Ιστορική και πολεοδομική εξέλιξη της Πρέβεζας από το 17ο αιώνα ως τις μέρες μας - Σαρρή Ελισάβετ Π. (Πρεβεζάνικα Χρονικά, 2022)
Κάθε οικισμός προσδιορίζεται από το γεωγραφικό του χώρο. Η Πρέβεζα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σχέσης μεταξύ χώρου και ρόλου. Η γεωγραφική θέση, οι ιστορικές, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες καθόρισαν τη μορφή της πόλης στην πάροδο της ιστορίας της μέχρι και σήμερα. Στη γεωγραφική της θέση η Πρέβεζα οφείλει την ύπαρξη και την εξέλιξή της. 2 Η Πρέβεζα βρίσκεται δυτικά της εισόδου του Αμβρακικού κόλπου απέναντι από το ακρωτήρι του Ακτίου και απέχει από αυτό 830 μ. Συνδέει την ηπειρωτική ενδοχώρα με τη νότια Ελλάδα. Η φυσικογεωγραφία της πόλης χαρακτηρίζεται από τις πεδινές εκτάσεις. Η πεδιάδα της στην ευρύτερη περιοχή της διασχίζεται από τον ποταμό Λούρο. Στις καλλιεργούμενες εκτάσει επικρατούν τα εσπεριδοειδή, ενώ δυτικότερα καλλιεργείται κυρίως η ελιά. Γνωστή είναι για αυτό το λόγο η ονομασία της περιοχής ως Ελαιώνας. Σημαντικό στοιχείο για την πόλη είναι ότι διαθέτει αρκετά φυσικά διαθέσιμα. Η παρουσία του υγρού στοιχείου είναι ισχυρή. Σε μικρή απόσταση βρίσκονται όμορφες παραλίες. Η Πρέβεζα διαθέτει ακόμα περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής αξίας, με πιο σημαντική τον υγροβιότοπο του Αμβρακικού κόλπου. Πλεονέκτημα για την πόλη αποτελεί το μεγάλο μήκος των ακτογραμμών που την περιβάλλει. Ο μεγάλος αριθμός μνημείων που έχουν καταγραφεί από τις Εφορείες Αρχαιοτήτων στην ευρύτερη περιοχή της φανερώνει την ιστορική και πολιτιστική σημασία της ανά τους αιώνες. Οι κηρυγμένοι αρχαιολογικοί χώροι είναι ο αρχαιολογικός χώρος Νικόπολης, ο αρχαιολογικός χώρος Μιχαλιτσίου και ερείπια στη θέση Μαργαρώνα. Η στρατηγική σημασία της τοποθεσίας της Πρέβεζας επηρέασε καθοριστικά τις ιστορικές εξελίξεις στην περιοχή και τη συνεχή εναλλαγή κατακτητών. Το ανάγλυφο του εδάφους και οι επιδρομές των ληστών είχαν ως συνέπεια να ενισχυθεί η θαλάσσια επικοινωνία. Οπότε το λιμάνι διαδραμάτισε το ρόλο ενός από τα σημαντικότερα τουρκοκρατούμενα λιμάνια. Τέλος, η ονομασία της πόλης δηλώνει τη λειτουργία του χώρου. Υπάρχουν τρεις εκδοχές σχετικά με την προέλευση της ονομασίας της Πρέβεζας. Ο Π. Αραβαντινός υποστηρίζει την αναγωγή στο ιταλικό Prevesione (= «προμήθεια», άρα Πρέβεζα = «Προμηθειούπολη»). Οι Δ. Χαρίτων και Φ. Ουσπένσκι υποστηρίζουν τη σλαβική προέλευση εκ του Perevoz (= «πέρασμα», «διάβαση»). Τέλος, ο Κ. Άμαντος και ο Π. Φουρίκης υποστηρίζουν την αλβανική προέλευση της ονομασίας εκ του προσηγορικού Preveze / Preveza (= «μεταφορά», «διαμετακόμιση»). Οι γερμανόφωνοι μελετητές από τον Max Vasmer (το 1941) ως τους σύγχρονους Peter Soustal και Johannes Koder υιοθετούν την άποψη περί σλαβικής προέλευσης, που μεταφέρθηκε στη σημερινή μορφή μέσω των Αλβανικών.