Ενσωμάτωση κοινωνικών αξιών στο Πρόγραμμα Σπουδών του Ακορντεόν στα Μουσικά Σχολεία Θεωρία και εφαρμογή – μία πρόταση βασισμένη στις απόψεις των εκπαιδευτικών

Εξώφυλλο περιοδικού Μουσική Εκπαίδευση
ΤΣΕΛΙΓΚΑ PDF
Δημοσιευμένα: Dec 1, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681/musek.45717
Λέξεις-κλειδιά:
Ακορντεόν πρόγραμμα σπουδών κοινωνικές αξίες μουσικά σχολεία
Πολυξένη Τσέλιγκα
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Περίληψη

Η παρούσα μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη θέσπισης ενός αναλυτικού προγράμματος σπουδών για το ακορντεόν στα Μουσικά Σχολεία της χώρας, με έμφαση στην καλλιέργεια κοινωνικών αξιών. Η μετάδοση και διαμόρφωση αξιών αποτελεί βασική λειτουργία της εκπαίδευσης, της μουσικής συμπεριλαμβανομένης (Μυγδάνης κ.ά., 2019), ενώ σύμφωνα με την κριτική μουσική παιδαγωγική (Elliott, 1995), η μουσική είναι μια δυναμική κοινωνική δραστηριότητα η οποία δύναται να προωθήσει κοινωνικές αξίες, μέσω συνειδητής παιδαγωγικής πράξης. Πρόσφατη έρευνα (Απρίλιος-Μάιος 2025) μεταξύ καθηγητών ακορντεόν αναδεικνύει την ανάγκη για επίσημο πρόγραμμα σπουδών του ακορντεόν στα ελληνικά Μουσικά Σχολεία. Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι το πρόγραμμα δύναται να επιδράσει καταλυτικά στη διαμόρφωση αξιών και στάσεων των μαθητών, με κυρίαρχες τη συνεργασία, ομαδικότητα, αποδοχή της διαφορετικότητας και τη συμπερίληψη, ακολουθούμενες από την ισότητα, δικαιοσύνη και την αλληλεγγύη. Οι προτάσεις των εκπαιδευτικών για τους τρόπους προώθησης αυτών των αξιών περιλαμβάνουν τη συμμετοχή σε μουσικά σύνολα, τον πλουραλισμό ρεπερτορίου, διαθεματικές προσεγγίσεις, την προσαρμογή του μαθήματος στις ανάγκες του μαθητή, καθώς και τη σύνδεση με την ευρύτερη κοινότητα. Αυτό το πλαίσιο διασφαλίζει την υλοποίηση ενός προγράμματος σπουδών το οποίο πέρα από την τεχνική κατάρτιση, στοχεύει στην καλλιέργεια ολοκληρωμένων, κοινωνικά ενήμερων και ενεργών πολιτών. Στη συνέχεια του άρθρου αποτυπώνεται μια ενότητα τριών μαθημάτων όπου επιχειρείται η εφαρμογή στην πράξη των θεωρητικών αναζητήσεων και των προτάσεων των εκπαιδευτικών, παρέχοντας ένα μοντέλο για την ενσωμάτωση των κοινωνικών αξιών στο πρόγραμμα σπουδών του ακορντεόν

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Βιογραφικό Συγγραφέα
Πολυξένη Τσέλιγκα, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Η Πολυξένη Τσέλιγκα είναι πτυχιούχος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στην Ψυχολογία της Μουσικής από το Πανεπιστήμιο του Sheffield. Οι μουσικές σπουδές της περιλαμβάνουν επίσης πτυχία στα θεωρητικά της Ευρωπαϊκής Μουσικής (Αρμονία- Αντίστιξη- Φούγκα) και στο Ακορντεόν, καθώς και δίπλωμα στη Βυζαντινή Μουσική. Έχει συμμετάσχει ενεργά σε master classes με καταξιωμένους καλλιτέχνες, καθώς επίσης και σε διεθνή ή τοπικά συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες, τόσο πάνω στο ακορντεόν όσο και σε ευρύτερα μουσικολογικά ή μουσικο-παιδαγωγικά ζητήματα. Έχει παρακολουθήσει κύκλους σεμιναρίων και επιμορφώσεις στην Μουσικοθεραπεία, την Ειδική Αγωγή, την Ψυχολογία και τις Θεραπείες μέσω Τέχνης. Έχει συνεργαστεί με διάσημες ορχήστρες, σύνολα και σολίστες σε πολλές συναυλίες και φεστιβάλ, θεατρικές παραστάσεις, δισκογραφία, και άλλες εκδηλώσεις. Παράλληλα συνεχίζει την εξειδίκευσή της στο «Ακορντεόν Κονσέρτου» (Μπαγιάν). Από το 2010 διδάσκει ακορντεόν στα Μουσικά Σχολεία, ενώ σήμερα είναι υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, εστιάζοντας την έρευνά της στη Διδακτική του Ακορντεόν

Αναφορές
Abrahams, F. (2005). The application of critical pedagogy to music teaching and learning. Visions of Research in music Education, 6(1), 6.
Allsup, R. E., & Shieh, E. (2012). Social justice and music education: The call for a public pedagogy. Music Educators Journal, 98(4), 47-51.
Aoki, T. (1993) Legitimating lived curriculum: Toward a curricular landscape of multiplicity. In W.F. Pinar & R.L. Irwin (Eds), Curriculum in a new key. The collected works of Ted T. Aoki. Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
Barker. L., & Borko. H. (2011). Conclusion: Presence and the art of improvisational teaching. In R. K. Sawyer (Ed.). Structure and improvisation in creative teaching (pp. 279-298). Cambridge University Press.
Bowman, W. (2005). Music education in nihilistic times. Educational Philosophy and Theory, 37(1), 29-46.
Campbell, P. S. (2002). Music education in a time of cultural transformation. Music Educators Journal, 89(1), 27-32.
Concina, E., & Biasutti, M. (2017). The social impact of music education. In G. K. Konkol & M. Kierzkowski (Eds),, International Aspects of Music Education 3 -Music & Psychology (pp. 46-54).
Cormier, D. (2008). Rhizomatic education: Community as curriculum. Innovate: Journal of Online Education, 4(5), Article 2. Available at: https://nsuworks.nova.edu/innovate/vol4/iss5/2 [accessed Jan. 2025].
Deleuze, G., & Guattari, F. (1987). A thousand plateaus: Capitalism and schizophrenia. (B. Massumi, Trans.). University of Minnesota Press. (Original work published in 1980).
Duffy, T. M., & Cunningham, D. J. (1996). Constructivism: Implications for the design and delivery of instruction. In D. H. Jonassen (Ed.), Handbook of research for educational communications and technology: A project of the Association for Educational Communications and Technology (pp.170-198). Simon & Schuster Macmillan
Elliot, D. J. (Ed.). (2009). Praxial music education: Reflections and dialogues. Oxford University Press.
Elliott, D. (2012). Music education philosophy. In G. E. McPherson & G. F. Welch (Eds), The Oxford handbook of music education, Volume 1. (pp. 63-87). Oxford University Press.
Elliott, D. J. (1995). Music matters: A new philosophy of music education. Oxford University Press.
Funes, M. (2015, May 27). Principles of the rhizome – just a graphic [Blog post]. Double Mirror. https://mdvfunes.com/2015/05/27/principles-of-the-rhizome-just-a-graphic/ [accessed Jan. 2025].
Gordon, D., Meyer, A., & Rose, D. (2016). Universal design for learning. CAST professional Publishing.
Gowers, S. (2005). Development in adolescence. Psychiatry, 4(6), 6-9.
Hess, J. (2014). Radical musicking: Towards a pedagogy of social change. Music Education Research, 16(3), 229-250.
Hess, J. (2017). Equity in music education: Why equity and social justice in music education?. Music Educators Journal, 104(1), 71-73.
Jaworska, N., & MacQueen, G. (2015). Adolescence as a unique developmental period. Journal of Psychiatry & Neuroscience, 40(5), 291.
Kapur, S. (2015). Adolescence: the stage of transition. Horizons of Holistic Education, 2(3), 233-50.
Karabel, J., & Halsey, A. H. (1976). The new sociology of education. Theory and Society, 3(4), 529-552.
Kokkidou, M., Dionyssiou, Z., & Androutsos, P. (2014). Problems, visions and concerns of pre-service music and general education teachers in Greece resulting from their teaching practice in music. Music Education Research, 16(4), 485-504.
McCarthy, B. (2000). About teaching: 4MAT in the classroom. About Learning, Inc.
Muldma, M., & Kiilu, K. (2012). Teacher‘s view on the development of values in music education in estonia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 45, 342-350.
Olsson, B. (2007). Social issues in music education. In International handbook of research in arts education (pp. 989-1006). Springer Netherlands.
Ramparsad, R. (2001). A strategy for teacher involvement in curriculum development. South African Journal of Education, 21(4), 287-291.
Regelski, T. A. (2002). Musical values and the value of music education. Philosophy of Music Education Review, 10(1), 49-55.
Regelski, T. A. (2005). Music and music education: Theory and praxis for ‘making a difference’. Educational Philosophy and Theory, 37(1), 7-27.
Regelski, T. A. (2016). Music, music education, and institutional ideology: A praxial philosophy of musical sociality. Action, Criticism & Theory for Music Education, 15(2).
Richardson, C. P. (2007). Engaging the world: Music education and the big ideas. Music Education Research, 9(2), 205-214.
Ruokonen, I., & Muldma, M. (2007). “What music means to me”: Estonian and Finnish eighth-grade pupils’ opinions on music. In Education and sustainable development. First steps toward changes (Vol. 2, pp. 175-190). Daugavpils University.
Sawyer, Ρ.Κ.(2011). “What makes good teachers great? The artful balance of structure and improvisation” In R. K. Sawyer (Ed.), Structure and improvisation in creative teaching (pp. 1-24). Cambridge University Press.
Schippers, H., & Campbell, P. S. (2012). Cultural diversity: Beyond “songs from every land”. The Oxford handbook of music education (Vol. 1, pp. 87-104).
Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries. In Advances in experimental social psychology (Vol. 25, pp. 1-65). Academic Press.
Tella, S. (1998). The concept of media education revisited: From a classificatory analysis to a rhizomatic overview. Media Education Publication 8
Türkkahraman, M. (2014). Social values and value education. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 633-638.
Vieyt, R. (2022). Social values and their role in society. Global Journal of Sociology and Anthropology, 11(2), 1–2.
Young, J. H. (1988). Teacher participation in curriculum development: What status does it have? Journal of Curriculum & Supervision, 3(2).
Μυγδάνης, Γ., Κονδυλίδου, Α., & Κοκκίδου, Μ. (2019). Κοινωνικές αξίες και προγράµµατα σπουδών µουσικής: συγκριτική έρευνα. Στο Θ. Ράπτης & Δ. Κόνιαρη (Επιµ.), Μουσική Εκπαίδευση και Κοινωνία: νέες προκλήσεις, νέοι προσανατολισµοί. Πρακτικά 8ου Συνεδρίου της Ε.Ε.Μ.Ε. (σσ. 280–289). Ε.Ε.Μ.Ε.
Υ.Α. Αριθ. 106689/Δ2/18.08.2020. Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β’ και Γ’ τάξεων Μουσικού Γυμνασίου και των Α’, Β’ και Γ’ τάξεων Γενικού Μουσικού Λυκείου. (ΦΕΚ 3523/Β/25.08.2020). Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.
Υ.Α. Αριθ. 203617/Δ2/2015. Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών Μαθημάτων Μουσικής παιδείας για τα Μουσικά Σχολεία (Γυμνάσια, Λύκεια). (ΦΕΚ 2858/Β/28.12.2015). Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.
Υ.Α. Αριθ. 3345/02.09.1988. Ίδρυση και λειτουργία Μουσικών Σχολείων. (ΦΕΚ 649/Β/7.9,1988). Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.

Παρόμοια άρθρα

Μπορείτε επίσης ξεκινήστε μια προηγμένη αναζήτηση ομοιότητας για αυτό το άρθρο.