| More

On the historiography of the language question in post-1974 Greece

Alexandra Patrikiou
Alexandra Patrikiou


The works of Alexis Dimaras, Rena Stavridi-Patrikiou and Anna Frangoudaki have undeniably shaped, each in a different way but positively all together, the framework within which the historiography of the language question evolved since the early years of the Metapolitefsi, as the post-dictatorship period is known in Greece. Commenting on the different interpretations and exposing main convergences and divergences between these works, one will be able to contemplate their contributions to historiography and to scholarly thought in general. The aim of this paper is to examine these works as products of their time and to demonstrate how in a period of transitions and ideological redefinitions a renewed relation to the past may have been developed.


Language Question; Modernisation; Nationalism; Historiography

Full Text:



Anderson, Benedict. Imagined Communities. London: Verso, 1984.

Andreou, Apostolis. “Ιστοριογραφία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Μια περιοδολόγηση” [Historiography of Modern Greek education. A periodisation]. Theseis 45 (1993).

Apostolidou, Venetia. “Ο Κωστής Παλαμάς και το Πανεπιστήμιο” [Kostis Palamas and the University]. In Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου “Πανεπιστήμιο: Ιδεολογία και Παιδεία – Ιστορική διάσταση και προοπτικές” [Proceedings of the International Symposium “University: Ideology and Education”], 557-563. Athens: IAEN/EIE, 1989.

Aristotle University of Thessaloniki, Άπαντα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Manolis Triantafyllidis’ Collected Works], vol. 6: Δημοτικισμός και αντίδραση [Demoticism and Reaction], Institute of Modern Greek Studies/Manolis Triantafyllidis Foundation, Thessaloniki 1988 (1960).

Athanasiadis, Harris. “Ιστορική έρευνα για τον εκπαιδευτικό δημοτικισμό” [Historical Research for Educational Demoticism], 6ο Επιστημονικό Συνέδριο Ιστορίας Εκπαίδευση: Ελληνική Γλώσσα και Εκπαίδευση [Proceedings of the 6th Conference on History of Education: Modern Greek and Education], 55-59. Patra: Gutenberg, 2012.

Athanasiadis, Harris. Τα αποσυρθέντα βιβλία. Έθνος και σχολική Ιστορία στην Ελλάδα, 1858-2008 [Withdrawn books. Nation and School History in Greece, 1858-2008]. Athens: Alexandreia, 2015.

Carabott, Philip. “Politics, Orthodoxy and the Language Question in Greece.” Journal of Mediterranean Studies 3/1 (1993): 117-138.

Couroucli, Maria. “Παρίσι-Αθήνα: Aller simple. Μιά διεπιστημονικήάποψη” [Paris-Athens: Aller simple. An Interdisciplinary View]. InΣυναντήσεις της ελληνικής με τη γαλλική ιστοριογραφία απο τη Μεταπολίτευση ως σήμερα [Greek and French Historiographies in Perspective, 1974-2014]. Edited by Vangelis Karamanolakis, Maria Couroucli and Triantafyllos Sklavenitis, 245-258. Athens: Ecole Française d’Athènes/EIE, 2015.

Dimaras, Alexis. Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε (Τεκμήρια ιστορίας) [The Reform That Hasn’t Happened. Historical Documents], vol. 1 & 2. Athens, 1973 & 1974.

Dimaras, Alexis. Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης. Το “ανακοπτόμενο άλμα”. Τάσεις και αντιστάσεις στην ελληνική εκπαίδευση, 1833-2000 [History of Modern Greek education. The Suspending Leap. Attitudes towards Modern Greek Education]. Athens: Metaichmio, 2013.

Dimaras, Alexis, ed. Μίλτος Κουντουράς. Κλείστε τα σχολειά (εκπαιδευτικά άπαντα) [Miltos Kountouras. Close down the Schools (Collected Texts on Education)], vol. 1 & 2. Athens: Gnosi, 1985.

Ευαγγελικά 1901 – Ορεστειακά 1903. Νεωτερικές πιέσεις και κοινωνικές αντιστάσεις [Evangelika 1901 – Oresteiaka 1903. Pressures of Modernity and Social Hindrance]. Athens: Etaireia Spoudon Neoellinikou Politismou kai Genikis Paideias, 2005.

Frangoudaki, Anna. Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και φιλελεύθεροι διανοούμενοι. Άγονοι αγώνες και ιδεολογικά αδιέξοδα στο μεσοπόλεμο [Educational Reform And Liberal Intellectuals. Lost Causes and Intellectuals Deadlocks during the Interwar Period]. Athens: Kedros, 1977.

Frangoudaki, Anna. Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και φιλελεύθεροι διανοούμενοι. Άγονοι αγώνες και ιδεολογικά αδιέξοδα στο μεσοπόλεμο [Educational Reform And Liberal Intellectuals. Lost Ο εκπαιδευτικός δημοτικισμός και ο γλωσσικόςσυμβιβασμός του 1911 [Educational Demoticism and the Linguistic Compromise of 1911]. Ioannina: University of Ioannina, 1977.

Frangoudaki, Anna. Η γλώσσα και το έθνος, 1880-1980. Εκατό χρόνια αγώνες για την αυθεντική ελληνική γλώσσα [The Language and the Nation, 1880-1890. A Hundred Years Struggles For Original Modern Greek]. Athens: Alexandreia, 2001.

Frangoudaki, Anna. “Η δημοτικιστική ‘ιδέα’, ο Δελμούζος και η αξία του έθνους” [The Demoticist ‘Idea’, Delmouzosand the Nation’s Significance]. In Αλέξανδρος Δελμούζος, Ανάλεκτα: Η γλώσσα είναι μόνο μέσον [Alexandros Delmouzos, Collected Texts: Language Is Only a Means to an End], edited by Alexandra Patrikiou, 21-47. Thessaloniki: INS/IMT & Etaireia Spoudon Neoellinikou Politismou kai Genikis Paideias, 2014.

Gazi, Effi. “Μεταπλάσεις της ελληνικής εθνικής ιδεολογίας και ταυτότητας στη Μεταπολίτευση” [Transformations of Greek National Ideology and Identity in Metapolitefsi]. In Μεταπολίτευση. Η Ελλάδα στο μεταίχμιο δύο αιώνων [Metapolitesfsi. Greece between two centuries, edited by Manos Avgeridis, Effi Gazi and Kostis Kornetis, 246-260. Athens: Themelio, 2015.

Gazi, Effi. Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια [Fatherland, Religion and Family]. Athens: Polis, 2011.

Gellner, Ernst. Nations and Nationalism. London: Blackwell, 1983.

Hatzidakis, G.N. Βάσανος έλεγχος ψευδαττικισμού ή μελέτη επί της Νέας Ελληνικής[Arduous Check of Psevdatikismos or a Study on Modern Greek], 1884.

Hobsbawm, E.J. Nations and Nationalism since 1780. Programme, Myth, Reality. Cambridge: Cambridge University Press, 1990.

Karamanolakis, Vangelis, Ilias Nikolakopoulos and Tassos Sakellaropoulos (eds). Η Μεταπολίτευση ’74-’75. Στιγμές μιας μετάβασης (Metapolitefsi ’74-’75. Moments of transition). Athens: Themelio, 2016.

Kitroeff, Alexander. “Continuity and Change in Contemporary Greek Historiography,” European History Quarterly 19 (1989), 269-298.

Kontos, Konstantinos. Γλωσσικαί παρατηρήσεις [Linguistic observations]. 1882.

Kornetis, Kostis. “Introduction: The End of a Parable? Unsettling the Transitology Model in the Age of Crisis.” Historein 15 (2015): 5-12.

Kornetis, Kostis. Τα παιδιά της δικτατορίας. Φοιτητική αντίσταση, πολιτισμικές πολιτικές και η μακρά διάρκεια του εξήντα στην Ελλάδα [Children of the Dictatorship. Student Resistance, Cultural Politics and the ‘Long 1960s’]. Athens: Polis, 2015.

Koulouri, Christina. “Η ιστοριογραφία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Συνέχειες και ρήξεις (1967-2002) [Historiography of Modern Greek Education. Continuities and Discontinuities]. In Ιστοριογραφία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας (1833-2002) [Historiography of Modern and Contemporary Greece (1833-2002)], edited by Paschalis Kitromilidis and Triantafyllos Sklavenitis, vol. 1, 495-510. Athens: KNE/EIE, 2004.

Koulouri, Christina. “Ιστορία και ιστοριογραφία της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης: διλήμματα και στερεότυπα” [History and historiography of educational reform: dilemmas and stereotypes]. In Η Ελλάδα της νεωτερικότητας. Κοινωνικές κρίσεις και ιδεολογικά διλήμματα (19ος-20ος αιώνας) [Greece of modernity. Social crises and ideological dilemmas], edited by Kaiti Aroni-Tsichli, Stefanos Papageorgiou and Alexandra Patrikiou, 207-222. Athens: Papazisi, 2014.

Liakos, Antonis. “Modern Greek Historiography (1974-2000). The Era of Tradition from Dictatorship to Democracy.” In (Re)Writing History. Historiography in Southeast Europe after Socialism, edited by Ulf Brunbauer, 351-378.LIT Verlag: Μünster, 2004.

Liakos, Antonis. “Γλώσσα και έθνος στη νεότερη Ελλάδα” [Language and nation in Greece] (2007), http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/history/thema_18/ (last accessed March 19, 2015).

Liakos, Antonis. “Η δικτατορία 1967-74: τι θέλουμε να μάθουμε;” [The Dictatorship of 1967-74: What do we Want Know?]. In Δικτατορία 1967-1974, Η έντυπη αντίσταση, Κατάλογος Έκθεσης Ντοκουμέντων, [Dictatorship 1967-74. Resistance Press. Catalogue of the Exhibition], 88-92. Thessaloniki: ESIEMTH, 2010.

Mackridge, Peter. Language Question and National Identity in Greece, 1766-1976. Oxford: Oxford University Press, 2009.

Mackridge, Peter. “A Language in the Image of the Nation: Modern Greek and Some parallel cases.” The Making of Modern Greece: Nationalism, Romanticism and the Uses of the Past (1797-1896), edited by Roderick Beaton and David Ricks, 177-187. Surrey: Ashgate.

Mackridge, Peter. The Modern Greek Language. A Descriptive Analysis of Standard Modern Greek. Oxford: Oxford University Press, 1985.

Moschonas, Spiros. “‘Language Issues’ after the ‘Language Question’: On the Modern Standards of Standard Modern Greek”. In Standard Languages and Language Standards: Greek, Past and Present, edited by Alexandra Georgakopoulou and Michael Silk, 293-320. London: Centre For Hellenic Studies, King’s College London, Ashgate 2009.

Moschonas, Spiros. “Αφηγηματικά σχήματα στο έργο του Μανόλη Τριανταφυλλίδη” [Narrative Schemes in the Work of Manolis Triantafyllidis]. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα [Studies for the Greek Language], 30 (2010): 398-410.

Noutsos, Panagiotis. “Εκπαιδευτικός δημοτικισμός και κοινωνική μεταρρύθμιση: από τον Σκληρό στην ιδρυτική γενιά του ΣΕΚΕ” [Educational Demoticism and Social Reform: From Skliros to the Founding Generation of SEKE]. Ta Istorika, 10 (June 1989): 186-198.

Patrikiou, Alexandra. “Ξαναδιαβάζοντας τη ‘Δίκη των Τόνων’ στη συγκυρία της Κατοχής” (Reconsidering the ‘Trial of the Accents’ in the context of Axis Occuparion). In Η Ελλάδα της νεωτερικότητας. Κοινωνικές κρίσεις και ιδεολογικά διλήμματα (19ος-20ος αιώνας) [Greece of modernity. Social crises and ideological dilemmas], edited by Kaiti Aroni-Tsichli, Stefanos Papageorgiou and Alexandra Patrikiou, 187-205. Athens: Papazisi, 2014.

Pesmazoglou, Stephanos. “Εθνική και γλωσσική κυριαρχία: Θεωρίες του εθνικισμού και γλώσσα” [National and Linguistic Sovereignty: Theories of Nationalism and Language], in Θέρμη και φως. Αφιερωματικός τόμος στη μνήμη του Α.Φ. Χριστίδη [Warmth and Light in Memory of A.F. Christidis], 6-32. Thessaloniki: Centre for the Greek Language, 2013.

Repousi, Maria. Τα Μαρασλειακά 1925-27 [The events of Marasleio 1925-27]. Athens: Polis, 2012.

Sarantakos, Nikos. “Η γλώσσα στη Μεταπολίτευση” [Language during the Metapolitefsi]. Archeiotaxio 15 (September 2013): 48-52.

Skopetea, Elli. Το ‘πρότυπο βασίλειο’ και η μεγάλη ιδέα. Όψεις του εθνικού προβλήματος στην Ελλάδα (1830-1880) [The 'model kingdom' and the Great Idea. Aspects of the national problem in Greece (1830-1880)]. Athens: Polytypo, 1988.

Skopetea, Elli. “Έθνος και γλώσσα” [Nation and language]. In Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη γλώσσα [Reference guide to language], edited by A.F. Christidis, 75-77. Thessaloniki: Centre for Modern Greek Language, 2011.

Stamatopoulos, Dimitris. “Τα όρια της ‘μέσης οδού’: Οικουμενικό Πατριαρχείο και Γλωσσικό Ζήτημα στις αρχές του 20ού αιώνα” [The Confines of the ‘Middle Path’: The Ecumenical Patriarchate and the Language Question at the beginning of the 20th century]. In Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή του Διαφωτισμού και στον εικοστό αιώνα [Greek world between the age of Enlightenment and the twentieth century], vol. II, edited by Konstantinos Dimadis, 287-300. Athens: Ellinika Grammata, 2007.

Stamatopoulos, Dimitris. “From Cratylus to Herder: Dimensions of the Language Question in the Ottoman Empire (Late 19th Century).” In Language, Society, History: the Balkans, edited by A.F. Christidis, 253-264. Thessaloniki: Centre for the Greek Language, 2007.

Stavridi-Patrikiou, Rena. Δημοτικισμός και κοινωνικό πρόβλημα [Demoticism and social problem]. Athens: Hermis, 1976.

Stavridi-Patrikiou, Rena. Ο Σκληρός στην Αίγυπτο [Skliros in Egypt]. Athens: Themelio, 1988.

Stavridi-Patrikiou, Rena. Γλώσσα, εκπαίδευση και πολιτική [Language, Education and Politics]. Athens: Olkos, 1999.

Stavridi-Patrikiou, Rena. Οιφόβοι ενός αιώνα [The fears of a century]. Athens: Metaichmio, 2007.

“Σύγχρονα ρεύματα στην ιστοριογραφία του νέου ελληνισμού” [Modern Trends in the Historiography of Modern Hellenism]. Σύγχρονα Θέματα [Contemporary Issues] 35-7 (1988): 3-6.

Tsoukalas, Constantine. “The Irony of Symbolic Reciprocities – The Greek Meaning of ‘Europe’ as a Historical Inversion of the European Meaning of ‘Greece’.” In The Meaning of Europe, edited by Mikael af Malmborg and Bo Stråth, 27-50. Oxford & New York: Berg 2002.

Tziovas, Dimitrios. The Nationism of the Demoticists and its Impact on their Literary Theory (1888-1930). Amsterdam: Adolf M. Hakkert, 1986.

Tziovas, Dimitrios. “Heteroglossia and the defeat of regionalism”. Κάμπος, Cambridge Papers in Modern Greek 2 (1994): 95-120.

Tziovas, Dimitrios. Ο μύθος της γενιάς του τριάντα. Νεοτερικότητα, ελληνικότητα και πολιτισμική ιδεολογία [The Myth of the Generation of the 1930s. Modernity, Greekness and Cultural Ideology]. Athens: Polis, 2011.

Vernardakis, Dimitrios. Ψευδαττικισμού έλεγχος [Pseudo-atticist control]. Trieste, 1884.

Ventura, Lina. “Η νομοθεσία περί διδακτικών βιβλίων. Μια εστία συγκρούσεων εκπαιδευτικού δημοτικισμού και αντιμεταρρυθμιστών (1907-1937)” [SchoolBooks’ Legislation. An area of conflict between Educational Demoticists and Counter-Reformists]. Mnimon 14 (1992): 91-114.

DOI: http://dx.doi.org/10.12681/historein.10249


  • There are currently no refbacks.

Copyright (c) 2017 Alexandra Patrikiou

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.