Προσόντα Στελεχών Εκπαίδευσης, Αξιολόγηση και Αποτελεσματικότητα: Μια ανασκόπηση Διεθνούς και Ελληνικής Βιβλιογραφίας για τους Διευθυντές Σχολικών Μονάδων. - Φουντουλάκης Αντώνιος (Παιδαγωγικός Λόγος, 2026)
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας με αντικείμενο τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των προσόντων των στελεχών της εκπαίδευσης, και ιδιαίτερα των διευθυντών σχολικών μονάδων, με την αξιολόγηση ή την αποδοτικότητά τους. Η εκπαιδευτική ηγεσία αναγνωρίζεται διεθνώς ως καθοριστικός παράγοντας της σχολικής αποτελεσματικότητας, ενώ η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα προσόντα των διευθυντών συνδέονται με δείκτες απόδοσης έχει καθοριστική σημασία για την τεκμηρίωση πολιτικών επιλογής, επιμόρφωσης και αξιολόγησης στελεχών. Η μελέτη στηρίχθηκε σε αναζήτηση εργασιών σε διεθνείς βάσεις δεδομένων (Scopus, Web of Science, Google Scholar) και σε ελληνικά αποθετήρια (ΕΚΤ, Diadaktorika.gr, ιδρυματικά αποθετήρια), με επιλογή δημοσιεύσεων που εξετάζουν τη συσχέτιση μεταξύ ακαδημαϊκών, επαγγελματικών και διοικητικών προσόντων των διευθυντών και της απόδοσής τους σε δείκτες όπως οι μαθητικές επιδόσεις, οι αξιολογήσεις και το σχολικό κλίμα. Τα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας καταδεικνύουν ότι η ποιοτική διοικητική εμπειρία, η προϋπηρεσία σε αποδοτικές σχολικές μονάδες, η στοχευμένη επιμόρφωση στην ηγεσία και η ενεργός συμμετοχή σε επαγγελματικά δίκτυα αποτελούν σταθερούς προγνωστικούς παράγοντες αποτελεσματικής διοίκησης. Αντιθέτως, τα παραδοσιακά ακαδημαϊκά προσόντα, όπως οι ανώτεροι τίτλοι σπουδών, εμφανίζουν ασθενή ή μη στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τη σχολική απόδοση, ενώ οι εξετάσεις αδειοδότησης (π.χ. SLLA) παρουσιάζουν περιορισμένη προγνωστική αξία. Στην ελληνική βιβλιογραφία, η έρευνα επικεντρώνεται κυρίως σε ποιοτικές μελέτες και έρευνες ερωτηματολογίου που αποτυπώνουν αντιλήψεις εκπαιδευτικών και διευθυντών σχετικά με τα χαρακτηριστικά της αποτελεσματικής ηγεσίας, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν εμπειρικές ενδείξεις σύνδεσης προσόντων και αποδοτικότητας. Η σύγκριση των δύο σωμάτων έρευνας αναδεικνύει το έλλειμμα τεκμηρίωσης στην Ελλάδα και επισημαίνει την ανάγκη ανάπτυξης εθνικών δεδομένων και σταθερού πλαισίου αξιολόγησης στελεχών εκπαίδευσης, βασισμένου σε αντικειμενικούς δείκτες, ποιοτικές παραμέτρους και στοιχεία απόδοσης.