Το έντυπο παρελθόν Νεοελληνική ιστορία και εκδόσεις στον Μεσοπόλεμο
Περίληψη
Στο εισαγωγικό για το αφιέρωμα άρθρο αναλύονται οι βασικές κατευθυντήριες της έρευνας, με αντικείμενο τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στην ιστοριογραφία και στο σχετικό με την ιστορία βιβλίο κατά τον ελληνικό Μεσοπόλεμο (1922-1936). Με αφετηρία την παραδοχή, αφενός, πως το βιβλίο συνιστά ένα πολιτισμικό και υλικό προϊόν με ιστορικότητα, το οποίο διαμορφώνεται από κοινωνικοπολιτικές συνθήκες, τεχνολογικές εξελίξεις και οικονομικές στρατηγικές, και, αφετέρου, πως η ιστοριογραφία, ως διανοητικό εγχείρημα, αλληλεπιδρά με την εκδοτική πρακτική, προκύπτει προς εξέταση ένα πεδίο όπου συναντώνται η ιστορία του βιβλίου με την ιστορία της ιστοριογραφίας. Η περίοδος του Μεσοπολέμου θεωρείται κομβική λόγω των τεκτονικών κοινωνικοπολιτικών και ιδεολογικών μεταβολών που ακολούθησαν τον Α' ΄Παγκόσμιο Πόλεμο και, στην ελληνική περίπτωση, τη Μικρασιατική Καταστροφή, μεταβολές που συνδέονται με αναθεωρήσεις της εθνικής ιστοριογραφίας αλλά και την ανάδυση της μαρξιστικής προσέγγισης στην ιστορία· παράλληλα, λόγω και σημαντικών αλλαγών στο εκδοτικό τοπίο της εποχής, όπως η υποχώρηση του παραδοσιακού τυπογράφου-εκδότη μπροστά στον επαγγελματία εκδότη-επιχειρηματία.
Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη της ιστορικής βιβλιοπαραγωγής της περιόδου πραγματοποιείται μέσα από τρία πεδία: α) τη νεότερη ελληνική ιστορία, από την άλωση του 1453 έως την ολοκλήρωση της Επανάστασης του 1821· β) την περίοδο έπειτα από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, με έμφαση στην πολεμική δεκαετία 1912-1922· γ) το αριστερό ιστορικό βιβλίο, στο πλαίσιο της ανάδυσης της μαρξιστικής ιστοριογραφίας αλλά και της δημιουργίας παράλληλων δικτύων εκδόσεων και διάδοσης ιδεών. Δίνεται, επίσης, έμφαση στο ζήτημα της ταυτότητας των συγγραφέων, καθώς και στον ρόλο του Τύπου ως μέσου προβολής, κριτικής και κυκλοφορίας ιστορικών έργων. Αν και η έρευνα επικεντρώνεται στις αυτοτελείς εκδόσεις, αναγνωρίζεται η διαρκής επικοινωνία με τον Τύπο, που λειτουργεί ως δίαυλος για τη διάχυση ιδεών και την ανάδειξη συγγραφέων. Κατ’ αυτό τον τρόπο, αναδεικνύεται η σημασία της έντυπης κουλτούρας ως βασικού παράγοντα για την κατανόηση της ιστοριογραφικής παραγωγής και της πολιτισμικής ιστορίας της εποχής.
Λεπτομέρειες άρθρου
- Πώς να δημιουργήσετε Αναφορές
-
Καραμανωλάκης Β. (2026). Το έντυπο παρελθόν: Νεοελληνική ιστορία και εκδόσεις στον Μεσοπόλεμο. Μνήμων, 42, 175–185. https://doi.org/10.12681/mnimon.44991
- Τεύχος
- Τόμ. 42 (2025): Μνήμων
- Ενότητα
- ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ (1922-1936)
Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.
Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο Μνήμονα διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο Μνήμονα μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, χωρίς δικαίωμα τροποποίησης (δημιουργία παράγωγου έργου) με αναφορά στο συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς(άδεια Creative Commons 4.0). To Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών διατηρεί το δικαίωμα να δημοσιεύει, να αναπαραγάγει, να παρουσιάζει στο κοινό, να διανέμει και χρησιμοποιεί άρθρα που δημοσιεύονται στο Μνήμονα σε οποιοδήποτε μέσο και μορφή είτε μεμονωμένα είτε ως μέρη συλλογικών έργων, για όλο το χρόνο διάρκειας προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και για όλες τις χώρες του κόσμου. Αυτό περιλαμβάνει ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά, το δικαίωμα δημοσίευσης των άρθρων σε τεύχη του περιοδικού Μνήμων, αναπαραγωγής και διανομής μεμονωμένων αντιγράφων των άρθρων, αναπαραγωγής ολόκληρων των άρθρων σε άλλη έκδοση του ΕΙΕ, και αναπαραγωγής και διανομής των άρθρων ή περίληψης αυτών με χρήση πληροφορικού συστήματος αποθετηρίου.
