Καταστάσεις κρίσης και Κοινωνική Εργασία : ευρήματα μίας μελέτης περίπτωσης εξαρτημένων εφήβων κατά την περίοδο της πανδημίας COVID - 19

cover/2026
pdf
Δημοσιευμένα: Sep 4, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/socialwork-rss.42949
Λέξεις-κλειδιά:
Εφηβεία Προβληματική χρήση Διαδικτύου χρήση ουσιών εξαρτητική συμπεριφορά πανδημία COVID - 19
Χρήστος Γκαρίπης
https://orcid.org/0009-0001-8361-0722
Χρήστος Παναγιωτόπουλος
Περίληψη

Το παρόν άρθρο πραγματεύεται τους τρόπους με τους οποίους επηρέασε η πανδημία του COVID – 19, τις εξαρτητικές συμπεριφορές στους εφήβους. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζει τα αποτελέσματα μίας ποιοτικής έρευνας, για το πώς επηρέασε η πανδημία του COVID – 19 τις εξαρτητικές συμπεριφορές στην εφηβεία μέσα α) από την οπτική εφήβων για το πως η πανδημία ως κατάσταση επηρέασε τη σχέση τους με την εξάρτηση αλλά και πως οι β) θεραπευτές, μέσα από την δική τους οπτική αντιλήφθηκαν την εξαρτητική συμπεριφορά στους εφήβους, ποιες ήταν οι προκλήσεις και οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι ίδιοι στο πλαίσιο κατά τη φάση της πανδημίας, τι αποκόμισαν από όλη αυτήν τη περίοδο και τέλος οι τρόποι με τους οποίους διενεργούσαν τις συνεδρίες με τους εφήβους και τις οικογένειές τους. Ο πληθυσμός της έρευνας αντιστοιχούσε σε 3 επαγγελματίες θεραπευτές, στο θεραπευτικό πρόγραμμα ΚΕ.Θ.Ε.Α. «ΑΝΑΔΥΣΗ» και σε 7 νεαρούς ενήλικες, 6 αγόρια και 1 κορίτσι ηλικίας 18 έως 20 ετών, όπου βρισκόταν στο θεραπευτικό πρόγραμμα κατά την περίοδο που διενεργούνταν οι συνεντεύξεις και ήταν έφηβοι κατά την περίοδο της πανδημίας. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με ημιδομημένες συνεντεύξεις, άλλες για τους θεραπευτές και άλλες για τους εφήβους και η επεξεργασία και η ανάλυση των δεδομένων έγινε μέσω της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Μάϊο έως τον Αύγουστο του 2023. Αν και το δείγμα δεν μας επιτρέπει να γενικεύσουμε, διαφάνηκε ότι αυτός ο πρωτόγνωρος εγκλωβισμός της πανδημίας, επηρέασε αρνητικά τους εφήβους που δεν είχαν τις απαραίτητες δεξιότητες και την ψυχική ανθεκτικότητα, ώστε να ανταπεξέλθουν, κάτι που φάνηκε να αποτέλεσε έναυσμα για την χρήση ή την αύξηση αυτής.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρο
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση 4.0.

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Βεργέτη, Α. (2009). Κοινωνική εργασία με οικογένεια σε κρίση. Τόπος
Γραμματικάκη, Δ. (2021) «Η ενδοοικογενειακή βία κατά την πανδημία» στο Ποταμιανός, Γ., Αναγνωστάκος, Γ., Γραμματικάκη, Δ., Σιμούδη, Χ. Το βίωμα της πανδημίας COVID – 19, Ψυχολογικές επιπτώσεις. Παπαζήση
Δημοπούλου-Λαγωνίκα, Μ. (2011α). Το θεωρητικό πλαίσιο της κοινωνικής εργασίας. Στο Μ. Αποστολοπούλου (Επιμ.), Μεθοδολογία κοινωνικής εργασίας. Μοντέλα παρέμβασης. Από την ατομική στη γενική-ολιστική προσέγγιση(σσ. 37-73). Τόπος.
Δημοπούλου-Λαγωνίκα, Μ. (2011β). Η εφαρμογή της κοινωνικής εργασίας. στο Μ. Αποστολοπούλου (Επιμ.), Μεθοδολογία κοινωνικής εργασίας. Μοντέλα παρέμβασης. Από την ατομική στη γενική -ολιστική προσέγγιση(σσ. 75-95). Τόπος
Καλλινικάκη, Θ. (2010). Ποιοτικές μέθοδοι στην έρευνα της κοινωνικής εργασίας. Τόπος
Καλλινικάκη, Θ. (2011). Εισαγωγή στην θεωρία και την πρακτική της κοινωνικής εργασίας. Τόπος.
Καραγκούνης, Β. (2015). Η συνηγορία στον χώρο της ψυχικής υγείας. Στο Κ.Λ. Κουντή-Χρονοπούλου, Μ. Τζεδάκη & Μ. Πασσά, (Επιμ.), Η συμβολή της κοινωνικής εργασίας στην ψυχιατρική θεραπευτική (σσ. 86-100). ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΥ.
Καρβελά, Σ., Κρητικού, Ε., Σκούρα, Ε., Σούρντου, Φ., Ταχματζίδης, Δ. (2022) «Η τηλεκπαίδευση ως μία νέα πραγματικότητα που έφερε ο κορωνοϊός» στο Καρατζά, Α., Μπούνα – Βάιλα, Α. Εξ αποστάσεως «Από μακριά» στην εποχή της πανδημίας. Το Σκαθάρι
Μαυρογιάννη Θ. Τσαγκανέλια Α. 2020. Η εφηβεία στην πανδημική κρίση του COVID – 19. https://www.academia.edu/42927681/%CE%97_%CE%95%CE%A6%CE%97%CE%92%CE%95%CE%99%CE%91_%CE%A3%CE%A4%CE%97%CE%9D_%CE%A0%CE%91%CE%9D%CE%94%CE%97%CE%9C%CE%99%CE%9A%CE%97_%CE%9A%CE%A1%CE%99%CE%A3%CE%97_%CE%A4%CE%9F%CE%A5_COVID_19
Παπαδάτος, Γ. (2010) Ναρκωτικά και εφηβεία. Κοινωνικά και ψυχολογικά αίτια, προγράμματα πρόληψης, παιδαγωγική αντιμετώπιση, νομοθετική αντιμετώπιση. GUTENBERG
Παπουλίδη, Α. (2022) «Οι επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων» στο Μπάκου, Α., Ε., Παπουλίδη, Α., Γκουτζάνη, Π., Δουλγέρης, Κ., Νικολοπούλου, Α., Παναρίτης, Χ., Καρδάρα, Ε. Το ψυχολογικό αποτύπωμα της πανδημίας. Σμίλη
Σαββάκης, Μ. (2022). Ηθική και δεοντολογία στη σύγχρονη ποιοτική κοινωνιολογική έρευνα, ζητήματα, αντιφάσεις και διλήμματα στον 21ο αιώνα. Κριτική
Σιμούδη, Χ. (2021) «Ο ψυχολογικός αντίκτυπος του βιώματος της πανδημίας» στο Ποταμιανός, Γ., Αναγνωστάκος, Γ., Γραμματικάκη, Δ., Σιμούδη, Χ. Το βίωμα της πανδημίας COVID – 19 Ψυχολογικές επιπτώσεις. Παπαζήση
Στυλιανίδης, Σ. (2003). Ενεργητικό υποστηρικτικό ολοκληρωμένο κοινοτικό πρόγραμμα φροντίδας για σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές (Assertive Community Treatment). Διερεύνηση εφαρμογών του στην ελληνική ψυχιατρική. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 20(3),243-250.
Brancati, D. (2021). Έρευνα στις κοινωνικές επιστήμες. Προπομπός
Cole, M. & Cole, S.R. (2002). Η ανάπτυξη των παιδιών: Εφηβεία. Π. Βορριά & Ζ. Παπαληγούρα (Επιμ.). Τυπωθήτω.
Collins, D., Jordan, C., & Coleman, H. (Επιμ.). (2021). H κοινωνική εργασία με οικογένεια. Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
Feldman S. R, 2011. Εξελικτική ψυχολογία- Δια βίου ανάπτυξη. Gutenberg
Adibelli, D., & Sümen, A. (2020). The effect of the coronavirus (COVID - 19) pandemic on health-related quality of life in children. Children and Youth Services Review, Volume 119. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105595
Bano, A.& Iqbal N. (2018). Psychosocial, Emotional Problems and development of psychopathology among university students. Clinical and Experimental Psychology, 4 (4), 201.
Clarke, V., & Braun, V. (2012). Thematic Analysis. In H. Cooper (Ed.), APA Hanbook of Research Methods in Psychology: Vol. 2, Research Designs (pp. 57-71). American Psychological Association.
Cicchetti, D., & Rogosh, F.A., (2002). A Developmental Psychopathology Perspective on Adolescence. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(1), 6–20.
Fiorillo, A., & Gorwood, P. (2020). The consequences of the COVID - 19 pandemic on mental health and implications for clinical practice. European psychiatry : The journal of the Association of European Psychiatrists, 63(1), e32. https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2020.35
Golan, N. (1978). Treatment in crisis situations. The Free Press.
Guessoum, S. B., Lachal, J., Radjack, R., Carretier, E., Minassian, S., Benoit, L., & Moro, M. R. (2020). Adolescent psychiatric disorders during the COVID - 19 pandemic and lockdown. Psychiatry Research, 291, 113264. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113264
Hannemann J., Abdalrahman A., Erim Y., Morawa E., Jerg-Bretzke L. et al., (2022). The impact of the COVID - 19 pandemic on the mental health of medical staff considering the interplay of pandemic burden and psychosocial resources. A rapid systematic review, Plos ONe, 17(2).
Ioakimidis, V. (2016, May 24). A guide to radical social work. The Guardian. https://www.theguardian.com/social-care-network/2016/may/24/radical-social-work-quick-guide-change-poverty-inequality
Johnson, S., Needle, J., Bindman, J.P., & Thornicroft, G. (2008). Crisis resolution and home treatment in Mental Health. Cambridge University Press.
Koutelekos, Ι. (2020). Covid - 19: Effect in mental health of parents and children. Perioperative nursing (GORNA), (1), 1 – 5. http://doi.org/10.5281/zenodo.3766660
Loades, M. E., Chatburn, E., Higson-Sweeney, N., Reynolds, S., Shafran, R., Brigden, A., …Crawley, E. (2020). Rapid Systematic Review: The Impact of Social Isolation and Loneliness on the Mental Health of Children and Adolescents in the Context of COVID-19. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. doi: 10.1016/j.jaac.2020.05.009
Magklara, Κ., Lazaratou, H., Barbouni, A., Poulas, K., Farsalinos, K., (Coronavirus Greece Research Group). (2020). Impact of COVID-19 pandemic and lockdown measures on mental health of children and adolescents in Greece. medRxiv. https://t.co/P9IiV5vC6U
Maltezou, H., Magaziotou, I., Dedoukou, X., Eleftheriou, E., Raftopoulos, V., Michos, A., ….Tsolia, M., (2020b). Children and Adolescents With SARS-CoV-2 Infection. Pediatric Infectious Disease Journal, Publish Ahead of Print.
Martinez-Gonzalez B.M., Clemente-Suarez V.J., Benitzer-Agudelo J.C. et al., (2021). The Impact of the COVID-19 Pandemic on Mental Disorders. A Critical Review, Int. J. Environ. Res. Public Health, 18(2), pp. 1-24.
MIND (2018). Crisis Services. https://www.mind.org.uk/media-a/2897/crisis-services-2018.pdf
Nikolaidis, A., Paksarian, D., Alexander, L., DeRosa, J., Dunn, J., Nielson, D.M.,& M ilham, M. P. (2020). The Coronavirus Health and Impact Survey (CRISIS) reveals reproducible correlates of pandemic-related mood states across the Atlantic.
Rapoport, L. (1967, March). Crisis-oriented short-term casework. Social Service Review, 41(1), 31–43.
Roberts, A. (2005). Crisis intervention handbook: Assessment, treatment and research (3rd ed.). Oxford University Press.
Samji H., Dove N., Ames M., Barbic S., Sones M., Leadbeater B., (2021). Impacts of the COVID-19 Pandemic on the Health and Well-Being of Young Adults in British Columbia, BC Centre for Disease Control.
Trevithick, P. (2003). Effective relationship-based practice: A theoretical exploration. Journal of Social Work Practice, 17(2), 163–176. https://doi.org/10.1080/026505302000145699
Wang, J. et al. (2022). Assessing the Association Between Internet Addiction Disorder and Health Risk Behaviors Among Adolescents and Young Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis, Frontiers in Public Health, 10. Available at: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2022.809232
Zhang, J., Shuai, L., Yu, H., Wang, Z., Qiu, M., Lu, L., …Chen, R., (2020). Acute stress, behavioural symptoms and mood states among school-age children with attention-deficit/hyperactive disorder during the COVID-19 outbreak. Asian Journal of Psychiatry, 51, p.102077. doi:10.1016/j.ajp.2020.102077