Καλλιέργεια διατομεακών δεξιοτήτων σε θεραπευτικές κοινότητες: αντιστοίχιση βιωματικών εμπειριών με την τυπολογία TSCs (ESCO/EQF)

cover 2/2026
pdf
Δημοσιευμένα: Sep 4, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/socialwork-rss.43112
Λέξεις-κλειδιά:
διατομεακές δεξιότητες επανένταξη θεραπευτικές κοινότητες κοινωνική εργασία
Χαράλαμπος Πουλόπουλος
https://orcid.org/0000-0001-9797-2217
Ελευθερία Τριανταφυλλίδου
https://orcid.org/0009-0000-8763-6949
Περίληψη

Η παρούσα μελέτη διερευνά την ανάπτυξη διατομεακών δεξιοτήτων σε θεραπευτικές κοινότητες ατόμων με ιστορικό εξάρτησης και εμπλοκής με τον νόμο, εστιάζοντας στη βιωματική τους καλλιέργεια και στην ερμηνευτική αντιστοίχισή τους με το ευρωπαϊκό πλαίσιο Transversal Skills and Competences (TSCs) του ESCO/EQF. Υιοθετήθηκε ποιοτική ερευνητική προσέγγιση με τη χρήση ομάδων εστίασης (focus groups), προκειμένου να αποτυπωθούν οι εμπειρίες, οι αντιλήψεις και οι διαδικασίες μάθησης που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της θεραπευτικής κοινότητας. Τα δεδομένα προήλθαν από δέκα ομάδες εστίασης με 48 μέλη θεραπευτικών κοινοτήτων του ΚΕΘΕΑ στη φάση της κοινωνικής επανένταξης και από δύο ομάδες εστίασης με 12 επαγγελματίες του πεδίου της απεξάρτησης και της κοινωνικής ένταξης. Οι συζητήσεις απομαγνητοφωνήθηκαν και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη θεραπευτική κοινότητα ως ένα σύνθετο μαθησιακό περιβάλλον, εντός του οποίου καλλιεργούνται συστηματικά δεξιότητες αυτοδιαχείρισης, κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, δεξιότητες σκέψης, καθώς και δεξιότητες ζωής και εργασιακής προσαρμογής. Η αντιστοίχιση των βιωματικά αποκτημένων δεξιοτήτων με τους έξι θεματικούς άξονες της τυπολογίας TSCs καταδεικνύει τη δυνατότητα ερμηνευτικής «μετάφρασης» της εμπειρικής μάθησης σε όρους αναγνωρίσιμους από την ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Η μελέτη συμβάλλει στη βιβλιογραφία της κοινωνικής εργασίας και της επανένταξης, αναδεικνύοντας τον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό ρόλο των θεραπευτικών κοινοτήτων και τη σημασία των διατομεακών δεξιοτήτων για τη βιώσιμη κοινωνική και επαγγελματική ένταξη.


 

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρο
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση 4.0.

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Abelha, M., Fernandes, S., Mesquita, D., Seabra, F., & Ferreira-Oliveira, A. T. (2020). Graduate employability and competence development in higher education: A systematic literature review using PRISMA. Sustainability, 12(15), 5900. https://doi.org/10.3390/su12155900
Arvanitis, A., Touloumakos, A. K., Dimitropoulou, P., Vlemincx, E., Theodorou, M., & Panayiotou, G. (2022). Learning how to learn in a real-life context: Insights from expert focus groups on narrowing the soft-skills gap. European Journal of Psychology Open, 81(3), 71–77. https://doi.org/10.1024/2673-8627/a000027
Cinque, M. (2016). "Lost in translation": Soft skills development in European countries. Tuning Journal for Higher Education, 3(2), 389–427. https://doi.org/10.18543/tjhe-3(2)-2016pp389-427
Crosta, L., & Banda, V. (2022). Are young graduates ready for the job market of the future? GiLE Journal of Skills Development. https://doi.org/10.52398/gjsd.2022.v2.i1.pp26-43
Hart, J., Noack, M., Plaimauer, C., & Bjørnåvold, J. (2021). Towards a structured and consistent terminology on transversal skills and competences: 3rd report to ESCO Member States Working Group on a terminology for transversal skills and competences (TSCs). Cedefop.
Pearce, S., & Pickard, H. (2012). How therapeutic communities work: Specific factors related to positive outcome. International Journal of Social Psychiatry, 59(7), 636–645. https://doi.org/10.1177/0020764012450992
Schleutker, K., Caggiano, V., Coluzzi, F., & Poza Luján, J. L. (2019). Soft skills and European labour market: Interviews with Finnish and Italian managers. ECPS - Educational, Cultural and Psychological Studies. https://doi.org/10.7358/ecps-2019-019-schl
Succi, C., & Canovi, M. (2020). Soft skills to enhance graduate employability: Comparing students and employers’ perceptions. Studies in Higher Education. https://doi.org/10.1080/03075079.2019.1585420
Tsirkas, K., Chytiri, A. P., & Bouranta, N. (2020). The gap in soft skills perceptions: A dyadic analysis. Education + Training. https://doi.org/10.1108/ET-03-2019-0060
Veale, D., Gilbert, P., Wheatley, J., & Naismith, I. (2015). A new therapeutic community: Development of a compassion-focused and contextual behavioural environment. Clinical Psychology & Psychotherapy, 22(4), 285–303. https://doi.org/10.1002/cpp.1897
Villegas, C. (2024). A systematic review of research on soft skills for employability. Advanced Education, 12(25), 200–212. https://doi.org/10.20535/2410-8286.314064
Burling, T. A., Seidner, A. L., Robbins-Sisco, D., Krinsky, A., & Hanser, S. (1992). Batter up! Relapse prevention for homeless veteran substance abusers via softball team participation. Journal of Substance Abuse, 4(2), 155–163. https://doi.org/10.1016/0899-3289(92)90047-2
Clarke, J. M. (2015). Where the change is: Everyday interaction rituals of therapeutic communities [Doctoral dissertation, University of Nottingham]. University of Nottingham Repository.
Debaere, V., & Vanheule, S. (2014). Beyond the "black box" of the therapeutic community for substance abusers: A participant observation study on the treatment process. Journal of Groups in Addiction & Recovery, 9(3), 215–237. https://doi.org/10.1080/1556035X.2014.930839
Gill, K. (2020). The Recovery Transition Program: An innovative recovery-oriented, peer-based mentoring program in addiction services. International Journal of Whole Person Care. https://doi.org/10.26443/ijwpc.v7i1.207
Hawkins, J., & Wacker, N. (1983). Verbal performances and addict conversion: An interactionist perspective on therapeutic communities. Journal of Drug Issues, 13(1), 47–58. https://doi.org/10.1177/002204268301300301
Janeiro, L., Ribeiro, E., & Lopez Miguel, M. J. (2018). What is inside the "black box"? Therapeutic community residents' perspectives on each treatment phase. Therapeutic Communities, 39(1), 19–30. https://doi.org/10.1080/16066359.2017.1362693
Jason, L. A., Stevens, E., Light, J. M., & Doogan, N. J. (2020). An empirically based theory of the relationships among social embeddedness, economic viability, learned recovery skills, and perceived quality of life in recovery homes. Alcoholism Treatment Quarterly, 38(2), 160–176. https://doi.org/10.1080/07347324.2019.1633977
Limberger, J., & Andretta, I. (2018). Social skills training for drug users under treatment: A pilot study with follow-up. Psicologia: Reflexão e Crítica, 31(1), 1–8. https://doi.org/10.1186/s41155-018-0109-9
Limberger, J., & Andretta, I. (2022). Effects of social skills training for drug users under treatment. Psico-USF, 27(1), 11–22. https://doi.org/10.1590/1413-82712022270201
Lima, M. E. A., & da Mata, C. C. (2013). Work as a therapeutic resource: Case study of a rehabilitation community for persons with chemical dependency. Work, 45(1), 29–34. https://doi.org/10.3233/WOR-131639
Lindblom, K. M. (2015). Constructing a recovering self: Identity presentation through narratives in the context of addiction [Doctoral dissertation, University of California, Los Angeles]. UCLA eScholarship Repository.
Vigdal, M. I., Moltu, C., Bjørnestad, J., & Selseng, L. B. (2022). Social recovery in substance use disorder: A metasynthesis of qualitative studies. Drug and Alcohol Review, 41(3), 695–707. https://doi.org/10.1111/dar.13434
Williams-Cockfield, K. C. (2021). A public library's response to substance abuse recovery. In M. R. McCook (Ed.), Social justice design and implementation in library and information science (pp. 145–161). IGI Global. https://doi.org/10.4324/9781003129219-8
Zarcone, V. (1980). An eclectic therapeutic community for the treatment of addiction. International Journal of the Addictions, 15(6), 949–956. https://doi.org/10.3109/10826088009040034