Η συντακτική επίγνωση σε μαθητές/τριες Δ’–ΣΤ’ δημοτικού με και χωρίς μαθησιακές δυσκολίες: μια διερευνητική μελέτη - Ξάνθη, Στυλιανή (Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 2022)
Η παρούσα μελέτη συνδυάζοντας ποσοτικές μεθόδους αξιολόγησης και ποιοτικές διαδικασίες ανάλυσης λαθών διερευνά τη συντακτική επίγνωση μαθητών Δ’ – ΣΤ’ δημοτικού με και χωρίς Μαθησιακές Δυσκολίες. Συγκεκριμένα μέσα από δύο έρευνες εξετάζεται το στάδιο ανάπτυξης της συντακτικής επίγνωσης μαθητών δημοτικού τετάρτης, πέμπτης και έκτης τάξης, αξιολογώντας την ικανότητα σύνταξης προτάσεων και κειμένου 198 μαθητών με δοκιμασίες αποκατάστασης αποδομημένων προτάσεων, σύνθεσης και ακολουθίας προτάσεων και αναδόμησης κειμένου. Στην πρώτη έρευνα συμμετείχαν 89 μαθητές, 22 με υψηλή σχολική επίδοση και 67 με Μαθησιακές Δυσκολίες, ενώ στη δεύτερη συμμετείχαν 109 μαθητές, 34 με υψηλή σχολική επίδοση, 50 με μέση και 25 με χαμηλή. Στόχος της παρούσας έρευνας ήταν να εισφέρει νέα δεδομένα σχετικά με τη συντακτική επίγνωση των μαθητών των τελευταίων τάξεων του δημοτικού και να διαπιστωθούν τυχόν διαβαθμίσεις στην ανάπτυξή της ανάλογα με το μαθησιακό επίπεδο των μαθητών, την ηλικία τους και τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες. Από τα αποτελέσματα διαφαίνεται ότι τόσο το είδος της δοκιμασίας όσο και το μαθησιακό επίπεδο και η ηλικία των μαθητών επηρεάζουν σημαντικά τις επιδόσεις τους. Η δοκιμασία που δυσκόλεψε περισσότερο όλους τους μαθητές ήταν η αναδόμηση κειμένου. Επίσης, αναδεικνύονται χαμηλότερες επιδόσεις στους μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες και χαμηλή σχολική επίδοση και στους μαθητές της τετάρτης τάξης. Από την ανάλυση των λαθών καταδεικνύονται περιορισμοί και ελλείμματα στη σύνθεση και τη σωστή ακολουθία προτάσεων, στη διατήρηση παροντικού χρόνου και στη συμφωνία των όρων της πρότασης. Με βάση αυτά τα ευρήματα η εργασία πραγματεύεται το στάδιο ανάπτυξης της συντακτικής επίγνωσης κάθε ομάδας των μαθητών, τους παράγοντες που επηρέασαν την επίδοσή τους, τον βαθμό δυσκολίας της κάθε δοκιμασίας ανάλογα με τους μηχανισμούς που ενεργοποιούνται και τον διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης της συντακτικής ικανότητας των μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες και χαμηλή επίδοση.