Για μια θεατρική ανάγνωση του πλατωνικού Λύσι

PDF
Published: Jan 29, 2026
Keywords:
φιλία θέατρο φιλοσοφία διαλεκτική έρως Αγαθόν αλήθεια μίμησις friendship theater philosophy dialectics love the Good truth mimesis
Ευσταθία Δήμου
Δρ. Φιλολογίας ΕΚΠΑ
Abstract

Στην παρούσα μελέτη προτείνεται μια θεατρική ανάγνωση του Λύσι, ενός από τους νεανικούς διαλόγους του Πλάτωνα με θέμα τη φιλία. Συγκεκριμένα, επιχειρείται η ανάδειξη των ποικίλων όψεων του φιλικού δεσμού, των διαφορετικών εκδοχών με τις οποίες αυτός παρουσιάζεται μέσα στην ανθρώπινη συνθήκη. Άλλοτε ως σύνδεση δασκάλου και μαθητών, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Σωκράτη και των νέων που τον προσεγγίζουν για να τον συναναστραφούν, άλλοτε ως ο γνωστός από την παράδοση δεσμός μεταξύ συνομηλίκων, όπως αποτυπώνεται στη σχέση Μενέξενου και Λύσι, άλλοτε ως έλξη ερωτική, όπως την αισθάνεται ο Ιπποθάλης για τον Λύσι, και άλλοτε ως η ενδιάθετη τάση του ανθρώπου προς τη σοφία, η φιλία αποτελεί τον πυρήνα και την απόληξη μιας διανοητικής πορείας προς τη γνώση. Τη γνώση, αυτή τη φορά, μιας έννοιας από τις πιο συνήθεις και οικείες στον άνθρωπο που, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, αποτελεί ένα πεδίο συνάντησης της θεωρίας με την πράξη. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πρωταγωνιστές του διαλόγου δεν μένουν στο επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης αλλά υποδύονται, στην κυριολεξία, ρόλους σε ένα έργο που ακροβατεί επιδέξια ανάμεσα στη φιλοσοφία και το θέατρο.

Article Details
  • Section
  • Articles
References
Γλαβά, Σοφία (2025) Από την φιλία και τον έρωτα στην αγάπη. Μετασχηματισμοί της αντίληψης της αγάπης στην αρχαία φιλοσοφία και στον Erich Fromm. Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Φιλοσοφίας.
Πλάτωνος, Λύσις (2009) Εισαγωγή, μετάφραση και ερμηνευτικά σημειώματα από τον Ν. Μ. Σκουτερόπουλο. Ινστιτούτο του βιβλίου-Καρδαμίτσα.
***
Bolotin, David (1979) Plato’s dialogue on friendship. An interpretation of the Lysis with a new translation. Cornell University Press, Ithaca and London.
Evangelou, Gabriel (2020) “The Role of Socrates, Lysis, and Menexenus in Plato’s Lysis”, Filozofia, 75, no 3, pp. 195-211.
Garver, Eugene (2006) “The Rhetoric of Friendship in Plato's Lysis”, Rhetorica: A Journal of the History of Rhetoric, vol. 24, no. 2, pp. 127-146.
Nichols, P. Mary (2006) “Friendship and Community in Plato’s Lysis”, The Review of Politics, vol. 68, no. 1, pp. 1-19.
Trivigno, V. Franco (2011) “Philosophy and the Ordinary: On the Setting of Plato’s Lysis”, Greek, Roman, and Byzantine Studies, 51, pp. 61-85.
Versenyi, Laszlo (1975) “Plato’s Lysis”, Phronesis, vol. 20, no. 3, pp. 185-198.
Wolfsdorf, David (2007) “Φιλία in Plato's Lysis”, Harvard Studies in Classical Philology, vol. 103, pp. 235-259.