Μουσειολογική επισκόπηση του περιοδικού Προμηθεύς (1890-1892) Το Φυσιογραφικό Μουσείο του Πανεπιστημίου Αθηνών και μουσεία φυσικών επιστημών του εξωτερικού στο τέλος του 19ου αιώνα
Περίληψη
Στο παρόν άρθρο θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η πληροφορία που εντοπίζεται σε κείμενα του επιστημονικού περιοδικού Προμηθεύς (1890-1892) σχετικά με μουσεία φυσικών επιστημών του εξωτερικού της περιόδου, αλλά κυρίως σχετικά με το Φυσιογραφικό Μουσείο του Πανεπιστημίου Αθηνών, η λειτουργία του οποίου επηρεάστηκε από τη «διαπάλη» των φυσικών και ανθρωπιστικών επιστημών στην Ελλάδα του τέλους του 19ου αιώνα.
Η προσέγγιση αυτού του πραγματολογικού υλικού δεν θα γίνει μόνο υπό το πρίσμα της ιστορίας των μουσείων, αλλά και υπό το πρίσμα της κριτικής μουσειολογικής θεωρίας, με στόχο να παρουσιαστούν, μέσα στο ευρύτερο ιστορικό τους περικείμενο, όψεις της μουσειακής πραγματικότητας (κοινωνικές, ιδεολογικές, πολιτικές, οικονομικές κ.ά.) της χώρας μας και της Ευρώπης της εποχής.
Από την σκοπιά της ιστορίας των μουσείων, το υλικό του Προμηθέως είναι πολύτιμο, διότι σκιαγραφεί το πλαίσιο λειτουργίας ενός από τα πρώτα μουσεία της Ελλάδας, το οποίο τυγχάνει να είναι το πρώτο ελληνικό πανεπιστημιακό μουσείο και το παλαιότερο ελληνικό μουσείο φυσικών επιστημών. Αξίζει, λοιπόν, να γίνει προσπάθεια ανασύστασης της μουσειολογικής ταυτότητας του Φυσιογραφικού Μουσείου.
Η ανασύσταση αυτή έχει σημασία και για το μουσειακό μας παρόν, διότι το Φυσιογραφικό Μουσείο, έχοντας διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επιστημονική παράδοση του πρώτου πανεπιστημίου της χώρας, επιβιώνει μέχρι σήμερα, με το υλικό του διεσπαρμένο στα επιστημονικά μουσεία του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Λεπτομέρειες άρθρου
- Πώς να δημιουργήσετε Αναφορές
-
Πυρπύλη Σ. (2026). Μουσειολογική επισκόπηση του περιοδικού Προμηθεύς (1890-1892): Το Φυσιογραφικό Μουσείο του Πανεπιστημίου Αθηνών και μουσεία φυσικών επιστημών του εξωτερικού στο τέλος του 19ου αιώνα. Μνήμων, 42, 85–107. https://doi.org/10.12681/mnimon.44987
- Τεύχος
- Τόμ. 42 (2025): Μνήμων
- Ενότητα
- ΜΕΛΕΤΕΣ
Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.
Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο Μνήμονα διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο Μνήμονα μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, χωρίς δικαίωμα τροποποίησης (δημιουργία παράγωγου έργου) με αναφορά στο συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς(άδεια Creative Commons 4.0). To Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών διατηρεί το δικαίωμα να δημοσιεύει, να αναπαραγάγει, να παρουσιάζει στο κοινό, να διανέμει και χρησιμοποιεί άρθρα που δημοσιεύονται στο Μνήμονα σε οποιοδήποτε μέσο και μορφή είτε μεμονωμένα είτε ως μέρη συλλογικών έργων, για όλο το χρόνο διάρκειας προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και για όλες τις χώρες του κόσμου. Αυτό περιλαμβάνει ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά, το δικαίωμα δημοσίευσης των άρθρων σε τεύχη του περιοδικού Μνήμων, αναπαραγωγής και διανομής μεμονωμένων αντιγράφων των άρθρων, αναπαραγωγής ολόκληρων των άρθρων σε άλλη έκδοση του ΕΙΕ, και αναπαραγωγής και διανομής των άρθρων ή περίληψης αυτών με χρήση πληροφορικού συστήματος αποθετηρίου.
