Γιατροί της Πρέβεζας κατά τα χρόνια του αγώνα - Σουμαλεύρης Σπύρος (Πρεβεζάνικα Χρονικά, 2024)
γώνας για την εθνική ανεξαρτησία, όπως διαφαίνεται στη σύγχρονη ιστοριογραφία, ήταν ένα εγχείρημα που προετοιμάστηκε με αποφασιστικότητα, σύνεση και μελέτη τόσο του αντίπαλου όσο και των δυνάμεων που κα θόριζαν την πολιτική και οικονομική σκηνή της Ευρώπης. Αξιοποιήθηκε, επίσης, το ελλαδικό ανθρώπινο δυναμικό (κοτζαμπάσηδες, καραβοκύρηδες, κλήρος, αρ ματολοί, στρατιωτικοί υπηρετούντες σε ξένους στρατούς και φυσικά ο λαός και το φρόνημά του). Επιπλέον, βοήθησαν τα ιδεολογικά, πολιτικά, φιλοσοφικά και καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής, με προεξάρχον εκείνο του ρομαντισμού που ευ νοούσε ένα τέτοιο εγχείρημα. Από την πολύχρονη αυτή διαδικασία δεν ήταν δυνατόν να απουσιάζουν και οι γιατροί. Τα ελληνόπουλα εκείνη την εποχή σπούδαζαν κυρίως στην Ιταλία, στα Πανεπιστήμια της Πάδοβας και Πίζας, και δευτερευόντως στην κεντρική Ευρώπη. Οι σπουδές τους αφορούσαν την Ιατρική και τη Φιλοσοφία ή το Αστικό και Ποινικό Δίκαιο, σύμφωνα, άλλωστε, και με τα καθορισμένα προγράμματα σπουδών των τότε πανεπιστημίων. Αυτοί οι νεαροί που έφευγαν από ένα κακοτράχαλο, ρημαγμένο, βασανισμένο και ποδηγετημένο τόπο βρίσκονταν ξαφνικά σε ακαδημαϊκά περιβάλλοντα υψηλής καλλιέργειας και σκέψης, με παράδοση τουλάχιστον πέντε αιώνων, με καθηγητές λαμπρά πνεύματα και συμφοιτητές από όλη την Ευρώπη. Αυτός ο συγχρωτισμός τούς κατέστησε και ιδανικούς αγωγούς των νέων ιδεών που διαχύθηκαν στην Ευρώπη μετά τη Γαλλική Επανάσταση, της ελευθερίας – ισότητας – αδερφοσύνης, και επακόλουθα της αναζήτησης μεθόδων και τρόπων μεταλαμπάδευσής τους στην πατρίδα. Από τον μακρύ κατάλογο των γιατρών του ελλαδικού χώρου που συμμετείχαν σε αυτό το συγκλονιστικό για την Ευρώπη εγχείρημα, θα παρουσιάσω εδώ όσους έχουν καταγωγή από τον τόπο μου και μπόρεσα να καταγράψω μέσω της έρευνάς μου, οι οποίοι άμεσα ή έμμεσα συμμετείχαν στον Αγ ώνα. Το κείμενο αυτό αποτελεί τμήμα της υπό έκδοση έρευνας με τίτλο Ιατροί και Υγεία στο Νομό Πρέβεζας. Αναζητώντας το παρελθόν, το οποίο ανακοινώθηκε στο Συνέδριο «Πτυχές και Εκφράσεις της Τοπικότητας στην Επανάσταση του 1821. Γεγονότα, Συνθήκες, Πρόσωπα», που διεξήχθη στη Λευκάδα, στις 89 Οκτωβρίου 2021 και διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Λευκάδας, την Εταιρεία Θεωρίας, Έρευνας και Διδακτικής της Γενικής και Τοπικής Ιστορίας, και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Περιφερειακής Ανάπτυξης, Τμήμα Ιστορίας και Τμήμα Πληροφορικής – HiLab, με συνδιοργάνωση της Περιφερειακής Ενότητας Λευκάδας.