open, digital, online, education, distance education

Οπτικές μαθητών/τριών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για την αξιοποίηση εργαλείων Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης

PDF
Δημοσιευμένα: Μαΐ 4, 2026
Λέξεις-κλειδιά:
Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση ChatGPT Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση απόψεις μαθητών Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη αντιγραφή ποιοτική έρευνα
Ελένη Ντρενογιάννη
Αγορίτσα Μακρή
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Γεώργιος Πριμεράκης
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Περίληψη

Η ραγδαία εξάπλωση της χρήσης εργαλείων Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (ΠΤΝ) και η σταδιακή ενσωμάτωσή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία δημιουργεί νέες δυνατότητες, αλλά και σημαντικές προκλήσεις. Παρότι η βιβλιογραφική παραγωγή αναφορικά με τις απόψεις των εκπαιδευτικών και των φοιτητών/τριών για τη χρήση των εργαλείων ΠΤΝ αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς, οι γνώσεις μας για το πώς οι μαθητές και οι μαθήτριες αξιοποιούν αυτά τα εργαλεία παραμένουν περιορισμένες. Ανταποκρινόμενη σε αυτό το ερευνητικό κενό, η παρούσα ποιοτική μελέτη αποσκοπεί στη διερεύνηση και κατανόηση των χαρακτηριστικών χρήσης, των εμπειριών και των αντιλήψεων μαθητών/τριών Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τα εργαλεία ΠΤΝ. Η συλλογή του εμπειρικού υλικού στηρίχθηκε σε ερωτηματολόγια και ημιδομημένες συνεντεύξεις με 15 εφήβους-χρήστες εργαλείων ΠΤΝ και τα δεδομένα αναλύθηκαν μέσω απαγωγικής ανάλυσης περιεχομένου. Με βάση τα ευρήματα, εργαλεία ΠΤΝ, όπως το ChatGPT, έχουν ενταχθεί στην καθημερινότητα των μαθητών/τριών και αξιοποιούνται κυρίως σε σχολικές εργασίες και θεωρητικά μαθήματα. Παρότι διευκολύνουν τη μελέτη, συχνά αξιοποιούνται και για αντιγραφή, ενισχύοντας φαινόμενα εξάρτησης και μείωσης της προσωπικής προσπάθειας. Οι μαθητές/τριες αναγνωρίζουν τα οφέλη, αλλά επισημαίνουν και κινδύνους. Η αποδοχή της ΤΝ και η δυνατότητά της να αντικαταστήσει πτυχές του ρόλου των εκπαιδευτικών φαίνεται να ενισχύεται σε περιβάλλοντα όπου το σχολείο αποτυγχάνει να προσφέρει ουσιαστική εκπαιδευτική καθοδήγηση και ψυχο-συναισθηματική υποστήριξη. Οι αντιλήψεις για το μέλλον κυμαίνονται ανάμεσα σε σενάρια ριζικού μετασχηματισμού και σε πιο ήπιες μορφές ενσωμάτωσης εντός του παραδοσιακού πλαισίου. Η μελέτη καταλήγει επισημαίνοντας την επιτακτική ανάγκη για αλλαγές στην εκπαιδευτική πολιτική με αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών, των μεθόδων και μορφών διδασκαλίας και αξιολόγησης.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο περιοδικό διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0 και σύμφωνα με την άδεια μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς και με δικαίωμα τροποποίησης μόνον με παρόμοια διανομή (αν αναμείξετε, τροποποιήσετε, ή δημιουργήσετε πάνω στο υλικό, πρέπει να διανείμετε τις δικές σας συνεισφορές υπό την ίδια άδεια όπως και το πρωτότυπο).
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Abdullah, M., Madain, A., & Jararweh, Y. (2022). ChatGPT: Fundamentals, applications and social impacts. 2022 ninth international conference on social networks analysis, management and security (SNAMS), pp. 1-8. https://doi.org/10.1109/SNAMS58071.2022.10062688
Albadarin, Y., Saqr, M., Pope, N., & Tukiainen, M. (2024). A systematic literature review of empirical research on ChatGPT in education. Discover Education, 3(1), 60.
Alwaqdani, M. (2025). Investigating teachers’ perceptions of artificial intelligence tools in education: potential and difficulties. Education and Information Technologies, 30, 2737–2755. https://link.springer.com/article/10.1007/s10639-024-12903-9
Bryman, A. (2016). Social research methods. Oxford University Press.
Charles, R., & Charles, T. (2024). High School Students’ Perceptions of Using AI for Learning. Voice of the Publisher, 10(3), 284-297.
Common Sense Media & Hopelab (2024). Teen and Young Adult Perspectives on Generative AI: Patterns of use, excitements, and concerns. https://hopelab.org/stories/teen-and-young-adult-perspectives-on-generative-ai
Doty, K., & Lipien, L. (2024). Student Perceptions and Attitudes About the Usage of Chatgpt in Online K-12 Education and Student Preferences About Learning to Use Artificial Intelligence from Teachers. American Journal of Educational Research, 12(9), 348-355.
Egara, F. O., Mosimege, M., & Mosia, M. (2025). Secondary school students' perceptions of their usage of artificial intelligence-based ChatGPT in mathematics learning. Journal of Education (University of KwaZulu-Natal), (98), 124-146.
Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115.
Elstad, E., & Eriksen, H. (2024). Harnessing AI in Secondary Education to Enhance Writing Competence. arXiv preprint arXiv:2412.12117.
Fadillah, M. A., Usmeldi, U., Lufri, L., Mawardi, M., & Festiyed, F. (2024). Exploring user perceptions: The impact of ChatGPT on high school students' physics understanding and learning. Advances in Mobile Learning Educational Research, 4(2), 1197-1207.
Grájeda, A., Burgos, J., Córdova, P., & Sanjinés, A. (2024). Assessing student-perceived impact of using artificial intelligence tools: Construction of a synthetic index of application in higher education. Cogent Education, 11(1), 2287917.
Hovde, A. I. (2024). ChatGPT – teachnology or techNOlogy? Examining Norwegian Upper Secondary EFL Learners’ Attitudes toward ChatGPT in the English Subject (Master thesis, Høgskolen i Østfold, Norway). https://hiof.brage.unit.no/hiof-xmlui/handle/11250/3183854?show=full&locale-attribute=en
Ingerøyen, S. (2024). GenAI in the English subject–from the pupils’ perspective. A mixed method study on pupils’ actual and wanted use of generative artificial intelligence in the English subject (Master's thesis, UiT Norges arktiske universitet, Norway). https://munin.uit.no/handle/10037/34071
Kasneci, E., Seßler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., ... & Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and individual differences, 103, 102274.
Mayring, P. (2000). Qualitative content analysis. Forum: Qualitative Social Research, 1(2).
Monib, W. K., Qazi, A., & Mahmud, M. M. (2025). Exploring learners’ experiences and perceptions of ChatGPT as a learning tool in higher education. Education and Information Technologies, 30(1), 917-939.
Schiel, J., & Bobek, B. L. (2023). High School Students' Use and Impressions of AI Tools. https://www.luminafoundation.org/wp-content/uploads/2024/01/High-School-Students-Use-and-Impressions-of-AI-Tools.pdf
Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE Publications.
Setälä, M., Heilala, V., Sikström, P., & Kärkkäinen, T. (2025, March). The Use of Generative Artificial Intelligence for Upper Secondary Mathematics Education Through the Lens of Technology Acceptance. In Proceedings of the 40th ACM/SIGAPP Symposium on Applied Computing (pp. 74-82).
Shuhaiber, A., Kuhail, M. A., & Salman, S. (2025). ChatGPT in higher education-A Student's perspective. Computers in Human Behavior Reports, 17, 100565.
Slimi, Z., Benayoune, A., & Alemu, A. E. (2025). Students’ Perceptions of Artificial Intelligence Integration in Higher Education. European Journal of Educational Research, 14(2), 471-484.
Στάγκου, Μ. (2025, 13 Απριλ.). Πώς αξιολογούν οι Έλληνες μαθητές τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στο σχολείο; Το Βήμα της Κυριακής, σ. 35.
Sublime, J., & Renna, I. (2024). Is ChatGPT Massively Used by Students Nowadays? A Survey on the Use of Large Language Models such as ChatGPT in Educational Settings. arXiv preprint arXiv:2412.17486.
Tripathi, T., Dr. Randhawa, K., Thakur, N. K., & Dr Mathur, D. K. (2024). The Impact of Artificial Intelligence on Emotional Intelligence in Adolescents: Bridging Biotechnology and Psychology. African Journal of Biological Sciences, 6(2), 6222- 6226.
Trust, T., Whalen, J., & Mouza, C. (2023). Editorial: ChatGPT: challenges, opportunities, and implications for teacher education. Contemp. Issues Technol. Teacher Educ. 23 (1), 1-23.: Society for Information Technology & Teacher Education, Waynesville, NC USA.
Τσιωτάκης, Π. (2024, 27-29 Σεπτεμβρίου). Διερεύνηση των αντιλήψεων μαθητών λυκείου για την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη: μια μελέτη περίπτωσης. Στο Χ. Καραγιαννίδης, Η. Καρασαββίδης, Β. Κόλλιας, Μ. Παπαστεργίου (επιμ.), Πρακτικά Εργασιών 8ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία» (σσ. 468-479), Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος.
UNESCO (2024). Κατευθυντήριες γραμμές για την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση και την έρευνα. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000390613
UNESCO. (2023b). Guidance for generative AI in education and research. https://www.unesco.org/en/articles/guidance-generative-ai-education-and-research
Valova, I., Mladenova, T., & Kanev, G. (2024). Students' Perception of ChatGPT Usage in Education. International Journal of Advanced Computer Science & Applications, 15(1).
Wang, J., & Fan, W. (2025). The effect of ChatGPT on students’ learning performance, learning perception, and higher-order thinking: insights from a meta-analysis. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-21.
Yim, I. H. Y., & Wegerif, R. (2024). Teachers' perceptions, attitudes, and acceptance of artificial intelligence (AI) educational learning tools: An exploratory study on AI literacy for young students. Future in Educational Research, 2(4), 318-345.
Zhu, T., Zhang, K., & Wang, W. Y. (2024). Embracing AI in Education: Understanding the Surge in Large Language Model Use by Secondary Students. arXiv preprint arXiv:2411.18708.