Το νευροψυχολογικό προφίλ και η ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης των μαθητών με δυσλεξία μέσω γνωστικών και μεταγνωστικών στρατηγικών: αποτελεσματικές σχολικές παρεμβάσεις στην ηλικία των 11 έως και 12 ετών - Μουτσινάς, Γεώργιος; Ντζιαβίδα, Αθηνά; Μαχιά, Αναστασία (Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 2019)
H παρούσα εργασία στοχεύει στην επικαιροποιημένη περιγραφή του γνωστικού και μεταγνωστικού προτύπου της πρόσληψης γραπτού λόγου των μαθητών με δυσλεξία ηλικίας 11-12 χρόνων, καθώς και των αποτελεσματικών σχολικών παρεμβατικών προγραμμάτων για την υποστήριξη της αναγνωστικής τους κατανόησης διαμέσου της εκμάθησης σχετικών γνωστικών και μεταγνωστικών στρατηγικών. Έπειτα από μια συστηματική βιβλιογραφική αναζήτηση, ανασκοπούνται συνολικά 21 αγγλόγλωσσες έρευνες δημοσιευμένες στο διάστημα 2010-2017, 9 στο πρώτο μέρος της εργασίας (νευροψυχολογικό προφίλ των παιδιών) και 12 στο δεύτερο (αποτελεσματικές σχολικές παρεμβάσεις). Σύμφωνα με τα ευρήματα των μελετών, το γλωσσικό πρότυπο των μαθητών με δυσλεξία αυτής της ηλικιακής ομάδας διέπεται, μεταξύ άλλων, από ελλείμματα στη μνήμη, τις εκτελεστικές λειτουργίες, την αναγνωστική ευχέρεια και σε ένα εύρος γνωστικών και μεταγνωστικών στρατηγικών επεξεργασίας και πρόσληψης κειμένου, οδηγώντας στην περιορισμένη αναγνωστική κατανόηση των παιδιών και τη χαμηλή συνολική σχολική τους επίδοση. Σε ανταπόκριση στις παραπάνω δυσκολίες των μαθητών, έχουν υλοποιηθεί εκπαιδευτικές παρεμβάσεις διαφοροποιημένης και εξατομικευμένης διδασκαλίας, αλληλοδιδασκαλίας συνομηλίκων και τεχνολογικά υποστηριζόμενα προγράμματα. Στις προσεγγίσεις διεξήχθη ρητή ή άμεση διδασκαλία ή/ και μοντελοποίηση, κατά πλειοψηφία στην ολομέλεια των τάξεων φοίτησης των εκπαιδευομένων. Σε όλες τις παρεμβάσεις, διαπιστώθηκε κυμαινόμενη βελτίωση της πρόσληψης γραπτού λόγου των αποδεκτών τους. Ταυτόχρονα, βρέθηκαν η αύξηση της αναγνωστικής τους ευχέρειας και η προώθηση ενός συνόλου κοινωνικο-συναισθηματικών τους δεξιοτήτων, σε συνάρτηση με συγκεκριμένα ενδοατομικά τους χαρακτηριστικά. Κατόπιν αυτών, οι ανασκοπηθείσες μελέτες προσεγγίζονται κριτικά, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς τους, αλλά και τον πολυπαραγοντικό και πολυεπίπεδο χαρακτήρα των εξεταζόμενων ικανοτήτων των συμμετεχόντων τους. Καταληκτικά, διατυπώνεται ένα σύνολο προτάσεων μελλοντικής έρευνας, αποβλέποντας στην προσαρμοσμένη, σφαιρική, μακροπρόθεσμη και ενταξιακή υποστήριξη των ατόμων.