Ενίσχυση των διαπολιτισμικών αλληλεπιδράσεων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση: Μια οικοσυστημική παρέμβαση Σχολικής Κοινωνικής Εργασίας με μαθητές Ρομά και μη Ρομά - Μητροπούλου Φωτεινή; Φαρμακοπούλου Ιγνατία; Μέντης Εμμανουήλ; Νικολάου Γεώργιος (Κοινωνική Εργασία. Επιθεώρηση Κοινωνικών Επιστημών, 2025)
Η παρούσα μελέτη εξετάζει τον αντίκτυπο ενός πολυεπίπεδου, οικοσυστημικού προγράμματος παρέμβασης, σχεδιασμένου για την ενίσχυση των διαπολιτισμικών σχέσεων και τη μείωση της κοινωνικής απόστασης μεταξύ μαθητών/τριων Ρομά και μη σε μια τάξη δημοτικού σχολείου στην Ελλάδα. Με βάση τις αρχές της Σχολικής Κοινωνικής Εργασίας (ΣΚΕ) και την οικοσυστημική προσέγγιση, το πρόγραμμα παρέμβασης απευθύνθηκε ταυτόχρονα σε μαθητές/τριες, εκπαιδευτικούς και γονείς. Χρησιμοποιώντας pre-test και follow-up μετρήσεις σε μία τάξη, συλλέχθηκαν δεδομένα μέσω ενός κοινωνιομετρικού τεστ, το οποίο κατέγραψε και ανέλυσε τις συνεργατικές σχέσεις των μαθητών/τριων πριν και μετά την παρέμβαση. Τα αποτελέσματα της μέτρησης στην αρχική φάση, πριν την έναρξη του προγράμματος, αποκάλυψαν έντονη ομαδοποίηση βάσει εθνότητας και φύλου και ιδιαίτερα αδύναμους δεσμούς μεταξύ μαθητών/τριων Ρομά και μη. Μετά την παρέμβαση των τριάντα τεσσάρων ωρών, ο συνολικός μέσος βαθμός σχέσεων αυξήθηκε και οι δια-εθνοτικοί δεσμοί ενισχύθηκαν. Η ανάλυση των σχέσεων έδειξε, επίσης, ισχυρότερη συνδεσιμότητα και ανάπτυξη δεσμών μεταξύ των ομάδων με βάση το φύλο, γεγονός που υποδηλώνει μεγαλύτερη συνοχή στην τάξη. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι οι οικοσυστημικές παρεμβάσεις που εφαρμόζονται μέσω της ΣΚΕ μπορούν να προωθήσουν τη διαπολιτισμική επικοινωνία, την ενσυναίσθηση και τη συνεργασία σε πολυπολιτισμικές τάξεις. Ωστόσο, η διατήρηση της ομαδοποίησης ως προς το φύλο και την εθνότητα υπογραμμίζει την ανάγκη για μακροπρόθεσμη και επαναλαμβανόμενη εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων, ιδανικά ξεκινώντας νωρίτερα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, προκειμένου να διασφαλίζονται διαπολιτισμικά περιβάλλοντα ισότιμης εκπαίδευσης.