Τέταρτο τεύχος: Πρόσκληση υποβολής άρθρων
Επανεξετάζοντας την Ιστορία της Εργασίας
Η ιστορία της εργασίας αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της κοινωνικής ιστορίας, καθώς αυτή άρχισε να συγκροτείται συστηματικά στα μέσα του 20ού αιώνα, προσφέροντας ένα προνομιακό πεδίο ανάλυσης των κοινωνικών σχέσεων και ιεραρχιών, των μορφών εξουσίας και των οικονομικών σχηματισμών που διαμόρφωσαν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες στη μακρά διάρκεια. Η εντεινόμενη έρευνα στο εσωτερικό του πεδίου ανέδειξε σταδιακά όχι μόνο μηχανισμούς και δομές, αλλά και τον ίδιο τον κόσμο της εργασίας ως ιστορική εμπειρία: από το μεσαιωνικό κοινωνικό σχήμα των laboratores («εκείνοι που εργάζονται») και την ανάδυση της προτεσταντικής εργασιακής ηθικής κατά τον 16ο αιώνα, έως τη συγκρότηση της εργατικής τάξης και των νέων εργασιακών καθεστώτων της Βιομηχανικής Επανάστασης. Την ίδια στιγμή, ερωτήματα σχετικά με τα όρια και τη νοηματοδότηση της εργασίας, την ελευθερία (ή μη) της μισθωτής απασχόλησης και τις αόρατες μορφές εργασίας (οικιακή, φοιτητική κ.ά) καθιστούν την ιστορία της εργασίας διαχρονικά επίκαιρη.
Από τον 19ο αιώνα, η εργασία συνδέθηκε στενά με μακροσκοπικές θεωρήσεις της οικονομικής εξέλιξης, και ιδίως του καπιταλισμού. Η κοινωνική ιστορία κατά τον 20ο αιώνα, κυρίως μέσω της σχολής των Annales και της βρετανικής μαρξιστικής σχολής μετατόπισε το ενδιαφέρον προς τον εργαζόμενο, τις εργασιακές σχέσεις και τις μορφές συλλογικής δράσης. Ωστόσο, η ιστορία της εργασίας παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό δέσμια των ιδεολογικών ανησυχιών και αγκυλώσεων της μεταπολεμικής Ευρώπης.
Από τη δεκαετία του 1980 και εξής, χάρη στην πληθώρα νέων ιστοριογραφικών και θεωρητικών κατευθύνσεων, η ιστορία της εργασίας απέκτησε μεγαλύτερη αυτονομία από την τάξη και την παραγωγή ως αποκλειστικές αναλυτικές κατηγορίες. Η πολιτισμική στροφή και η ιστορία του φύλου εμπλούτισαν το πεδίο, στρέφοντας την προσοχή στην εμπειρία, τις αναπαραστάσεις, τις ιδέες, τη γλώσσα και το φύλο ως συστατικά στοιχεία της εργασιακής πραγματικότητας. Σήμερα, νέες διεπιστημονικές προσεγγίσεις, καθώς και η παγκόσμια και η ψηφιακή ιστορία, συνεχίζουν να εμπλουτίζουν την ιστοριογραφική συζήτηση, διανοίγοντας νέους ορίζοντες ανάλυσης με νέα ερευνητικά ερωτήματα.
Οι πρόσφατες ιστορικές εμπειρίες -όπως η πανδημία- σε συνδυασμό με τη ραγδαία ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνητής νοημοσύνης επαναφέρουν με νέα ένταση ερωτήματα γύρω από την αξία, τη σημασία και τα όρια της εργασίας στις σύγχρονες κοινωνίες. Με βάση τα παραπάνω, το Mos Historicus: Κριτική Επιθεώρηση Ευρωπαϊκής Ιστορίας, αφιερώνει το τέταρτο τεύχος του στην ιστορία της εργασίας και προσκαλεί την υποβολή πρωτότυπων άρθρων που εμπίπτουν, αλλά δεν περιορίζονται, στις παρακάτω κατηγορίες:
- Ιστοριογραφία της εργασίας: θεωρήσεις, νοηματοδοτήσεις, προσεγγίσεις
- Εξουσιαστικές δομές και κοινωνικές ιεραρχίες: καθεστώτα εργασίας, μηχανισμοί πειθάρχησης, σχέσεις εργασίας
- Θεσμικό πλαίσιο, εργασιακή ηθική και κανονιστικά συστήματα αξιών
- Εποχικότητα, κινητικότητα, μετανάστευση
- Έμφυλες, ηλικιακές και ενσώματες διαστάσεις της εργασίας
- Πολιτισμικές αναπαραστάσεις της εργασίας και συμβολικά συστήματα
- Εργασιακές ταυτότητες και κουλτούρες
- Εργατικά κινήματα και συλλογικοποιήσεις: κινητοποιήσεις, διεκδικήσεις
Παρακαλούμε να συμβουλευτείτε τους κάτωθι συνδέσμους:
Προθεσμία υποβολής άρθρων: μέχρι τις 30 Απριλίου 2026.
