Διαχρονική εξέλιξη των πολιτικών για την εξάλειψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού στην Ελλάδα - Καραούλας Απόστολος (Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 2024)
Η ενδοσχολική βία, ο «εκφοβισμός» στα σχολεία δεν είναι πλέον, απλώς ένα περιθωριακό φαινόμενο στον πραγματικό και ψηφιακό κόσμο, αλλά ένα σοβαρό ζήτημα. Από το 2006 και μετά τα φαινόμενα κάθε μορφής υποτίμησης, αποκλεισμού και εκφοβισμού μεταξύ παιδιών, έφηβων και ενηλίκων αυξάνονται επικίνδυνα και τείνει να πάρει διαστάσεις γενικευμένης έξαρσης, απειλώντας να κυριαρχήσει σχεδόν στο σύνολο του νεανικού πληθυσμού. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης PISA (πρόγραμμα διεθνούς αξιολόγησης μαθητών) που δημοσιεύθηκε το 2017, σχεδόν ένας στους έξι 15χρονους επηρεάζεται τακτικά από «εκφοβισμό» στο σχολείο (OECD, 2017). Επειδή το δικαίωμα στην Παιδεία αποτελεί αναφαίρετο αγαθό και δικαίωμα, η πολιτεία οφείλει, αφενός, να εγγυάται το δικαίωμα του ατόμου στην εκπαίδευση αντίστοιχη με τις ατομικές του ικανότητες και, αφετέρου, να ανταποκρίνεται στη σημασία της οικονομικής πολιτικής για μια σύγχρονη κοινωνία. Συνεπώς, το κράτος, η πολιτεία πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ώστε να αναχαιτίσει τέτοιου είδους συμπεριφορές πριν εκδηλωθούν και πριν αποκτήσουν μια δυναμική “συνήθειας”. Με την παρούσα εργασία επιχειρείται να δοθεί έμφαση στην απαραίτητη μετατόπιση του θέματος από την προσέγγιση μιας θεωρητικής συζήτησης, που σαφώς είναι απαραίτητη για να οριοθετήσουμε και να περιγράψουμε τις έννοιες της υποτίμησης, του αποκλεισμού και του εκφοβισμού, στις αναγκαίες παρεμβάσεις, κυρίως νομοθετικές, που αφορούν τη σχολική ζωή. Επίσης, επιχειρείται να μελετηθεί ο τρόπος που λειτούργησε ή όφειλε να λειτουργήσει η οργανωμένη πολιτεία, κατά πόσο απασχόλησε το ελληνικό κοινοβούλιο, όταν οι περιπτώσεις περιστατικών αποκτούσαν δημοσιότητα και προκαλούσαν έντονες συζητήσεις. Τέλος, διερευνάται ποιες δράσεις της πολιτείας τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε εθνικό πραγματοποιήθηκαν για την πρόληψη και την εξάλειψη της ενδοσχολικής βίας.