Mos Historicus: Κριτική Επιθεώρηση Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Η Ποιμαντική σε κρίση: πάστορες, αιρέσεις και αιρετικοί στο έργο, Sermons on the Apocalypse, του Geoffrey της Auxerre

Matina Noutsou, Pastorate in crisis.pdf (English)
Δημοσιευμένα: Δεκ 31, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681/mh.41288
Λέξεις-κλειδιά:
Τάγμα των Κινκερστιανών, Geoffrey της Auxerre, αίρεση, αντικληρικαλισμός, πνευματική μεταρρύθμιση, κληρική ταυτότητα
Ματίνα Νούτσου
Ανεξάρτητη ερευνήτρια
Περίληψη

 


Η γέννηση της αίρεσης τον 12ο αιώνα έχει συσχετιστεί με τις γενικότερες κοινωνικοοικονομικές και θρησκευτικές εξελίξεις της εποχής. Οι κατηγορίες για αίρεση μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για πολιτικούς λόγους ή να αποτελέσουν έκφραση θρησκευτικού ανταγωνισμού μεταξύ νεοϊδρυθέντων μοναστικών ταγμάτων και λαϊκών ομάδων και κληρικών. Στο πλαίσιο αυτό, θα συζητήσω το έργο  " Sermons on the Apocalypse " του Κιστερκιανού ηγουμένου Geoffrey of Auxerre και ιδιαίτερα την αλληλοσύνδεση των κατηγοριών για αίρεση και της κριτικής κατά του κλήρου. Στόχος είναι να ανακαλύψω νέες ιδέες σχετικά με την προσέγγιση του Κιστερκιανού ηγουμένου απέναντι στον κλήρο και τους πολλαπλούς τρόπους με τους οποίους οι κατηγορίες για αίρεση μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τον Geoffrey προκειμένου να κατασκευάσει μια συγκεκριμένη κληρική ταυτότητα σύμφωνα με τη μοναστική του σκέψη και το ιδεώδες της πνευματικής μεταρρύθμισης.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση 4.0.

Κυριότητα πνευματικών δικαιωμάτων:

Οι συγγραφείς διατηρούν τα πλήρη πνευματικά δικαιώματα επί των άρθρων τους που δημοσιεύονται στο Mos Historicus: Κριτική επιθεώρηση ευρωπαϊκής ιστορίας. Με την υποβολή και τη δημοσίευση των έργων τους στο περιοδικό, οι συγγραφείς παραχωρούν στο Mos Historicus το αποκλειστικό δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης, σύμφωνα με την άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού–Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνής Άδεια (CC BY-NC 4.0).

Όροι και Προϋποθέσεις:

Σύμφωνα με την άδεια CC BY-NC 4.0, τρίτοι δύνανται να αναπαράγουν, να διανέμουν, να δημοσιοποιούν και να προσαρμόζουν το έργο αποκλειστικά για μη εμπορικούς σκοπούς, υπό την προϋπόθεση ότι:

α. θα γίνεται σαφή αναφορά στον/στους αρχικό/ούς συγγραφέα/είς, καθώς και στην πρώτη δημοσίευση του έργου στο Mos Historicus,

β. και οποιεσδήποτε τροποποιήσεις ή άλλες παρεμβάσεις επί του πρωτοτύπου δηλώνονται με σαφήνεια.

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Ames, Christine Caldwell,” Crusade, Inquisition, and Monasticization, (unpublished paper presented at a conference, Kalamazoo, 2014).
Ames, Christine Caldwell, Medieval Heresies: Christianity, Judaism and Islam, Cambridge University Press, Cambridge 2015. https://doi.org/10.1017/s0009640717001536
Barrow, Julia, The Clergy in the Medieval World: Secular Clerics, their Families and Careers in North-Western Europe, c. 800-1200, Cambridge University Press, Cambridge 2015. https://doi.org/10.1017/cbo9781316091364
Biget, Jean- Louis. "Les Albigeois: Remarques Sur une Dénomination” in ed. Monique Zerner, Inventer l’Hérésie? Discours Polémique et Pouvoirs avant l’Inquisition, Centre d’Études Médiévales, Nice 1998. https://doi.org/10.1484/m.cem-eb.4.00071
Biller, Peter, “Through a Glass Darkly: Seeing Medieval Heresy”, in Peter Linehan and Janet I Nelson. (eds.), The Medieval World, Routledge, London 2003. https://doi.org/10.1177/097194580300600106
Blumenthal, Uta-Renare, “Pope Gregory VII and the Prohibition of Ncolaitism”, in Michael Frassetto (ed.), Medieval Purity and Piety: Essays on Medieval Clerical Celibacy and Religious Reform, Garland, New York 1998. https://doi.org/10.1017/s003871340008475x
Bollerman, Kare, Izbicki Thomas M. and Nederman Cary J. (eds.), Power and Resistance from the Eleventh to the Sixteen Centuries: Playing the Heresy Card, Palgrave Macmillan, New York, 2014. https://doi.org/10.1086/692333
Bredero, Adriaan H., “The Canonization of Bernard of Clairvaux” in Pennington M. Basil (ed.), Saint Bernard of Clairvaux: Studies Commemorating the Eight Centenary of his Canonization, CS 28, Cistercian Publications, Kalamazoo, 1977. https://doi.org/10.2307/3163987
Bruun, Mette Birkedal, “Introduction”, in id. (ed.), The Cambridge Companion to the Cistercian Order, Cambridge University Press, Cambridge 2012. https://doi.org/10.1017/cco9780511735899
Brunn, Uwe, Des contestataires aux “cathares” : Discours de réforme et propagande antihérétique dans les pays du Rhin et de la Meuse avant l’Inquisition, Institut d’études augustiniennes, Paris 2006. https://doi.org/10.1017/s0038713400017188
Constable, Giles, Three Studies in Medieval Religious and Social Thought, Cambridge University Press, Cambridge 2011. https://doi.org/10.17077/1054-1004.1403
Deane, Jennifer K., A History of the Medieval Heresy and Inquisition, Rowman & Littlefield, Lanham 2011.
Feuchter, Jörg, “The Cathars”, in Richard Flower (ed.), The Cambridge Companion to Medieval Heresy, Cambridge University Press, Cambridge 2025. https://doi.org/10.1017/9781108556620.018
Flower, Richard (ed.), The Cambridge Companion to Christian Heresy, Cambridge University Press, Cambridge 2025. https://doi.org/10.1017/9781108556620
Frassetto, Michael (ed.), Medieval Purity and Piety: Essays on Medieval Clerical Celibacy and Religious Reform, Garland, New York 1998. https://doi.org/10.1017/s003871340008475x
Frassetto, Michael, “Precursors to Religious Inquisitions: Anti-heretical Efforts to 1184,” in Donald Prudlo (ed.), A Companion to Heresy Inquisitions, Brill, Leiden 2019. https://doi.org/10.1163/9789004393875_004
Frassetto, Michael, “Le più antiche testimonianze biografiche su san Bernardo. Studio storico-critico sui ‘Fragmenta Gaufridi’” in Analecta Cisterciensia 45, 1989.
Gastaldelli, Feruccio, Goffredo di Auxerre: Super Apocalypsim , (Temi e Testi, Edizioni di Storia e Letteratura, Rome 1970. https://doi.org/10.2307/3163896
Gastaldelli, Feruccio, “Le più antiche testimonianze biografiche su san Bernardo. Studio storico-critico sui ‘Fragmenta Gaufridi’” in Analecta Cisterciensia 45, 1989.
Gastaldelli, Feruccio, Studi su San Bernardo e Goffredo di Auxerre, Sismel Edizioni del Galluzzo, Firenze 2001.
Geoffrey of Auxerre, On the Apocalypse, trans. Joseph Gibbons, Cistercian Publications, Kalamazoo, Michigan 2000.
Grundmann, Herbert, Religious Movements in the Middle Ages: The Historical Links between Heresy, the Mendicant Orders, and the Women’s Religious Movement in the Twelfth and Thirteenth Century, with the Historical Foundations of German Mysticism, trans. Steven Rowan, University of Notre Dame Press, Notre Dame 1995. https://doi.org/10.2307/j.ctvpj7dp4
Hamilton, Bernard, The Medieval Inquisition, New York: Holmes and Meier Publishers 1981.
Jamroziak, Emilia, The Cistercian Order in Medieval Europe, 1090-1550, Routledge, London and New York 2013. https://doi.org/10.4324/9781315662039
Kienzle, Beverly Mayne, “Operatrix in vinea domini: Hildegard of Bingen’s Preaching and Polemics against the Cathars” in Heresis: revue d'hérésiologie médiévale Année, 1996. https://doi.org/10.3406/heres.1996.1829
Kienzle, Beverly Mayne, Women Preachers and Prophets through Two Millennia of Christianity, University of California Press, California 1998. https://doi.org/10.1525/9780520919273
Kienzle, Beverly Mayne, Cistercians, Heresy and Crusade in Occitania, 1145-1229: Preaching in the Lord’s Vineyard, York Medieval Press, York 2001. https://doi.org/10.1086/ahr/107.2.598
Kline, Francis, “Saint Bernard and the Rule of Saint Benedict: An Introduction” in John R. Sommerfeldt (ed.), Bernard Magister: Papers Presented at the Noncentenary Celebrations of the Birth of Saint Bernard of Clairvaux, Cistercian Publications, Spencer 1992. https://doi.org/10.7591/cornell/9781501751042.003.0001
Lambert, Malcolm, Medieval Heresy: Popular Movements from the Gregorian Reform to the Reformation, Blackwell, Oxford 3 2002. https://doi.org/10.1080/03612759.1993.9950826
Leclercq, Jean, ”Les écrites de Geoffroy d’Auxerre”, Revue Bénédictine 1952.
Leclercq, Jean, ”Le Témoignage de Geoffroy d'Auxerre sur la vie Cistercienne”, Analecta Monastica 1953.
Le Goff, Jacques, Hérésies et sociétés dans l'Europe préindustrielle : 11e-18e siècles, Mouton & Co, Paris La Haye 1968. https://doi.org/10.1515/9783111677439
Maisonneuve, Henri, Études sur les origines de l’Inquisition, Librairie philosophique J. Vrin, Paris 1960.
Malegam, Jehangir Yezdi, “Pro-Papacy Polemic and the Purity of the Church: The Gregorian Reform” in Keith Sisson and Atria A. Larson (eds.), A Companion to the Medieval Papacy: Growth of an Ideology and Institution, Brill, Leiden; Boston 2016. https://doi.org/10.1163/9789004315280_004
Manselli, Raoul, “De la Persuasio à la Coercitio”, in id., Le Credo, la Morale et l’ Inquisition, (Cahiers de Fanjeaux) Toulouse : Privat 1971. https://doi.org/10.3406/cafan.1971.1019
Merlo, Grado Giovanni, “Christian Experiences of Religious non-Conformism” in John Arnold (ed.), The Oxford Handbook of Medieval Christianity, Oxford University Press, Oxford 2014. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199582136.013.026
Merton, Thomas, The Cistercian Fathers and their Monastic Theology, Liturgical Press, Minessota 2016.
Miller, Maureen C., “Reform, Clerical Culture, and Politics” in John Arnold (ed.), The Oxford Handbook of Medieval Christianity, Oxford University Press, Oxford 2014. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199582136.013.019
Migne, J. P. (ed.), Patrologiae cursus completus, Paris 1841-1864.
Moore, Robert, The Origins of European Dissent, St Martin’s Press, New York 1977.
Moore, Robert, The Birth of Popular Heresy, Arnold, London: 1975.
Moore, Robert, The Formation of a Persecuting Society, Authority and Deviance in Western Europe, 950-1250, Blackwell, Oxford² 2007. https://doi.org/10.1002/9780470773987
Moore, Robert, The War on Heresy: Faith and Power in Medieval Europe, Profile Books. London 2012.
Newman, Martha G., The Boundaries of Charity: Cistercian Culture and Ecclesiastical Reform, 1098-1180, Stanford University Press, Stanford 1996. https://doi.org/10.2307/3169643
Noutsou, Matina, Blurring the Boundaries: Monastic Values and Lay Conduct in the Anti-heretical Writings of Bernard of Clairvaux “, I Quaderni Del m.æ.S. - Journal of Mediæ Ætatis Sodalicium, 22(1s), 1–22. https://doi.org/10.6092/issn.2533-2325/19074
Patschovsky, Alexander, “Heresy and Society: On the Political Function of Heresy in Medieval World”, in Caterina Bruschi and Peter Biller (eds.), Texts and Representations of Medieval Heresy, York Medieval Press, Woodbridge, Suffolk 2003. https://doi.org/10.1017/s0022046905463289
OSB, Marie Bernard Saïd, “Introduction” in Bernard of Clairvaux, Sermons on Conversion: A Sermon to Clergy, trans. OSB, Marie Bernard Saïd, Cistercian Publications, Michigan 1983. https://doi.org/10.31826/9781463218379
Smith, Katherine Allen, “Spiritual Warriors in Citadels of Faith: Martial Rhetoric and Monastic Masculinity in the Long Twelfth Century” in Jennifer D. Thibodeaux (ed.), Negotiating Clerical Identities: Priests, Monks and Masculinity in the Middle Ages, Palgrave Macmillan, New York 2010. https://doi.org/10.1057/9780230290464_5
Sommerferldt, John, Bernard of Clairvaux: On the Spirituality of Relationship, The Newman Press, New York 2004.
Steckel, Sita, “ Hypocrites! Critiques of Religious Movements and Criticism of the Church, 1050–1300” in Deane, Jennifer Kolpacoff and Anne E. Lester (eds.), Between Orders and Heresy: Rethinking Medieval Religious Movements, University of Toronto Press Toronto, Buffalo, and London 2022. https://doi.org/10.3138/9781487515287-007
Swanson, Robert N., “Apostolic Successors: Priests and Priesthood, Bishops, and Episcopacy in Medieval Western Europe” in Greg Peters and C. Colt Anderson (eds.), A Companion to Priesthood and Holy Orders in the Middle Ages, Brill, Leiden 2015. https://doi.org/10.1163/9789004305861_003
Thouzellier, Christine, Catharisme et val-déisme en Languedoc à la fin du XIIe et au début du XIIIe siècle: politique pontificale, controverses, Béatrice-Nauwelaerts, Louvain: Nauwelaerts – Paris : 1969. https://doi.org/10.1017/s0022046900048788
William of Saint-Thierry, Arnold of Bonneval, and Geoffrey of Auxerre, The First Life of Bernard of Clairvaux, trans. Hilary Costello, OCSO, Liturgical Press, Athens, Ohio ; Collegeville, Minnesota 2015. https://doi.org/10.1086/695856
White, Hayden V., “The Gregorian Ideal and Saint Bernard of Clairvaux”, Journal of the History of Ideas, Vol. 21, No. 3 (Jul. - Sep. 1960). https://doi.org/10.2307/2708141