ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΣΟΥ ΜΙΛΩ, ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΦΑ ΙΔΕΑ ΑΘΗΝΩΝ


Εξώφυλλο Παράβασις Τόμ. 20 / Cover Parabasis Vol. 20
Δημοσιευμένα: Nov 24, 2025
Παναγιώτης Σδούκος
Περίληψη

Το δημοτικό τραγούδι είναι βαθιά ριζωμένο στο ιστορικό και πολιτισμικό του πλαίσιο. Θεωρείται ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών σχετικά με την πολιτισμική ταυτότητα των μη αστικών, συμβιωτικών και αγροτικών κοινοτήτων. Επιπλέον, το δημοτικό τραγούδι α) λειτουργεί ως θεμέλιο για μουσικοθεατρικές παραστάσεις και σύγχρονα καλλιτεχνικά και εκπαιδευτικά προγράμματα και β) εμπνέει καλλιτέχνες να το εντάξουν σε ένα νέο πλαίσιο δράσης. Η παρούσα έρευνα στοχεύει στον επαναπροσδιορισμό της θέσης του δημοτικού τραγουδιού και των τελετουργικών του πράξεων ως «θεάματος» μέσα σε σύγχρονες καλλιτεχνικές παραγωγές που ενσωματώνουν στοιχεία δραματικής επιτέλεσης σε θεατρικές σκηνές. Ως εκ τούτου, προτείνει και αναλύει την έννοια της «επιτέλεσης στον μικρότοπο» ως ένα εγχείρημα αυτο-εθνογραφικής και καλλιτεχνικής έρευνας, το οποίο α) συνδυάζει την Εθνομουσικολογία με τις Παραστατικές Τέχνες [διεπιστημονική έρευνα και ενσώματες & φωνητικές επιτελεστικές πρακτικές] και β) περιλαμβάνει τη δημιουργία νέων μικρών [μικρο-] εργαστηρίων για την έρευνα, τη διδασκαλία και την εκτέλεση του δημοτικού τραγουδιού — από μια απλή αίθουσα διδασκαλίας έως υπαίθριους ή καλλιτεχνικούς χώρους (φύση, θέατρα κ.ά.). Επί του πεδίου, ο εθνογράφος αλληλεπιδρά επίσης με το φωνητικό-σωματικό του εργαλείο, ως δάσκαλος και ερμηνευτής. Συνοψίζοντας, μέσω της παρούσας έρευνας, η «επιτέλεση στον μικρότοπο» ακολουθεί την αυτοεθνογραφική μέθοδο, προκειμένου να ορίσει το δημοτικό τραγούδι ως ολιστικό πρότυπο εκπαιδευτικής και καλλιτεχνικής έρευνας και απόδοσης σε νέα πολιτισμικά περιβάλλοντα.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Μελέτες / Studies
Βιογραφικό Συγγραφέα
Παναγιώτης Σδούκος

Ο Παναγιώτης Σδούκος είναι ερευνητής, εκπαιδευτικός και ερμηνευτής στις λαϊκές παραστατικές τέχνες. Kάτοχος πτυχίου Θεολογίας και μεταπτυχιακού τίτλου στην Εθνομουσικολογία και την Πολιτισμική Ανθρωπολογία (με ειδικότητα στην ερμηνεία-εκτέλεση του Δημοτικού Τραγουδιού) ΕΚΠΑ και Διπλώματος Βυζαντινής Μουσικής. Είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Τμήμα Τεχνών Ήχου & Εικόνας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στο δημοτικό τραγούδι και στη σχέση του με τις παραστατικές και οπτικοακουστικές τέχνες: το δημοτικό τραγούδι ως θέαμα στο πλαίσιο της Εφαρμοσμένης Εθνομουσικολογίας και στη διεπιστημονική της σχέση με τη Λαογραφία, την Εθνοχορολογία, την Πολιτισμική Ανθρωπολογία, τη Θεατρολογία, τις Σπουδές Επιτέλεσης και τις οπτικοακουστικές τέχνες. Εργάστηκε ως Καθηγητής στη Δευτεροβάθμια Ιδιωτική Εκπαίδευση και ως Επιστημονικός Συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (2022). Διοργανώνει folk performances στον αστικό μικρό-τοπο, δηλαδή μικρά πλαίσια έρευνας, διδασκαλίας και ερμηνείας-εκτέλεσης του δημοτικού τραγουδιού σε πολιτιστικούς φορείς, σωματεία, θέατρα, και ιδρύματα στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό. Έχει βραβευτεί για την ερμηνεία του στο δημοτικό τραγούδι από τον Όμιλο για την Unesco Tεχνών Λόγου & Επιστημών Ελλάδος (2014).