Η ανοικτότητα στην εκπαίδευση: Εξερευνώντας τις Δυνατότητες και τις Προκλήσεις - Μανούσου Ευαγγελία; Λιοναράκης Αντώνης; Σακκούλα Νεκταρία (Ανοικτή Εκπαίδευση: το περιοδικό για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση και την Εκπαιδευτική Τεχνολογία, 2025)
Σκοπός του άρθρου αυτού είναι να ερμηνεύσει και να προσεγγίσει την ανοικτότητα στην εκπαίδευση, διερευνώντας τους παράγοντες που τη διαμορφώνουν, τις προϋποθέσεις της, τις δυνατότητες, καθώς και τις προκλήσεις που προκύπτουν, κατά την υιοθέτησή της. Οι παγκοσμιοποιημένες κοινωνίες του 21ου αιώνα υπόκεινται σε συνεχείς αλλαγές. Οι απαιτήσεις αυξάνονται σε όλους τους τομείς και, ασφαλώς, η εκπαίδευση οφείλει να εκσυγχρονιστεί και να ακολουθήσει τις επιταγές των καιρών. Η ανοικτότητα, ενδεχομένως, να έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις. Ωστόσο, η έλλειψη σαφούς ορισμού και η ρευστή φύση της καθιστούν δύσκολη την υιοθέτηση και την εφαρμογή της από τα εκπαιδευτικά συστήματα. Σε αυτό το άρθρο, μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, η ανοικτότητα προσεγγίζεται ως κουλτούρα στην εκπαίδευση, η οποία αλληλεπιδρά με το κοινωνικό πλαίσιο και προσαρμόζει ανάλογα τα χαρακτηριστικά της. Τα σημαντικότερα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η ύπαρξη της ανοικτότητας, ή τουλάχιστον μερών αυτής, κατοχυρώνει το ανθρώπινο δικαίωμα στην εκπαίδευση, θέτει τα θεμέλια για τον εκδημοκρατισμό όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης και ίσως έχει τη δύναμη να καλύψει τις ανάγκες που προκύπτουν στην εκπαίδευση με την πάροδο του χρόνου. Αν και η προσέγγιση της ανοικτότητας παραμένει περισσότερο σε θεωρητικό επίπεδο, είναι απαραίτητη προκειμένου να αποτελέσει τη βάση για την πρακτική εφαρμογή της.