ΑΠΟ ΤΗΝ «ΞΕΝΗ ΠΑΙΔΟΚΤΟΝΟ» ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΣΤΗΝ ΑΝΕΛΕΗΤΗ ΣΑΤΙΡΑ ΤΗΣ «ΝΕΑΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ» ΤΩΝ ΦΡΑΝΚΑ ΡΑΜΕ ΚΑΙ ΝΤΑΡΙΟ ΦΟ

Εξώφυλλο Παράβασις Τόμ. 20 / Cover Parabasis Vol. 20
PDF
Δημοσιευμένα: нояб. 24, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681//.43026
Δέσποινα Κοσμοπούλου
Περίληψη

Η αρχαία ελληνική τραγωδία έχει προσφέρει στο παγκόσμιο θέατρο πολλαπλά αρχέτυπα, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, είτε τροποποιημένα είτε διασκευασμένα, είτε ακόμη και ως πηγές έμπνευσης για τη δημιουργία νέων θεατρικών έργων. Η Μήδεια είναι το αρχέτυπο της «ξένης παιδοκτόνου» που σκοτώνει τα παιδιά της για να διεκδικήσει τον άπιστο σύζυγό της, ο οποίος επέλεξε να παντρευτεί μια νεότερη και πιο ισχυρή πολιτικά σύζυγο. Η Μήδεια συμβολίζει τη γυναίκα που αρθρώνει πολιτικό λόγο σε μια εποχή κατά την οποίαν οι γυναίκες δεν είχαν τέτοια δικαιώματα. Ο Ευριπίδης στην τραγωδία του θίγει μια σειρά από γυναικοκεντρικά ζητήματα, τα οποία προβλημάτιζαν το γυναικείο κοινό της εποχής του, όπως η προίκα, η απιστία και το διαζύγιο. Η υποδοχή της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας από τους δραματουργούς του 20ού και του 21ου αιώνα αποδίδει τα ιδιαίτερα αρχέτυπα με διαφορετικούς τρόπους. Στο πλαίσιο του επαναστατικού–φεμινιστικού θεάτρου, ο Ντάριο Φο και η Φράνκα Ράμε δημιουργούν μια Μήδεια με επαναστατικό χαρακτήρα που ταλαιπωρείται από τα καυτά γυναικεία ζητήματα της εποχής της και εκφράζεται με έναν εξίσου ενδιαφέροντα πολιτικό λόγο.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Ειδικό Αφιέρωμα / Special Issue
Βιογραφικό Συγγραφέα
Δέσποινα Κοσμοπούλου

Η Δέσποινα Γ. Κοσμοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επίσης, είναι αριστούχος Διδάκτωρ του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Tμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και στο τμήμα Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Διδάσκει στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών του  Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.  Το γνωστικό αντικείμενό της είναι η θεατρολογία, με έμφαση στα ειδικότερα πεδία του παγκοσμίου και του νεότερου ευρωπαϊκού θεάτρου, της συγκριτικής δραματολογίας και της πρόσληψης του αρχαίου δράματος, εστιασμένης στη θεωρία του θεάτρου και του δράματος. Είναι μέλος και ερευνήτρια του Εργαστηρίου Αρχαίας Ρητορικής και Δραματικής Τέχνης του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, μέλος της Ελληνικής και Διεθνούς Σημειωτικής Εταιρίας, καθώς επίσης και μέλος της ομάδας υποστήριξης του Διεθνούς Analogio Festival που τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Συνεργάζεται με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού και συμμετέχει σε συνέδρια και επιστημονικά αφιερώματα. Έχει εκδώσει τέσσερις αυτοτελείς μελέτες: Πιραντέλλο και Ζενέ: Μία ‘συνάντηση’ στο τραγικό και το παράλογο, (εκδ. Δρόμων, Αθήνα 2017), Η διαλεκτική του χώρου και ο εγκλεισμός στο θέατρο, (εκδ. Δρόμων, Αθήνα 2018), Θεατρική γραφή και θεωρία του σημείου, (εκδ. Δρόμων, Αθήνα 2020), Η πρόσληψη του αρχαίου δράματος στη σύγχρονη σκηνή: η περίπτωση του Wajdi Mouawad, (εκδ. Ηρόδοτος, Αθήνα 2024). Άρθρα της έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά και σε πρακτικά συνεδρίων. Τέλος, είναι υπεύθυνη ύλης και επιμελήτρια για το ελληνικό θέατρο και την ελληνική δραματουργία στο επιστημονικό περιοδικό CONCEPT του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου και, μαζί με τον καθηγητή Ανδρέα Μαρκαντωνάτο και την καθηγήτρια Βαρβάρα Γεωργοπούλου, έχει  κάνει την επιμέλεια των πρακτικών του Δεύτερου Διεθνούς Συνεδρίου Αρχαίου Δράματος, Το Θείον και η Πόλις στον Ευριπίδη, Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού, Αθήνα 2023.