Mos Historicus: Κριτική Επιθεώρηση Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Δημόσια μνήμη και οδωνυμικά στους μετασοσιαλιστικούς σχηματισμούς

Δημόσια μνήμη και οδωνυμικά
Δημοσιευμένα: Sept. 1, 2024
DOI: https://doi.org/10.12681/mh.38758
Λέξεις-κλειδιά:
οδωνυμικά πόλη-κείμενο συμβολικά μνημεία δημόσια μνήμη ιδεολογικοί μετασχηματισμοί μετασοσιαλιστικά κράτη
Κυριακή Αλοΐζου
Περίληψη

Αντικείμενο του παρόντος άρθρου αποτελούν τα οδωνυμικά ως αναπαραστάσεις της συλλογικής μνήμης, καθώς και οι διαφοροποιήσεις τους ανάλογα με τα πολιτικά και ιδεολογικά συμφραζόμενα. Η ονοματοθεσία δρόμων και μνημείων αποτελεί μια πολιτισμική πρακτική η οποία κανονικοποιεί την εγκεκριμένη εκδοχή της ιστορίας στο αστικό κείμενο και αναδεικνύει την πόλη σε χώρο δημόσιας μνήμης η οποία διαμορφώνεται από τις πολιτικές ατζέντες των ελίτ. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια περιόδων κοινωνικο-οικονομικών και γεωπολιτικών μετασχηματισμών, όταν αλλάζουν οι μνημονικές προτεραιότητες, τα οδωνυμικά αποτελούν ένα πολιτικό εργαλείο προώθησης και νομιμοποίησης του νέου πολιτικού και ιδεολογικού συστήματος. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να περιγράψει τις οδωνυμικές μεταλλάξεις ως εκδήλωση του επαναπροσδιορισμού της σχέσης δημόσιου χώρου και ιστορίας στο πλαίσιο της διαδικασίας μετάβασης από τον σοσιαλισμό στους μετασοσιαλιστικούς σχηματισμούς. Για αυτό τον σκοπό μελετώνται οι περιπτώσεις έξι πόλεων (της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης), ώστε να αναδειχθεί η αφαίρεση του σοσιαλιστικού παρελθόντος από το αστικό κείμενο μέσω της διαδικασίας οδωνυμικής μετάλλαξης, λόγω της απόρριψής του από τη νέα ιδεολογικo-πολιτική πραγματικότητα, και η αντικατάστασή του από νέα οδωνυμικά με αναφορά κυρίως στην προσοσιαλιστική περίοδο.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση 4.0.

Κυριότητα πνευματικών δικαιωμάτων:

Οι συγγραφείς διατηρούν τα πλήρη πνευματικά δικαιώματα επί των άρθρων τους που δημοσιεύονται στο Mos Historicus: Κριτική επιθεώρηση ευρωπαϊκής ιστορίας. Με την υποβολή και τη δημοσίευση των έργων τους στο περιοδικό, οι συγγραφείς παραχωρούν στο Mos Historicus το αποκλειστικό δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης, σύμφωνα με την άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού–Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνής Άδεια (CC BY-NC 4.0).

Όροι και Προϋποθέσεις:

Σύμφωνα με την άδεια CC BY-NC 4.0, τρίτοι δύνανται να αναπαράγουν, να διανέμουν, να δημοσιοποιούν και να προσαρμόζουν το έργο αποκλειστικά για μη εμπορικούς σκοπούς, υπό την προϋπόθεση ότι:

α. θα γίνεται σαφή αναφορά στον/στους αρχικό/ούς συγγραφέα/είς, καθώς και στην πρώτη δημοσίευση του έργου στο Mos Historicus,

β. και οποιεσδήποτε τροποποιήσεις ή άλλες παρεμβάσεις επί του πρωτοτύπου δηλώνονται με σαφήνεια.

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Alderman, Derek, «Place, Naming and the Interpretation of Cultural Landscapes», στο Brian J. Graham και Peter Howard (επιμ.), The Ashgate Research Companion to Heritage and Identity, Ashgate Publishing, Μπέρλινγκτον 2008, σ. 195-213. https://doi.org/10.4324/9781315613031-11
Alderman, Derek και Inwood, Joshua, «Street Names and the Politics of Belonging: Spatial Injustices in the Toponymic Commemoration of Martin Luther King Jr», Social & Cultural Geography, 14:2 (2013), σ. 211-233. https://doi.org/10.1080/14649365.2012.754488
Azaryahu, Maoz, «German Reunification and the Politics of Street Names: The Case of East Berlin», Political Geography, 16:6 (1997), σ. 479-493. https://doi.org/10.1016/S0962-6298(96)00053-4
Azaryahu, Maoz, «Renaming the Past in Post-Nazi Germany: Insights into the Politics of Street Naming in Mannheim and Potsdam», Cultural Geographies, 19:3 (2012), σ. 385-400. https://doi.org/10.1177/1474474011427267
Azaryahu, Maoz, «The Politics of Commemorative Street Renaming: Berlin 1945-1948», Journal of Historical Geography, 37:4 (2011), σ. 483-492. https://doi.org/10.1016/j.jhg.2011.06.001
Azaryahu, Maoz, «The Power of Commemorative Street Names», Environment & Planning D: Society & Space, 14:3 (1996), σ. 311-330. https://doi.org/10.1068/d140311
Basik, Sergei, «Place Names as a Political Instrument in the Post-Soviet Realm: Introduction», Journal of Geography, Politics, and Society, 10:3 (2020), σ. 1-4. https://doi.org/10.26881/jpgs.2020.3.01
Drozdzewski, Danielle, «Using History in the Streetscape to Affirm Geopolitics of Memory», Political Geography, 42 (2014), σ. 66-78. https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2014.06.004
Foote, Kenneth E., Shadowed Ground: America's Landscapes of Violence and Tragedy, University of Texas Press, Όστιν 1997.
Foote, Kenneth E., Tóth, Attila και Árvay, Anett, «Hungary after 1989: Inscribing a New Past on Place», Geographical Review, 90:3 (2000), σ. 301-334. https://doi.org/10.2307/3250856
Gerwarth, Robert, The Vanquished: Why the First World War failed to end, 1917-1923, Penguin Books, Λονδίνο 2017.
Grounds, Richard A., «Tallahassee, Osceola and the Hermeneutics of American Place-Names», Journal of the American Academy of Religion, 69:2 (2001), σ. 287-322. https://doi.org/10.1093/jaar/69.2.287
Halbwachs, Maurice, Η συλλογική μνήμη, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2013.
Joenniemi, Pertti, «The New Saint Petersburg: Trapped in Time?», Alternatives, 28 (2003), σ. 583-609. https://doi.org/10.1177/030437540302800503
Lefebvre, Henri, The Production of Space, Wiley-Blackwell, Οξφόρδη 1991.
Λεμονίδου, Ελένη, «Οι πόλεμοι της μνήμης στην Πολωνία», στο Γεώργιος Κόκκινος, Ελένη Λεμονίδου και Βλάσης Αγτζίδης (επιμ.), Το τραύμα και οι πολιτικές της μνήμης, Ταξιδευτής, Αθήνα 2010, σ. 130-163.
Light, Duncan, «Street Names in Bucharest, 1990-1997: Exploring the Modern Historical Geographies of Post-Socialist Change», Journal of Historical Geography, 30:1 (2004), σ. 154-172. https://doi.org/10.1016/S0305-7488(02)00102-0
Light, Duncan και Young, Craig, «Habit, Memory, and the Persistence of Socialist-Era Street Names in Postcolonial Bucharest, Romania», Annals of the Association of American Geographers, 104:3 (2014), σ. 668-685. https://doi.org/10.1080/00045608.2014.892377
Marin, Anaïs, «Bordering Time in the Cityscape. Toponymic Changes as Temporal Boundary-Making: Street Renaming in Leningrad/St. Petersburg», Geopolitics, 17:1 (2012), σ. 192-216. https://doi.org/10.1080/14650045.2011.574652
Milo, Daniel, «Le Nome De Rues», στο Pierre Nora (επιμ.), Les Lieux De Mémoire ΙΙ: La Nation, Gallimard, Παρίσι 1986, σ. 283-315.
Murray, John, Politics and Place-names: Changing Names in the Late Soviet Period, The University of Birmingham, Department of Russian Language and Literature, Μπέρμιγχαμ 2000.
Niculescu-Mizil, Ana-Maria, «(Re)Naming Streets in Contemporary Bucharest: From Power Distribution to Subjective Biography», AnALize: Revista de Studii Feministe, 3:17 (2014), σ. 69-94.
Nora, Pierre, «The Era of Commemoration», στο Pierre Nora και Lawrence Kritzman (επιμ.), Realms of Memory: The Construction of the French Past, vol. 3, Symbols, Columbia University Press, Νέα Υόρκη 1998, σ. 609-638.
Palonen, Emilia, «The City-Text in Post-Communist Budapest: Street Names, Memorials, and the Politics of Commemoration», GeoJournal, 73:3 (2008), σ. 219-230. https://doi.org/10.1007/s10708-008-9204-2
Palonen, Emilia, «The Politics of Street Names: Local, National, Transnational Budapest», στο Marnix Beyen και Brecht Deseure (επιμ.), Local Memories in a Nationalizing and Globalizing World, Palgrave Macmillan, Λονδίνο 2015, σ. 51-71. https://doi.org/10.1057/9781137469380_3
Rose-Redwood, Reuben, «"Sixth Avenue Is Now a Memory": Regimes of Spatial Inscription and the Performative Limits of the Official City-Text», Political Geography, 27 (2008), σ. 875-894. https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2008.11.002
Rose-Redwood, Reuben, Alderman, Derek και Azaryahu, Maoz, The Political Life of Urban Streetscapes: Naming, Politics, and Place, Routledge, Λονδίνο 2018. https://doi.org/10.4324/9781315554464
Rossi, Aldo, The Architecture of the City, MIT Press, Κέιμπριτζ, ΜΑ 1982.
Różycki, Bartłomiej, «Renaming Urban Toponomy as a Mean of Redefining Local Identity: The Case of Street Decommunization in Poland», Open Political Science, 1:1 (2018), σ. 20-31. https://doi.org/10.1515/openps-2017-0004
Tawny, Paul, «Commemorative Street Naming: Fungibility, Ownership, and the Renaming of MLK Boulevard in Los Angeles», The American Historical Review, 128:3 (2023), σ. 1306-1317. https://doi.org/10.1093/ahr/rhad358
Verdery, Katherine, The Political Lives of Dead Bodies: Reburial and Postsocialist Change, Columbia University Press, Νέα Υόρκη 1999.