Η συμμετρία στην ανατομία του ακορντεόν: Σύστημα Standard Bass και κύκλος των πεμπτών

Εξώφυλλο περιοδικού Μουσική Εκπαίδευση
ΒΑΒΑΤΣΙΚΑ PDF
Δημοσιευμένα: Δεκ 1, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681/musek.45714
Άρτεμης Βαβάτσικα
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Περίληψη

Ο τρόπος διάταξης του αριστερού πληκτρολογίου του ακορντεόν στο σύστημα Standard Bass (S.B) στο ακορντεόν μπορεί να συσχετιστεί άμεσα με τον κύκλο των πεμπτών. Τόσο το S.B. όσο και ο κύκλος των πεμπτών μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση της αρμονίας της δυτικής μουσικής. Αυτός ο συσχετισμός προτείνεται να επικοινωνηθεί στον μαθητή από νωρίς κατά τη διδασκαλία του ακορντεόν, παράλληλα με τη διδασκαλία της θεωρίας. H θεωρητική και κινητική/ακουστική πρακτική πάνω σε συμμετρικές δομές κρίνεται ότι θα συμβάλει θετικά στην εσωτερίκευση των αρμονικών σχέσεων και τη λειτουργία τους εντός της τονικότητας. Συμπληρωματικά η ευελιξία του συστήματος S.B. για την αλλαγή τονικοτήτων σε συνδυασμό με μεθόδους όπως το κινητό ντο μπορούν να ενισχύσουν την ακουστική αντίληψη. Προτείνεται η διαμόρφωση ασκήσεων που ενθαρρύνουν τον συσχετισμό παράλληλων κινήσεων στο πληκτρολόγιο, διαστηματικών σχέσεων και αρμονικών σχέσεων. Επίσης προτείνεται η καλλιέργεια της σχετικής ακουστικής αντίληψης και η εξάσκηση σε αλλαγές τονικότητας δεδομένου μουσικού υλικού.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Βιογραφικό Συγγραφέα
Άρτεμης Βαβάτσικα, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Η Άρτεμις Βαβάτσικα είναι μουσικός με βασικό της όργανο το ακορντεόν. Είναι διπλωματούχος ακορντεόν από το ωδείο Athenaeum, καθώς και πτυχιούχος και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος από το Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Έχει σημειώσει πολυετή καλλιτεχνική και εκπαιδευτική δράση στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σε συναυλίες, φεστιβάλ και θεατρικές παραστάσεις. Έχει συνεργαστεί με την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, την Ε.Σ.Ο. της ΕΡΤ, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Από το 2021 είναι ενεργή στον χώρο του ελεύθερου αυτοσχεδιασμού με σημαντική παρουσία στην Ελλάδα και την Ευρώπη (Borderline Festival 2021, Irtijal 2021, Jazz Hochburg 2024, SWR New Jazz Meeting 2024, Breach 2025, Copenhagen Jazz Festival 2025, Oslo Jazzfestival 2025) καθώς και δύο δισκογραφικές συμμετοχές (Disappearance is Everything, 2022, MEUF vol. 3, 2025). Διδάσκει ακορντεόν και μουσική από το 2013. Το 2025 διετέλεσε Εντεταλμένη Διδάσκουσα στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Αναφορές
Bernard, J. W. (1986). Space and symmetry in Βartók. Journal of Music Theory, 30(2), 185–201.
Bonanno, A., Camarca, M., & Sapia, P. (2010). Music’s mathematical groups: A multimedia tutorial on the circle of fifths and other musical symmetries. EDULEARN10 Proceedings, 5593–5600.
Don, G., Garvey, C., & Sadeghpour, M. (2023). Theory and practice: Signature pedagogies in music theory and performance. In Exploring Signature Pedagogies (pp. 81–98). Routledge.
Drabkin, W. (2001). Circle of fifths. In Grove Music Online. Oxford University Press. https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000005806
Eisenmann, M. (1995). Akkordeon Schulwerk: Vol. Band IA. Edition Hohner.
Galliano, L., & Galliano, R. (2018). Complete Accordion Method with fingering indication for both piano and button accordions. Hal Leonard.
Hermosa, G. (2018). Brief History of the Accordion. http://gorkahermosa.com/web/img/publicaciones/Hermosa%20-%20Brief.pdf
Houlahan, M., & Tacka, P. (2015a). Kodály today: A cognitive approach to elementary music education. Oxford University Press.
Houlahan, M., & Tacka, P. (2015b). Kodály today: A cognitive approach to elementary music education. Oxford University Press.
Jacobson, M. (2012). Squeeze this!: A cultural history of the accordion in America. University of Illinois Press.
Lathrop, R. L. (1970). How students learn music: The psychology of music and music education. Music Educators Journal, 56(6), 47–145. https://doi.org/10.2307/3392715
Paney, A. S., & Buonviri, N. O. (2014). Teaching melodic dictation in advanced placement music theory. Journal of Research in Music Education, 61(4), 396–414.
Pescada, G. (2021). The influence of the converter system on the contemporary accordion performance. Problems of Interaction Between Arts, Pedagogy and the Theory and Practice of Education, 61, 7–25. https://doi.org/10.34064/khnum1-61.01
Pescada, G. (2023). Classical accordion-The evolutionary path of a minor instrument. Bulletin of the Transilvania University of Braşov, Series VIII: Performing Arts, 16(1), 53–68.
Plummeridge, C. (2002). The Oxford companion to music edited by Alison Latham. In British Journal of Music Education (Vol. 19, pp. 305–322). Oxford University Press.
Quakernack, H. (2001). Eine Akkordeonschule für Standardbass-Instrumente. Quisitho-Edition.
Rudbäck, N. (2020). Circumscribing tonality: Upper secondary music students learning the circle of fifths. Academy of Music and Drama, Faculty of Fine, Applied, and Performing Arts, University of Gothenburg.
Sobol, N. (2019). Lifelong learning: music adult education. Continuing Professional Education: Theory & Practice, 58(1).
Venkatesh, A., & Sachdev, V. (2022). Detecting symmetries of all cardinalities with application to musical 12-tone rows. In Proceedings of the 23rd International Society for Music Information Retrieval Conference (pp. 109-115).