L’APPARENZA DEL SOGNO E DELL’AMORE NELLA MORSA DELLA REALTÀ: LA CONDIZIONE DELLA DONNA E DELL’UMANITÀ NELL’OPERA DI LUIGI PIRANDELLO E NELLE SUE RIVISITAZIONI

Περίληψη

Η μελέτη εξετάζει τον τρόπο με τον οποίον το έργο του Luigi Pirandello επικαιροποιήθηκε χάρη σε πολλές παραστάσεις που χρήζουν πολλαπλών αναγνώσεων, κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων δεκαετιών του 21^ου αιώνα. Από τις εν λόγω παραστάσεις, θα γίνει αναφορά ενδεικτικά σε κάποιες που λειτουργούν ως αντανάκλαση των αντιφάσεων της ανθρωπότητας και της ζωής εν γένει, οι οποίες λαμβάνουν πνοή, κυρίως, μέσω συγκεκριμένων χαρακτήρων: δυστυχισμένα πλάσματα χωρίς ιδανικά, τοποθετημένα σε ένα περιορισμένο κοινωνικό πλαίσιο όπου άρχει η μικροαστική και μεσοαστική τάξη των πρώτων ετών του 20ού αιώνα˙ ταπεινά πλάσματα, μολονότι προικισμένα με έναν χαρακτήρα οικουμενικής διάστασης, ικανό να υπερβεί τον χρόνο και τα ιστορικά γεγονότα. Όλη η δραματική τέχνη του Pirandello συγκεντρώνεται στον στόχο να μεταφερθεί στις σελίδες και στη θεατρική σκηνή η εξής διαπίστωση: η ύπαρξη είναι η διαρκής διαφωνία μεταξύ προσώπου και μάσκας, μεταξύ πραγματικότητας και μυθοπλασίας. Και το πρώτο απ’ όλα τα συναισθήματα που πέφτει στη μέγγενη του «φαίνεσθαι» είναι ο έρωτας, ο οποίος, όπως και το όνειρο, μέσα στους μηχανισμούς της αστικής-κοινωνικής ζωής χάνει τη φυσικότητά του και μετατρέπεται σε ψευδαίσθηση και καταδίκη. Η εμφάνιση του έρωτα, λοιπόν, παρέχει τη δυνατότητα ανάγνωσης του κόσμου με τους όρους μιας αιώνιας σύγκρουσης ανάμεσα στο ιδανικό και το πραγματικό. Σημειώνεται πως το ονειρικό σύμπαν επηρεάζει καίρια την πραγματικότητα, προξενώντας τραυματικές συνέπειες που στερούνται λογικής εξήγησης: όχι τυχαία, η τρέλα για τον Πιραντέλλο είναι το όνειρο, ενώ το ορατό και το απτό είναι το πραγματικό μυστήριο του κόσμου.