«Του χρόνου ο ψυχρός έλεγχος» Το πρόσφατο παρελθόν στην ιστοριογραφία και την εκδοτική παραγωγή του ελληνικού Μεσοπολέμου (1922-1936)
Περίληψη
Στο άρθρο εξετάζεται η διαδικασία ιστορικοποίησης του πρόσφατου παρελθόντος (1830–1922) στον ελληνικό Μεσοπόλεμο και η σχέση της με την εκδοτική παραγωγή, υπό το πρίσμα της έννοιας του «επικοινωνιακού κυκλώματος του βιβλίου». Μέσα από την ποσοτική και ποιοτική έρευνα σε ένα σύνολο 276 βιβλίων, εξάγεται το συμπέρασμα πως η παραγωγή σχετικά με την πολεμική δεκαετία 1912-1922 επισκίασε τις υπόλοιπες περιόδους του πρόσφατου παρελθόντος, από το 1830 και εξής. Παρά την ύπαρξη ορισμένων πρωτοβουλιών για τη συγγραφή γενικών ιστορικών και της ιστορίας κρατικών θεσμών στο πλαίσιο του εορτασμού της Εκατονταετηρίδας του 1930, αυτή η κυριαρχία αποτυπώθηκε τόσο στον αριθμό των βιβλίων (50% του δείγματος), όσο και στην ένταση της δημόσιας συζήτησης στον Τύπο με αφορμή την κυκλοφορία μελετών και απομνημονευμάτων. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και ως προς την ταυτότητα των συγγραφέων, καθώς οι δημοσιογράφοι και οι στρατιωτικοί αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα. Παράλληλα, ο χώρος των εκδοτών εμφανίζεται πολυδιασπασμένος, χωρίς συγκροτημένες εκδοτικές στρατηγικές ως προς την παραγωγή για το πρόσφατο παρελθόν, με εξαίρεση τις Ένοπλες Δυνάμεις. Η έντονη παρουσία της πολεμικής δεκαετίας στην εκδοτική παραγωγή και στον δημόσιο λόγο περί βιβλίου καθ’ όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου αναδεικνύει μια επιπλέον πτυχή της διαρκούς αναπλαισίωσης του Εθνικού Διχασμού και της προϊούσας μετατροπής του σε παρελθόν-παρόν.
Λεπτομέρειες άρθρου
- Πώς να δημιουργήσετε Αναφορές
-
Τριανταφύλλου Χ. (2026). «Του χρόνου ο ψυχρός έλεγχος»: Το πρόσφατο παρελθόν στην ιστοριογραφία και την εκδοτική παραγωγή του ελληνικού Μεσοπολέμου (1922-1936). Μνήμων, 42, 187–209. https://doi.org/10.12681/mnimon.44993
- Τεύχος
- Τόμ. 42 (2025): Μνήμων
- Ενότητα
- ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ (1922-1936)
Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.
Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο Μνήμονα διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο Μνήμονα μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, χωρίς δικαίωμα τροποποίησης (δημιουργία παράγωγου έργου) με αναφορά στο συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς(άδεια Creative Commons 4.0). To Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών διατηρεί το δικαίωμα να δημοσιεύει, να αναπαραγάγει, να παρουσιάζει στο κοινό, να διανέμει και χρησιμοποιεί άρθρα που δημοσιεύονται στο Μνήμονα σε οποιοδήποτε μέσο και μορφή είτε μεμονωμένα είτε ως μέρη συλλογικών έργων, για όλο το χρόνο διάρκειας προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και για όλες τις χώρες του κόσμου. Αυτό περιλαμβάνει ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά, το δικαίωμα δημοσίευσης των άρθρων σε τεύχη του περιοδικού Μνήμων, αναπαραγωγής και διανομής μεμονωμένων αντιγράφων των άρθρων, αναπαραγωγής ολόκληρων των άρθρων σε άλλη έκδοση του ΕΙΕ, και αναπαραγωγής και διανομής των άρθρων ή περίληψης αυτών με χρήση πληροφορικού συστήματος αποθετηρίου.
