδων παρουσίασε ομοιότητες ως προς τις παραμέτρους που εμφάνισαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την αναγνωστική κατανόηση επιχειρηματολογικών κειμένων, αλλά και διαφορές κυρίως ως προς την ισχύ αυτών των συσχετίσεων.