Τεχνητή Νοημοσύνη και Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση: Η Συμβολή των Κοινωνικών Λειτουργών στον Εξατομικευμένο Εκπαιδευτικό Σχεδιασμό - Γκιαούρη, Στεργιανή; Κολοβού, Σταυρούλα (Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στην Εκπαίδευση, 2025)
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μετασχηματίζει διαρκώς τις παιδαγωγικές και κοινωνικές πρακτικές, επηρεάζοντας ιδιαίτερα την υποστήριξη παιδιών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΕΕΑ). Η εισαγωγή της ΤΝ στο σχεδιασμό Εξατομικευμένων Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων προκαλεί αισιοδοξία για την ακρίβεια και την αποτελεσματικότητα, αλλά και επιφυλάξεις για ηθικά, τεχνικά και ανθρωπιστικά ζητήματα. Η μελέτη αποσκοπεί στην αποτύπωση των απόψεων των κοινωνικών λειτουργών σχετικά με τη χρήση της ΤΝ στο πλαίσιο σχεδιασμού και υλοποίησης υποστηρικτικών και εκπαιδευτικών παρεμβάσεων για παιδιά με ΕΕΑ και τις οικογένειές τους. Δίνεται έμφαση στη διερεύνηση των προσδοκιών, των επιφυλάξεων και των θεσμικών/ηθικών αντιλήψεων των κοινωνικών λειτουργών για την αξιοποίηση της ΤΝ στη σχολική κοινωνική εργασία. Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική προσέγγιση με περιγραφικό σχεδιασμό, αξιοποιώντας ως εργαλείο ένα δομημένο ερωτηματολόγιο κλειστού τύπου. Στην έρευνα συμμετείχαν 100 κοινωνικοί/ές λειτουργοί που δραστηριοποιούνται σε σχολικές μονάδες και δομές ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Η συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά μέσω πλατφόρμας Google Forms, μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2025. Οι συμμετέχοντες/ουσες επιλέχθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας. Αξιοποιήθηκε περιγραφική στατιστική ανάλυση. Οι συμμετέχοντες/ουσες αναγνώρισαν τα πλεονεκτήματα της ΤΝ, όπως η βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας, η εξατομίκευση των παρεμβάσεων και η διευκόλυνση της διαχείρισης εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Ταυτόχρονα, εκφράστηκαν ανησυχίες για την προστασία προσωπικών δεδομένων, τις ηθικές προεκτάσεις, την επαγγελματική επάρκεια και τον κίνδυνο απανθρωποποίησης της σχέσης υποστήριξης. Η ΤΝ θεωρείται εργαλείο με σημαντικές δυνατότητες, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης παιδαγωγικά ευαίσθητων ηθικών πλαισίων και θεσμικής κατοχύρωσης. Η συνεχής επιμόρφωση, η διαφάνεια στη χρήση και η τεχνολογία ως ενίσχυση – όχι υποκατάσταση – της ανθρώπινης σχέσης προβάλλουν ως κεντρικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ενσωμάτωσή της στην κοινωνική εργασία με παιδιά με ΕΕΑ και οικογένειες.