Περιοδικό Μουσικοπαιδαγωγικά Ελληνική Ένωση για τη Μουσική Εκπαίδευση

Η φιλοσοφία του maker movement σε μαθήματα «θεωρία της μουσικής» σε ένα ωδείο στον ελλαδικό χώρο Προκαταρκτικά ευρήματα από μία εκπαιδευτική παρέμβαση

pdf
Δημοσιευμένα: Δεκ 1, 2022
DOI: https://doi.org/10.12681/musped.46149
Λέξεις-κλειδιά:
maker movement STEAM κατασκευές μουσικών τεχνουργημάτων ωδειακή εκπαίδευση θεωρία της μουσικής
Γιάννης Μυγδάνης
Μαρία Παπαζαχαρίου-Χριστοφόρου
Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου
Περίληψη

Τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον αναφορικά με την αξιοποίηση πρακτικών και στρατηγικών κατασκευής τεχνουργημάτων σε διαδικασίες διδασκαλίας-μάθησης. Αντανακλώντας τη φιλοσοφία της προσέγγισης STEAM, η σχεδίαση και η πρακτική εφαρμογή διδακτικών σεναρίων στη βάση του maker movement δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μετασχηματισμό της μουσικής εκπαιδευτικής διαδικασίας και τη διαμόρφωση ενός νέου τεχνολογικού-μουσικού περιβάλλοντος στην τάξη. Στο παρόν άρθρο παρατίθενται προκαταρκτικά ευρήματα από τη διερεύνηση των εμπειριών μιας ομάδας τεσσάρων παιδιών ηλικίας έξι έως επτά ετών, όταν στο πρώτο έτος του μαθήματος «θεωρία της μουσικής» σε ένα ελληνικό ωδείο, πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτική παρέμβαση που σχεδιάστηκε στη βάση του maker movement, αξιοποιώντας παράλληλα το εκπαιδευτικό μουσικό λογισμικό Synth4kids. Τα ερευνητικά ερωτήματα στόχευαν στην εξέταση της μαθησιακής διαδικασίας που ακολούθησαν οι συμμετέχοντες, στην σε βάθος εξέταση των αντιλήψεών τους αναφορικά με τη μαθησιακή εμπειρία που βίωσαν και στην διερεύνηση των γνώσεων και δεξιοτήτων που διαφαίνεται ότι απόκτησαν. Καταδεικνύεται, ότι οι δραστηριότητες που εφαρμόστηκαν, πρόσφεραν εμπειρίες με νόημα στα παιδιά, τα οποία συμμετείχαν ενεργά και με ενθουσιασμό στο νέο μουσικο- τεχνολογικό περιβάλλον μάθησης που υιοθετήθηκε, εκφράζοντας την άποψη ότι η εμπλοκή τους στις δράσεις είχε ξεχωριστή αξία. Τα παιδιά διαφάνηκε να διευρύνουν τις μουσικές και τεχνολογικές τους γνώσεις και δεξιότητες, επιτυγχάνοντας πέραν από τις επιδιώξεις του μαθήματος «θεωρία της μουσικής», την καλλιέργεια της υπολογιστικής σκέψης.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 4.0.

Μετρικά
Φόρτωση Μετρικών...
Βιογραφικά Συγγραφέων
Γιάννης Μυγδάνης

Ο Γιάννης Μυγδάνης (MMus, MEd, MSc) είναι μουσικοπαιδαγωγός, μουσικός, σχεδιαστής ψηφιακών εκπαιδευτικών λογισμικών και υποψήφιος διδάκτορας Μουσικής Παιδαγωγικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου (E.U.C.). Κατέχει μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών στη Μουσική Παιδαγωγική (E.U.C.), στις Επιστήμες Αγωγής και της Εκπαίδευσης (UoPeople), και στα Πληροφοριακά Συστήματα (Ο.Π.Α.). Διπλωματούχος πιάνου, μοντέρνου πιάνου (LRSL) και ηλεκτρονικού οργάνου (DipLCM), ολοκλήρωσε τις σπουδές στα Ανώτερα Θεωρητικά (AmusTCL), και έλαβε το δίπλωμα Διεύθυνσης Χορωδίας και Σύνθεσης με «Άριστα και Α’ Βραβείο». Έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε πλήθος συνεδρίων, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Έχει γράψει μουσική για θέατρο, ταινίες μικρού μήκους, παραμύθια και παιδικά τραγούδια ενώ έχει κυκλοφορήσει δύο δίσκους και τρία ψηφιακά singles με μελοποιήσεις Ελλήνων και ξένων ποιητών. Είναι επιμορφωτής στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Η ψηφιακή τεχνολογία στη μουσική-ηχητική εκπαίδευση παιδιών και ενηλίκων» του ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Ιονίου Πανεπιστημίου και στο πρόγραμμα «Ο ψηφιακός κόσμος στη μουσική εκπαίδευση και τον πολιτισμό: πηγές, εργαλεία και τεχνικές» του ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός μουσικής στο Δημοτικό σχολείο του Pierce – The American College of Greece.

Μαρία Παπαζαχαρίου-Χριστοφόρου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η Δρ Μαρία Παπαζαχαρίου-Χριστοφόρου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια Μουσικής Εκπαίδευσης και Παιδαγωγικής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Συντονίζει και διδάσκει μαθήματα μουσικής εκπαίδευσης σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου και είναι Συντονίστρια του Διδακτορικού Προγράμματος στη Μουσική. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζουν στις κοινωνιολογικές διαστάσεις της μουσικής παιδαγωγικής και των μουσικών ταυτοτήτων, στη μουσική εκπαίδευση στην πρώιμη παιδική ηλικία, στις άτυπες πρακτικές μάθησης και στη δια βίου μουσική ενασχόληση και ευημερία. Έχει παρουσιάσει και δημοσιεύσει έρευνες σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιβλέπει μεταπτυχιακές και διδακτορικές έρευνες και εμπλέκεται ενεργά στην εκπόνηση ερευνών σε εκπαιδευτικά πλαίσια. Έχει εργαστεί στη Δημόσια Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση στην Κύπρο ως μουσικοπαιδαγωγός για 25 χρόνια και ως Συντονίστρια Μουσικής Εκπαίδευσης στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, ΥΠΠΑΝ. Η Δρ Παπαζαχαρίου-Χριστοφόρου έχει ιδρύσει και διευθύνει την Ερευνητικής Μονάδας LifeLong Music Engagement στο διεπιστημονικό Κέντρο Αριστείας για την Έρευνα και Καινοτομία SOSCIEATH στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Η Ερευνητική Μονάδα συμμετέχει ενεργά σε ερευνητικά προγράμματα μουσικής εκπαίδευσης σε συνεργασία με μουσικοπαιδαγωγούς και ερευνητές παγκοσμίως.

Αναφορές
Abrahams, D. (2018). The efficacy of service-learning in students’ engagements with music technology. Min-Ad: Israel Studies in Musicology Online, 15(2).
Adler, K., Salanterä, S., & Zumstein-Shaha, M. (2019). Focus group interviews in child, youth, and parent research: an integrative literature review. International Journal of Qualitative Methods, 18, 1-15.
Angelo, T.A., & Cross, K. P. (1993). Classroom Assessment Techniques (2nd ed). Jossey-Bass.
Antle, A. N., & Wise, A. F. (2013). Getting down to details: Using theories of cognition and learning to inform tangible user interface design. Interacting with Computers, 25(1), 1-20.
Atmatzidou, S., & Demetriadis, S. (2016). Advancing students’ computational thinking skills through educational robotics: A study on age and gender relevant differences. Robotics and Autonomous Systems, 75, 661-670.
Brinkmann, S., & Kvale, S. (2015). InterViews: Learning the craft of qualitative research Interviewing (3rd ed.). SAGE.
Butler, S., & McMunn, N. (2006). A Teacher's Guide to Classroom Assessment: Understanding and Using Assessment to Improve Student Learning. Jossey-Bass.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research Design Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE.
Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (2000). Handbook of qualitative research (2nd ed.). SAGE.
Δημητριάδης, Σ. (2015). Θεωρίες μάθησης και εκπαιδευτικό λογισμικό. Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.
Divoll, K., & Browning, S. (2010). The “Classroom Ticket” to Concept Retention. International journal for the scholarship of teaching and learning, 4(2), 1-14.
Dorfman, J. (2022). Theory and practice of technology-based music instruction (2nd ed.). Oxford University Press.
Finfgeld-Connett, D. (2014). Use of content analysis to conduct knowledge-building and theory-generating qualitative systematic reviews. Qualitative Research, 14(3), 341-352.
Greher, G. R., & Heines, J. M. (2014). Computational thinking in sound: Teaching the art and science of music and technology. Oxford University Press.
Hatch, M. (2014). The maker movement manifesto: Rules for innovation in the new world of crafters, hackers, and tinkerers. McGraw-Hill Education.
Hayes, L. (2016). Sound, Electronics and Music: an evaluation of early embodied education. In 42th International Computer Music Conference Proceedings (ICMC 2016). Utrecht.
Huang, H. (2020). Music in STEAM: Beyond notes. The STEAM Journal, 4(2), 1-11.
Johnson, V. (2014). The relevance of music theory concepts and skills as perceived by in-service music educators. Visions of Research in Music Education, 25(7).
Kafai, Y., & Resnick, M. (Eds.) (1996). Constructionism in practice. Erlbaum.
Καλοβρέκτης, Κ., Ξενάκης, Α., Ψυχάρης, Σ., & Σταμούλης, Γ. (2021). Εκπαιδευτική Τεχνολογία, Αναπτυξιακές Πλατφόρμες Ρομποτικής και IoT. Τζιόλα.
Keller, D. (2020). Everyday musical creativity. In V. Lazzarini, D. Keller, N. Otero, & L. Turchet (eds.), Ubiquitous Music Ecologies (pp. 23-51). Routledge.
Kokkidou, M., & Mygdanis, Y. (2020). New approaches in ‘Theory of Music’ courses: Preliminary findings of a pilot study in conservatory settings. Series Musicologica Balcanica, 1, 320-337.
Konopasky, A., & Sheridan, K. (2020). The Maker Movement in Education. Oxford Research Encyclopedia of Education. Retrieved 12 Jun. 2022, from https://oxfordre.com/education/view/10.1093/acrefore/9780190264093.001.0001/acrefore-9780190264093-e-312.
Kuoppamäki, A. (2010). A tool and the art of using it – Elementary music theory as a means for enabling musical participation. The Finnish Journal of Music Education (FJME), 13(2), 17-22.
Lee, E., Kafai, Y. B., Vasudevan, V., & Davis, R. L. (2014). Playing in the arcade: Designing tangible interfaces with MaKey MaKey for Scratch games. In A. Nijholt (ed.), Playful user interfaces (pp. 277-292). Springer.
Liao, C., Motter, J. L., & Patton, R. M. (2016). Tech-savvy girls: Learning 21st-century skills through STEAM digital artmaking. Art Education, 69(4), 29-35.
Lindgren, R., Tscholl, M., Wang, S., & Johnson, E. (2016). Enhancing learning and engagement through embodied interaction within a mixed reality simulation. Computers & Education, 95, 174-187. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2016.01.001
Mesz, B., Sigman, M., & Trevisan, M. (2012). A composition algorithm based on crossmodal taste-music correspondences. Frontiers in Human Neuroscience, 6, 1-6.
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. SAGE.
Μυγδάνης, Γ. (2018). Synth4kids: Ένα εικονικό μουσικό όργανο προσανατολισμένο στη μουσική διδασκαλία-μάθηση. Στο Φ. Γούσιας (Επιμ.), Πρακτικά του 5ου Συνεδρίου «Νέος Παιδαγωγός» (σσ. 1467 - 1477). Νέος Παιδαγωγός.
Μυγδάνης, Γ. (2022). Σχεδιάζοντας του άξονες ανάπτυξης προγραμμάτων επιμόρφωσης για τους εκπαιδευτικούς του μαθήματος “Θεωρία της Μουσικής”. Στο Μ. Αργυρίου & Κ. Κασιμάτη (Επιμ.), Πρακτικά του 7ου Επιστημονικού Συνεδρίου - Σχεδιάζοντας τη Διδακτική, την Επιμόρφωση & την Επαγγελματική Κατάρτιση των Εκπαιδευτικών Ειδικοτήτων – Τόμος Β (σσ. 225-232). ΕΕΜΑΠΕ.
Μυγδάνης, Γ., & Κοκκίδου, Μ. (2018). Το μάθημα «θεωρία της μουσικής» στην ωδειακή εκπαίδευση: Μία πρώτη επισκόπηση του πεδίου και αποτίμηση της σημερινής πραγματικότητας. Μουσικοπαιδαγωγικά, 16, 28-48.
Μυγδάνης, Γ., & Παπαζαχαρίου-Χριστοφόρου, Μ. (2021). Μετασχηματισμός των αντιλήψεων εκπαιδευτικών μουσικής για τις σύγχρονες τεχνολογίες στη μουσική διδασκαλία μάθηση μέσα από μία επιμορφωτική παρέμβαση στο μοντέλο STEAM. International Journal of Educational Innovation, 3(3), 66-77.
Mygdanis, Y. (2021). Virtual instruments in music teaching and learning at kindergarten-age: an educational proposal using Synth4kids web-application. In Digital Culture & Audiovisual Challenges: Interdisciplinary Creativity in Arts and Technology (pp. 141-149). CEUR Workshop Proceedings.
Mygdanis, Y. (2022). Designing an Educational Musical Software Combining Traditional Music-Pedagogical Methods and Emerging Technologies: The Case of Synth4Kids. International Journal on Integrating Technology in Education, 11(2), 103-120.
Niemeyer, D. J., & Gerber, H. R. (2015). Maker culture and Minecraft: Implications for the future of learning. Educational Media International, 52(3), 216-226. https://doi.org/10.1080/09523987.2015.1075103
Palaigeorgiou, G., & Pouloulis, C. (2018). Orchestrating tangible music interfaces for in-classroom music learning through a fairy tale: The case of ImproviSchool. Information Technologies, 23(1), 373-392. Education and https://doi.org/10.1007/s10639-017-9608-z
Palisca, C., & Bent., I. (2001) Theory, theorists. Grove Music Online. Oxford University Press.
Papert, S. (1980). “Mindstorms” Children. Computers and powerful ideas. Basic Books.
Park, H., Kim, Y., Noh, S., Lee, J., Jeong, J., Choi, Y., & Baek, Y. (2012). Components of 4C-STEAM education and a checklist for the instructional design. Journal of Learner-Centered Curriculum and Instruction, 12(4), 533-557.
Phillips, D., & Woollard, J. (2016). The developing concept of “computational thinking”. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/316083867_The_developing_concept_of_computational_thinking
Potter, L. E., Araullo, J., & Carter, L. (2013). The leap motion controller: a view on sign language. In H. Shen, R. Smith, J. Paay, P. Calder & T. Wyeld (eds.), Proceedings of the 25th Australian computer-human interaction conference: augmentation, application, innovation, collaboration (pp. 175-178), November 25-29, 2013, Australia.
Πουλούλης, X., & Παλαιγεωργίου, Γ. (2017). ImproviSchool: Ένα διάχυτο σύστημα για την εκμάθηση μουσικής ση σχολική τάξη. Στο Κ. Παπανικολάου, Α. Γόγουλου, Δ. Ζυμπίδης, Α. Λαδιάς, Ι. Τζωρτζάκης, Θ. Μπράτιτσης & Χ. Παναγιωτακόπουλος (επιμ.), Πρακτικά 5ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία» (σσ. 615 627). Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης.
Psycharis, S. (2018). STEAM in education: A literature review on the role of computational thinking, engineering epistemology and computational science. Scientific Culture, 4(2), 51-72. https://doi.org/10.5281/zenodo.1214565
Psycharis, S., Kalovrektis, K., & Xenakis, A. (2020). A Conceptual Framework for Computational Pedagogy in STEAM education: Determinants and perspectives. Hellenic Journal of STEM Education, 1(1), 17-32. https://doi.org/10.51724/hjstemed.v1i1.4
Resnick, M. (2014). Give P’sa chance: Projects, peers, passion, play. In Constructionism and creativity: Proceedings of the third international constructionism conference (pp. 13-20). Vienna.
Roehrig, G. H., Moore, T. J., Wang, H. H., & Park, M. S. (2012). Is adding the E enough? Investigating the impact of K 12 engineering standards on the implementation of STEM integration. School science and mathematics, 112(1), 31-44.
Rogers, M. R. (2004). Teaching approaches in music theory: An overview of pedagogical philosophies (2nd Ed.). Southern Illinois University Press.
Ruthmann, A., Heines, J. M., Greher, G. R., Laidler, P., & Saulters, C. (2010). Teaching computational thinking through musical live coding in scratch. In Proceedings of the 41st ACM technical symposium on Computer science education (pp. 351-355).
Sentance, S., Waite, J., Yeomans, L., & MacLeod, E. (2017). Teaching with physical computing devices: the BBC micro: bit initiative. In Proceedings of the 12th Workshop on Primary and Secondary Computing Education (pp. 87-96).
Sharples, M., McAndrew, P., Weller, M., Ferguson, R., FitzGerald, E., Hirst, T., & Gaved, M. (2013). Innovating Pedagogy 2013 - Innovation Report 2. The Open University.
Soysal, F. (2012). Teaching music theory in an effective and amusing way: an approach to teach music theory by painting. Review of Higher Education & Self-Learning, 5(14), 36-47.
Stake, R. E. (2005). Qualitative case studies. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), The Sage handbook of qualitative research (pp. 443-466). SAGE.
Wing, J. M. (2006). Computational thinking. Communications of the ACM, 49(3), 33-35.
Χρυσανθακοπούλου, Κ. (2019).«Μουσικά καλώδια»: Ένα σύστημα αξιοποίησης απτών διεπαφών στην δειακή εκπαίδευση για την ανάπτυξη μουσικών δεξιοτήτων σε παιδιά ηλικίας 8‐11 ετών [Διπλωματική εργασία]. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2878687.
Ψυχάρης, Σ. & Καλοβρέκτης, Κ. (2018). Διδακτική & Σχεδιασμός Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων STEM & ΤΠΕ. Τζιόλα.
Yakman, G. (2008). STEAM education. Research on Technology, Innovation, Design & Engineering Teaching, 19, 1-28.
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods. SAGE.
Zuckerman, O., & Gal-Oz, A. (2013). To TUI or not to TUI: Evaluating performance and preference in tangible vs. graphical user interfaces. International Journal of Human-Computer Studies, 71(7-8), 803-820. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2013.04.003
Zuckerman, O., Arida, S., & Resnick, M. (2005). Extending tangible interfaces for education: digital montessori inspired manipulatives. In Proceedings of the SIGCHI conference on Human factors in computing systems (pp. 859 868). ACM
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)