| More

The Return of the Jews: Jewish Owners of Amsterdam Real Estate and the Ground Rent, 1938–1949

Johannes Houwink ten Cate (http://orcid.org/0000-0002-4850-0456)
Johannes Houwink ten Cate


The most recent public discussion on the return of deported Jews to the Netherlands took place in April 2013. On 30 March of that year, the Amsterdam daily Het Parool broke the forgotten story of how Amsterdam municipality in 1947 had imposed a fine of 3 percent per year on Jewish leaseholders, upon their return from Nazi captivity or from hiding, on any ground rent arrears that had accrued in their absence. The two authors who have written most extensively on this topic, Hinke Piersma and Jeroen Kemperman, have wrongly interpreted this fine as a typical example of the lack of solidarity of the municipality with the persecuted Jews. My findings – based on the original documents – suggest pretty much the exact opposite: the decision by local Amsterdam politicians to reduce these fines from six to three percent for Jews in particular was in reaction to Jewish protests and intended as a symbolic gesture to acknowledge the plight of the persecuted and decimated Jews.


Holocaust; Jews; Holland; Netherlands; ground rent;

Full Text:



As, Frank van. “Judeo-socialisme? Een verkenning van de relatie tussen het Amsterdamse Joodse proletariaat en de sociaal-democratische beweging, ca. 1870–1940.” Onvoltooid Verleden. Accessed 7 September 2018. http://www.onvoltooidverleden.nl/index.php?id=444.

Blom, J.C.H., and J.J. Cahen. “Joodse Nederlanders, Nederlandse joden en joden in Nederland (1870–1940).” In Geschiedenis van de Joden in Nederland, edited by Hans Blom, David Wertheim, Hetty Berg and Bart Wallet, 275–359. Amsterdam: Uitgeverij Balans, 2017.

Croes, Marnix, and Peter Tammes. “Gif laten wij niet voortbestaan”: Een onderzoek naar de overlevingskansen van joden in de Nederlandse gemeenten, 1940–1945. Nijmegen: Uitgeverij Aksant, 2004.

Ground lease/Erbbaurecht in Amsterdam, AB2000: General Conditions/Allgemeine Bestimmungen. Amsterdam: Ontwikkelingsbedrijf Gemeente, 2007. Accessed 7 September 2018. https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/522832/ab_2000_engduits_web_1.pdf.

Herzberg, Abel J. Kroniek der Jodenvervolging, 1940–1945. 1950; Amsterdam: Meulenhoff, 1985.

Huurcommissie. Honderd jaar in dienst van huurder en verhuurder. Den Haag: Huurcommissie, 2017.

Jong, Louis de. Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, vol. 12. Leiden: Martinus Nijhoff, 1988.

Klemann, Hein. Nederland, 1938–1948: Economie en samenleving in jaren van oorlog en bezetting. Amsterdam: Boom, 2002.

Krimp, Renske. De doden tellen: Slachtofferaantallen van de Tweede Wereldoorlog en sindsdien. Amsterdam: Nationaal Comité 4 en 5 mei, 2016.

Lagrou, Pieter. The Legacy of Nazi Occupation: Patriotic Memory and National Recovery in Western Europe, 1945–1965. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.

Milward, Alan S. The Reconstruction of Western Europe, 1945–1951. Cambridge: University Press, 1984.

Piersma, Hinke. Bevochten Recht: Politieke besluitvorming rond de wetten voor oorlogsslachtoffers. Amsterdam: Boom, 2010.

Piersma, Hinke, and Jeroen Kemperman. Openstaande Rekeningen: De gemeente Amsterdam en de gevolgen van roof en rechtsherstel, 1940–1950. Amsterdam: Boom, 2015.

Piersma, Hinke, and Jeroen Kemperman. “The ‘Aryanization’ of Jewish Property in Amsterdam and Its Consequences After World War II.” In The Holocaust and European Societies: Social Processes and Social Dynamics, edited by Frank Bajohr and Andrea Löw, 321–36. London: Palgrave Macmillan, 2016.

Roegholt, Richter. Amsterdam in de 20e eeuw: Deel 1 (1919/1945). Utrecht: Het Spectrum, 1976.

Schütz, Raymond. Kille Mist: Het Nederlandse notariaat en de erfenis van de oorlog. Amsterdam: Boom, 2016.

Veraart, Wouter. Ontrechting en rechtsherstel in Nederland en Frankrijk in de jaren van bezetting en wederopbouw. Rotterdam: Kluwer, 2005.

Wallet, Bart T. “Tussen marge en centrum: Joden in naoorlogs Nederland.” In Geschiedenis van de Joden in Nederland, edited by Hans Blom, David Wertheim, Hetty Berg and Bart Wallet, 407–85. Amsterdam: Uitgeverij Balans, 2017.


  • There are currently no refbacks.

Copyright (c) 2019 Johannes Houwink ten Cate

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.