Traces of commercial activity at the site of Loutros Pallene in the Late Classical and Hellenistic periods: the bronze and lead object

3.pdf (English)
Δημοσιευμένα: May 5, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/eul.45444
Νίκος Λίτινας
Deputy Director of the Numismatic Museum
Vassiliki Stefanaki
Numismatic Museum
Περίληψη

The present article concerns the study of the bronze and lead objects (coins, tokens, commercial weights, loom weights, clothes weights) of the Late Classical and Hellenistic periods that were discovered during the rescue excavations carried out by the former 2nd Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities for the construction of the “New Free Stavros-Rafina Highway” in the area of Loutros in the modern deme of Pallene during the years 2002-04. Through the study of these few metal objects and their comparison with similar assemblages discovered in the Attica’s chora, a preliminary interpretive approach to the residential remains in the area is attempted. Nevertheless, it is difficult to determine to which ancient Attic deme the structures uncovered in the Loutros site belonged, as well as to ascertain their precise function. Awaiting for the study of the remaining large quantity of clay objects, the Athenian coins and mainly the trade weights point to a form of commercial activity operating at a local level. This interpretation is further supported by the site’s location within an extensive road network, as well as the storage facilities of the excavated structures, which could probably indicate their market-oriented function.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • ΑΡΘΡΑ
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 4.0.

Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στην Ευλιμένη διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, παραχωρώντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στην Ευλιμένη μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς, χωρίς δικαίωμα τροποποίησης (δημιουργία παράγωγου έργου), με αναφορά στο συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση. Η Μεσογειακή Αρχαιολογική Εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να δημοσιεύει, να αναπαράγει, να παρουσιάζει στο κοινό, να διανέμει και να χρησιμοποιεί άρθρα που δημοσιεύονται στην Ευλιμένη σε οποιοδήποτε μέσο και μορφή, είτε μεμονωμένα είτε ως μέρη συλλογικών έργων, για όλο το χρόνο διάρκειας προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και για όλες τις χώρες του κόσμου. Αυτό περιλαμβάνει, ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά, το δικαίωμα δημοσίευσης των άρθρων σε τεύχη του περιοδικού Ευλιμένη, αναπαραγωγής και διανομής μεμονωμένων αντιγράφων των άρθρων, αναπαραγωγής ολόκληρων των άρθρων σε άλλη έκδοση της Μεσογειακής Αρχαιολογικής Εταιρείας, και αναπαραγωγής και διανομής των άρθρων ή της περίληψης τους με χρήση πληροφορικού συστήματος αποθετηρίου.

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Agora X: Lang, M. and M. Crosby 1964. Weights, Measures and Tokens. The Athenian Agora, v. X. Princeton, NJ: The American School of Classical Studies at Athens.
Agora XXVI: Kroll, J.H. (with the contribution of A.S. Walker) 1993. The Greek Coins. The Athenian Agora, v. XXVI. Princeton, NJ: The American School of Classical Studies at Athens.
Bresson, A. 2008. L’économie de la Grèce des cités. II. Les espaces de l’échange. Paris: Armand Colin.
Bubelis, W. 2013. “The Agorastikon of Hellenistic Athens: Not a Market-Tax”, ZPE 185, 122-126.
Burnier, Y. and St. Hijmans 2003. “Loomweights”, in H. Reinder Reinders and W. Prummel (eds), Housing in new Halos. A Hellenistic Town in Thessaly, Greece. Lisse, NL: A.A. Balkema, 118-123.
Corinth XII: Davidson, G. 1952. Corinth, Τhe Minor Objects, v. XII. Princeton, NJ: The American School of Classical Studies at Athens.
Dalakoura-Vogiatzoglou, O. and E. Apostolou 2020. “A small numismatic group from the ancient road of Koile”, in K.A. Sheedy and G. Davis (eds), Mines, metals and money, Ancient Word Studies in Science, Archaeology and History, (Metallurgy in Numismatics 6, Australian Center for Ancient Numismatics Studies, Macquarie University, The Royal Numismatic Society, Special Publication 56). London: Gutenberg Press Ltd, 275-289.
Fachard, S. 2016. “Modelling the Territories of Attic Demes: A Computational Approach”, in J. Bintliff and K. Rutter (eds), The Archaeology of Greece and Rome, Studies in Honour of Anthony Snodgrass. Edinburg: Edinburgh University Press, 192-222.
Fachard, S. 2021. “Asty and Chora. City and Countryside”, in J. Neils and D.K. Rogers (eds), The Cambridge Companion to Ancient Athens. Cambridge: Cambridge University Press, 21-34.
Gkikaki, M. 2020. “Tokens of Hellenistic Athens. Lead tokens in the Archaeological Institute of the University of Goettingen: Part I. The Haller von Hallerstein Collection and other Greek tokens with no provenance information”, SNR 98, 91-138.
Gkikaki, M. 2021. “Tokens for festivals in Hellenistic Athens”, in A. Crisà (ed.), Tokens, Value and Identity. Exploring Monetiform objects in Antiquity and the Middle Ages. Brussels: European Centre for Numismatic Studies, 57-75.
Gkikaki, M. 2022. “Athenian Lead Tokens: Thoughts on their imagery and function occasioned by the Rediscovery of Part of the Alexandros N. Meletopoulos Collection”, NC 182, 87-118.
Gkikaki, M. 2023a. “Introduction”, in M. Gkikaki (ed.), Tokens in Classical Athens and Beyond. Liverpool: Liverpool University Press, 1-20.
Gkikaki, M. 2023b. “The Council of Five Hundred and Symbola in Classical Athens”, in M. Gkikaki (ed.), Tokens in Classical Athens and Beyond. Liverpool: Liverpool University Press, 63-82.
Hansen, M.H. 1986. Demography and Democracy: The number of Athenian Citizens in the Fourth Century B.C. Herning: Systime.
Hansen, M.H. 2004. “Attika”, in M.H. Hansen and T.H. Nielsen (eds), An Inventory of Archaic and Classical Poleis. Oxford: Oxford University Press, 624-642.
Harris, E.M. 2002. “Workshop, marketplace and household. The nature of technical specialization in classical Athens and its influence on the economy and society”, in P. Cartledge, E. Cohen and L. Foxhall (eds), Money, Labour and Land. Approaches to the Economies of Ancient Greece. London: Routledge, 67-99.
Harris, E.M. 2019. “Markets in the ancient Greek world: An overview”, in L. Rahmstorf and E. Stratford (eds), Weights and Marketplaces from the Bronze Age to the Early Modern Period. Göttingen: Wachholtz Verlag Kiel/Hamburg-Murmann Publishers, 255-274.
Harris, E.M. and S. Fachard 2024. “Markets in the Demes. A New Approach to the Attic countryside”, Lecture presented in January 18, 2024 in the American School of Classical Studies at Athens, https://www.ascsa.edu.gr/news /newsDetails/markets-in-the-demes-a-new-approach-to-the-attic-countryside.
Harris, E.M. and D.M. Lewis. 2016. “Introduction: Markets in Classical and Hellenistic Greece”, in E.M. Harris, D.M. Lewis and M. Woolmer (eds), The Ancient Greek Economy: Markets, Households and City-States. Cambridge: Cambridge University Press, 1-37.
Kakavogianni, O. and M. Anetakis 2012. “Les agoras commerciales des dèmes antiques de la Mesogée et de la région du Laurion”, in V. Chankowski and P. Karvonis (eds), Tout vendre, tout acheter. Structures et équipements des marchés antiques (Scripta Antiqua 42). Bordeaux/Athènes: Ausonius éd.; École française d’Athènes; Diff. de Boccard, 185-199.
Karra, I. 2023. “The lot of lead tokens from Makrygianni Plot in Athens”, in M. Gkikaki (ed.), Tokens in Classical Athens and Beyond. Liverpool: Liverpool University Press, 153-175.
Karvonis, P. 2018. Oikèma ou pièce polyvalente: recherches sur une installation commerciale de l’Antiquité grecque. Oxford: Archaeopress.
Kletter, R. 2013. “Pyramidal Lead Objects: Scale Weights, Loom Weights, or Sinkers?”, JESHO 56, 1-28.
Kroll, J.H. 2020. “Reconstructing the chronology of Athenian balance weights on the ‘Solonian’ trade standard”, in Ch. Doyen and L. Willocx (eds), Pondera antiqua and mediaevalia I (Numismatica Lovaniensia 22). Louvain-la-Neuve: Presses Universitaires de Louvain, 42-72.
Kroll, J.Η. and V. Stefanaki 2020. “Women’s Weights for Measuring Wool: ‘Mastoid’ Weights from Knidos, Rhodes and Elsewhere”, in Ch. Doyen and L. Willocx (eds), Pondera antiqua and mediaevalia I (Numismatica Lovaniensia 22). Louvain-la-Neuve: Presses Universitaires de Louvain, 79-93.
Lawall, M.L. 2014: “Transport Amphoras and Loomweights: Integrating Elements of Ancient Greek Ecomomies?”, in M. Harlow and M.-L. Nosch (eds), Greek and Roman Textiles and Dress: An Interdisciplinary Anthology. Oxford: Oxbow, 150-189.
Lawall, M.L. 2016. “Patterns of Amphora Discard from Houses, Shops, Taverns, and Brothels”, in A. Glazebrook and B. Tsakirgis (eds), Houses of III Repute. The Archaeology of Brothels, Houses, and Taverns in the Greek World. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 59-74.
Lawall, M.L. 2021. “The Archaeology of Markets and Trade”, in J. Neils and D.K. Rogers (eds), The Cambridge Companion to Ancient Athens. Cambridge: Cambridge University Press, 244-256.
Lewis, D.M. 2022. “Attic Deme Harbours, the Rural Economy, and the Maritime Trade: The Incident of Φωρῶν Λιμήν ([Dem.] 35.28-29)”, Pnyx, Journal of Classical Studies 1.2, 81-101.
Lönnqvist, K. 1997. “Studies on the Hellenistic Coinage of Athens: the Impact of Macedonia on the Athenian Money Market in the 3rd century BC,” in J. Frosen (ed.), Early Hellenistic Athens: Symptoms of a Change (Papers and Monographs of the Finnish Institute at Athens, v. VI). Helsinki: Foundation of the Finnish Institute at Athens, 119-212.
Mårtensson, L., M.-L. Nosch and E. Andersson Strand 2009: “Shape of things: Understanding a loom weight”, OJA 28.4, 373-398.
Paga, J. 2010. “Deme Theaters in Attica and the Trittys System”, Hesperia 79, 351-384.
Panagopoulou, K. 2020. The Early Antigonids. Coinage, Money, and the Economy. New York: The American Numismatic Society.
Perniche, E. 1894. Griechische Gewichte. Berlin.
Pnyx I: Davidson, G.R. and D.B. Thompson 1943. Small Objects from the Pnyx, v. I (Hesperia Supplement 7). Princeton: American School of Classical Studies at Athens.
Postolaccas, A. 1866. “Medaglie inediti del nazionale museo numismatico di Atene”, Annali 38, 339-356, with illustrations (drawings) on pl. XXXII in Monumenti, VIII.
Rhamnous V: Πετράκος, Β.Χ. 2020. Ο Δήμος του Ραμνούντος, V: Τα νομίσματα, οι λύχνοι, τα γλυπτά. Αθήνα: Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία.
Rhamnous VI: Πετράκος, Β.Χ. 2020. Ο Δήμος του Ραμνούντος, VI: Οι επιγραφές, τα χαράγματα, τα σταθμία, οι μαρτυρίες. Αθήνα: Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία.
SNG Alpha Bank: Sylloge Nummorum Graecorum, The Alpha Bank Collection. Athens: Alpha Bank, 2000.
Stefanaki, V.E. and F.K. Seroglou 2019. “Coin Types on Amphora Stamps of the Classical and Early Hellenistic Periods”, in Ν. Badoud and Α. Marangou (eds), Analyse et exploitation des timbres amphoriques grecs, Colloque International, Athènes, 3-5 Février 2010. Rennes: Presses Universitaires de Rennes, 45-58.
Tekin, O. 2016. Balance Weights in the Aegean World, Classical and Hellenistic periods. Istanbul: Turkish Institute of Archaeology.
Tod, M.N. 1911-12. “The Greek Numeral Notation”, ABSA XVIII, 98-132.
Traill, J.S. 1975. The Political Organization of Attika. A Study of the Demes, Trittyes, and Phylai, and Their Representation in the Athenian Council. Princeton: American School of Classical Studies at Athens.
Tsakirgis, B. 2016. “Whole Cloth. Exploring the Question of Self-Sufficiency through the Evidence for Textile Manufacture and Purchase in Greek Houses”, in E. Harris, D. Lewis and M. Woolmer (eds), The Ancient Greek Economy. Markets, Households and City-States. Cambridge: Cambridge University Press, 166-186.
Whitehead, D. 1986. The Demes of Attica, 508/7-ca. 250 BC, A Political and Social Study. Princeton: Princeton University Press.
Willocx, L. 2020. “Athenian Commercial Weights: A History of Museum Collections and a General Overview of the Corpus”, in Ch. Doyen-L. Willocx (eds), Pondera antiqua and mediaevalia I (Numismatica Lovaniensia 22). Louvain-la-Neuve: Presses Universitaires de Louvain, 23-46.
Wilson, L. 1930. “Loom Weights”, in D.M. Robinson, Excavations at Olynthus, Part II, Architecture and Sculpture: Houses and other buildings. Baltimore: John Hopkins Press, 118-131.
Αγαλλοπούλου, Π. 2009. «Νομίσματα από τις ανασκαφές του Ωρωπού», in Β. Βασιλοπούλου and Στ. Κατσαρού-Τζεβελέκη (eds), Από τα Μεσόγεια στον Αργοσαρωνικό, Β΄ ΕΠΚΑ, Το έργο μιας δεκαετίας 1994-2003, Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα, 18-20 Δεκεμβρίου 2003. Αthens: Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, 299-307.
Ανετάκης, M. 2009. «Νεκροταφεία και ταφικοί Περίβολοι, Χθόνιο ιερό και κτίριο με ανδρώνα στη Μερέντα», in Β. Βασιλοπούλου and Στ. Κατσαρού-Τζεβελέκη (eds), Από τα Μεσόγεια στον Αργοσαρωνικό, Β΄ ΕΠΚΑ, Το έργο μιας δεκαετίας 1994-2003, Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα, 18-20 Δεκεμβρίου 2003. Αthens: Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, 189-204.
Ανετάκης, Μ. and Σ. Μάρκου 2003. «Νοτιοανατολική αγροικία», in Ο. Κακαβογιάννη (ed.), Αρχαιολογικές έρευνες στην Μερέντα Μαρκόπουλου, στον χώρο κατασκευής του νέου Ιπποδρόμου και του Ολυμπιακού Ιππικού Κέντρου. Athens: Οργανισμός Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος, 52-53.
Βασιλειάδου, Μ. 2023. «Αγροικία στον άγιο Ραφαήλ», in Ε. Ανδρίκου (ed.), Διασχίζοντας τα Μεσόγεια μέσα στον χρόνο. Athens: ΥΠΠΟ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, 106-111.
Βασιλοπούλου, Β. 1996. «Τα αττικά τετράδραχμα σταθμία», in Χαρακτήρ, Αφιέρωμα στη Μάντω Οικονομίδου (Δημοσιεύματα του Αρχαιολογικού Δελτίου 57). Athens: ΥΠΠΟ, ΤΑΠΑ, 41-48.
Γαβαλάς Γ.Ι. 2014. Σφονδύλια και υφαντικά βάρη από την Αμοργό. Συμβολή στη μελέτη της αρχαίας κλωστικής και υφαντικής στις Κυκλάδες, Unpubl. PhD Thesis, University of Ioannina.
Γιαμαλίδη, M. 2013. “The two numismatic ‘hoards’ and the coins from the S. & I. Sklavenitis S.A. plot in Voula”, Nομισματικά Χρονικά 31, 17-44.
Δημακόπουλος, Σ. 2017. Αγροικίες κλασικής και ελληνιστικής εποχής στην Αττική, Unpublished PhD dissertation, University of Thessaloniki.
Ζούβελου, Π. 2015. «Παλλήνη-παλαιές και νέες ανασκαφές συνθέτουν την αρχαία τοπογραφία», in Πρακτικά της ΙΕ΄ Επιστημονικής Συνάντησης ΝΑ. Αττικής. Kalyvia Thorikou Attikis: Εταιρεία Μελετών Νοτιοανατολικής Αττικής, 421-433.
Κακαβογιάννη, Ο. 2009. «Τοπογραφία του αρχαίου δήμου Μυρρινούντος», in Β. Βασιλοπούλου and Στ. Κατσαρού-Τζεβελέκη (eds), Από τα Μεσόγεια στον Αργοσαρωνικό, Β΄ ΕΠΚΑ, Το έργο μιας δεκαετίας 1994-2003, Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα, 18-20 Δεκεμβρίου 2003. Αthens: Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, 47-78.
Κακαβογιάννη, Ο. 2014. «Ειδώλια, κοσμήματα και άλλα μικρά αντικείμενα από το οικ. Πανάγου Β΄ στο νοτιοανατολικό τμήμα της πόλης της Ρόδου», in Α. Γιαννικουρή (ed.), Κοροπλαστική και μικροτεχνία στον αιγαιακό χώρο από τους γεωμετρικούς χρόνους έως και τη ρωμαϊκή περίοδο, Διεθνές Συνέδριο στη μνήμη της Ηούς Ζερβουδάκη, v. ΙΙ. Athens: ΥΠΠΟΑ, ΤΑΠΑ, 237-248.
Κακαβογιάννη, Ο. and Β. Βλαχοδημητροπούλου 2003. «Κτίριο με στοά», in Ο. Κακαβογιάννη (ed.), Αρχαιολογικές έρευνες στην Μερέντα Μαρκόπουλου, στον χώρο κατασκευής του νέου Ιπποδρόμου και του Ολυμπιακού Ιππικού Κέντρου. Athens: Οργανισμός Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος, 46-47.
Κακαβογιάννη, Μ., Φ. Νέζερη and Δ. Λιώνης 2005. «Αρχαίο ιερό και κτηριακό συγκρότημα πριν από την είσοδο του αεροδρομίου», in Γ. Σταϊνχάουερ (ed.), Αττικής Οδού Περιήγησις. Athens: IDEA, 214-219.
Κακαβογιάννης, Ε.Χ. 1984. «Παραγωγή μολύβδου από λιθάργυρους στην Ελληνιστική Ρόδο», ΑΑΑ 27.1-2, 124-140.
Κουράγιος, Γ. 2009-11. «Ο αρχαίος δήμος των Αιξωνιδών Αλών Αττικής (σημ. Βούλα-Βουλιαγμένη)», Ευλιμένη 10-12, 33-62.
Λιώνης, Δ., Φ. Νέζερη, Μ. Στάθη and Ε. Μαυρομάτη 2005. «Αρχαία Νεκροταφεία στα Μεσόγεια», in Γ. Σταϊνχάουερ (ed.), Αττικής Οδού Περιήγησις. Athens: IDEA, 199-212.
Μακραδήμα, Λ., Γ. Κουράγιος and Μ. Γιαμαλίδη 2014. «Βούλα», ΑΔ 62 (2007), Β΄1 Χρονικά, 257-260.
Ματθαίου, Α. 1989. «Ψήφισμα Κυδαντιδών και Ιωνιδών», Horos 7, 7-16.
Ματθαίου, Α. 1993. «Δημοτικό ψήφισμα Κυδαντιδών και Ιωνιδών», in Πρακτικά Δ΄ Επιστημονικής Συνάντησης ΝΑ Αττικής. Kalyvia Thorikou Attikis: Εταιρεία Μελετών Νοτιοανατολικής Αττικής, 81-90.
Ματθαίου, Α. 2010. «Ιστορικοί Χρόνοι», in Α. Βλαχόπουλος (ed.), Αρχαία Αθήνα και Αττική, Ιστορική τοπογραφία του άστεως και της χώρας. Αthens: Μέλισσα, 16-39.
Μιχαηλίδη, Π. and Γ. Τιμοθέου 2023. «Αγροικία με πύργο και ληνό», in Ε. Ανδρίκου (ed.), Διασχίζοντας τα Μεσόγεια μέσα στον χρόνο. Athens: ΥΠΠΟ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, 132-137.
Ντόβα, Χ. 2022. Υμηττός. Συμβολή στην Ιστορική Τοπογραφία και Αρχαιολογία της δυτικής πλευράς του, Unpublished PhD thesis, University of Thessaly.
Πέτρου, Α. 2003. «Ιερό Βόρειου Νεκροταφείου», in Ο. Κακαβογιάννη (ed.), Αρχαιολογικές έρευνες στην Μερέντα Μαρκόπουλου, στον χώρο κατασκευής του νέου Ιπποδρόμου και του Ολυμπιακού Ιππικού Κέντρου. Athens: Οργανισμός Διεξαγωγής Ιπποδρομιών Ελλάδος, 41.
Πλάτωνος-Γιώτα, Μ. 1997. «Το ιερό της Αθηνάς Παλληνίδος (στο οικόπεδο Θανοπούλου-Φλώρου)», Αρχαιολογία και Τέχνες 65, 92-97.
Ράλλη, E. 2009. «Θησαυρός μολύβδινων συμβόλων από το Κορωπί Αττικής», in Σ. Δρούγου et al. (eds), Κερμάτια Φιλίας, Τιμητικός τόμος για τον Ι. Τουράτσογλου, v. A. Athens: ΥΠΠΟ, Νομισματικό Μουσείο, 235-245.
Ράμμου, Α.Ν. 2013. «Ευρήματα αρχαιολογικής έρευνας στο έργο: ‘Λεωφόρος Σταυρού-Ραφήνας, τμήμα Σταυρού-Πικερμίου’», ΑΔ 60 (2005), Β΄1 Χρονικά, 180-181.
Ράμμου, Α.Ν. 2022. Νεκροταφείο ύστερων γεωμετρικών χρόνων στη θέση Λουτρό δήμου Παλλήνης Αττικής (Δημοσιεύματα του Αρχαιολογικού Δελτίου 115). Athens: ΤΑΠ.
Ραυτοπούλου, Μ. 2009. «Γέρακας: Νέα στοιχεία για τη χωροταξία και τη σημασία του αρχαίου δήμου της Παλλήνης», in Β. Βασιλοπούλου and Στ. Κατσαρού-Τζεβελέκη (eds), Από τα Μεσόγεια στον Αργοσαρωνικό, Β΄ ΕΠΚΑ, Το έργο μιας δεκαετίας 1994-2003, Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα, 18-20 Δεκεμβρίου 2003. Αthens: Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, 331-342.
Σαλλιώρα-Οικονομάκου, Μ. 2004. Ο αρχαίος δήμος του Σουνίου, Ιστορική και τοπογραφική επισκόπηση. Athens: Τουμπής.
Σβορώνος, I.-N. 1900. «Περί των εισιτηρίων των αρχαίων, Μέρος Δ΄, Τα μολύβδινα σύμβολα», JIAN 3, 319-343.
Σκλάβος, Μ., Ε. Τσελεπή, Μ. Ανετάκης and Σ. Μάρκου 2009. «Αγροικίες και άλλα οικοδομικά συγκροτήματα στη Μερέντα», in Β. Βασιλοπούλου and Στ. Κατσαρού-Τζεβελέκη (eds), Από τα Μεσόγεια στον Αργοσαρωνικό, Β΄ ΕΠΚΑ, Το έργο μιας δεκαετίας 1994-2003, Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα, 18-20 Δεκεμβρίου 2003. Αthens: Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, 80-92.
Σταϊνχάουερ, Γ. 1994. «Παρατηρήσεις στην οικιστική μορφή των Αττικών Δήμων», in W.D. Coulson et al. (eds), The Archaeology of Athens and Attica under the democracy, Proceedings of an International Conference celebrating 2.500 years since the birth of democracy in Greece held at the American School of Classical Studies at Athens, December 4-6, 1992 (Oxbow Monograph 37). Oxford: Oxbow, 175-189.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2001. «Η Κλασσική Μεσογαία (5ος-4ος αι. π.Χ.)», in Χρ. Ντούμας (ed.), Μεσογαία, Ιστορία και Πολιτισμός των Μεσογείων Αττικής. Αthens: Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Ελευθέριος Βενιζέλος-IDEA, 81-147.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2005. «H Αττική Οδός από τον κόμβο του Σταυρού έως τους κόμβους Λεονταρίου και Παλλήνης», in Γ. Σταϊνχάουερ (ed.), Αττικής Οδού Περιήγησις. Athens: IDEA, 159-173.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2008. «Αττικοί Δήμοι», in Α.Γ. Βλαχόπουλος (ed.), Αρχαιολογία, Εύβοια και Στερεά Ελλάδα. Athens: Μέλισσα, 156-173.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2009a. «Το οδικό δίκτυο της Αττικής», in Μ. Κορρές (ed.), Αττικής Οδοί, Αρχαίοι δρόμοι της Αττικής. Athens: Μέλισσα, 34-73.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2009b. «Ανασκαφές στην Αττική Οδό στην περιοχή της Παλλήνης», in Β. Βασιλοπούλου and Στ. Κατσαρού-Τζεβελέκη (eds), Από τα Μεσόγεια στον Αργοσαρωνικό, Β΄ ΕΠΚΑ, Το έργο μιας δεκαετίας 1994-2003, Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα, 18-20 Δεκεμβρίου 2003. Αthens: Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, 310-316.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2010. «Αττικοί Δήμοι», in Α. Βλαχόπουλος (ed.), Αρχαία Αθήνα και Αττική, Ιστορική τοπογραφία του άστεως και της χώρας. Αthens: Μέλισσα, 92-111.
Σταϊνχάουερ, Γ. 2024. Οι Δήμοι της Αττικής, Οικιστική της Αττικής Χώρας στην Αρχαιότητα. Athens: Μέλισσα.
Σταυρόπουλος, Φ. 1940. «Ιερατική οικία εν Ζωστήρι της Αττικής», ΑΕ (1938), 1-31.
Τζαχίλη, Ι. 2006. «Η υφαντική στην περιοχή του Πανόρμου κατά την ελληνιστική περίοδο», in E. Γαβριλάκη and Ι. Τζιφόπουλος (eds), Ο Μυλοπόταμος από την αρχαιότητα ως σήμερα, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, v. ΙΙ: Αρχαίοι Χρόνοι. Rethymnon: Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Ρεθύμνου, 219-238.
Τιμοθέου, Γ. 2023. «Αγροικία με πιθεώνα και ελαιοτριβείο», in Ε. Ανδρίκου (ed.), Διασχίζοντας τα Μεσόγεια μέσα στον χρόνο. Athens: ΥΠΠΟ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, 138-151.
Τσιριγώτη-Δρακωτού, I. 2013. «Ειδήσεις για την Αττική από τις πρόσφατες ανασκαφικές έρευνες», in M. Δόγκα-Τόλη and Στ. Οικονόμου (eds), Αρχαιολογικές Συμβολές, v. Α: Αττική. Athens: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, 123-136.
Χριστοδούλου, Δ.Ν. 2014. «Δήμος Παλλήνης», ΑΔ 64 (2009), Β΄1 Χρονικά, 207-214.