INVISIBLE ACTORS IN THE GREEK THEATRE: STAGING THE PROLOGUE OF SOPHOCLES’ AJAX

Εξώφυλλο Παράβασις Τόμ. 20 / Cover Parabasis Vol. 20
PDF16 (English)
Δημοσιευμένα: Νοε 24, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681//.43298
Avgi-Anna Maggel
Περίληψη

Στον πρόλογο της τραγωδίας Αίας του Σοφοκλή εμφανίζονται οι τρεις υποκριτές υποδυόμενοι τους ρόλους του Οδυσσέα, της Αθηνάς και του Αίαντα. Η σκηνή παρουσιάζει ιδιαίτερο δραματικό ενδιαφέρον, γιατί ο Σοφοκλής επινοεί ένα σκηνοθετικό εύρημα καθιστώντας την Αθηνά αόρατη μπροστά στον Οδυσσέα και, στην συνέχεια, τον Οδυσσέα αόρατο μπροστά στα μάτια του Αίαντα. Οι τρεις υποκριτές αλληλοεπιδρούν σε ζεύγη διαλόγων πρώτα ανάμεσα στην υποτιθέμενα αόρατη Αθηνά και τον Οδυσσέα, και ύστερα ανάμεσα στην Αθηνά και τον Αίαντα με τον Οδυσσέα να παρακολουθεί ως σιωπηλός και αφανής ακροατής την συνομιλία των δύο προσώπων στην σκηνή. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι πρώτον να συμβάλει στην συζήτηση για την σκηνική παρουσίαση της αόρατης Αθηνάς στον πρόλογο του έργου, η οποία εγείρει το θεατρικό ζήτημα σχετικά με την εμφάνισή της στο θεολογεῖον και δεύτερον, να διερευνήσει την σκηνική παρουσίαση του αόρατου Οδυσσέα, η οποία συνδυάζεται με την σιωπή την οποία οφείλει να τηρήσει κατά προτροπή της Αθηνάς για να μην γίνει αντιληπτός από τον μαινόμενο Αίαντα. Αντίθετα, οι θεατές παρακολουθούν τους υποκριτές να υποδύονται αόρατα πρόσωπα στις μεταξύ τους συναντήσεις και καλούνται να εστιάσουν την προσοχή τους στις υποδείξεις του κειμένου για να κατανοήσουν τις καινοτομίες σliτην σκηνική εκδοχή του Σοφοκλή για τον μύθο του Αίαντα, τον οποίο γνωρίζουν από την ομηρική παράδοση.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Μελέτες / Studies
Βιογραφικό Συγγραφέα
Avgi-Anna Maggel

 

Η Αυγή-Άννα Μάγγελ είναι Σύμβουλος Κλασικών Σπουδών στο Υπουργείο Παιδείας της Ελλάδας. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές (M.A. και PhD) στον Κλασικό Πολιτισμό και το Αρχαίο Ελληνικό Δράμα στο University College London (UCL), υπό την επίβλεψη του Καθηγητή Eric W. Handley και της Καθηγήτριας Pat E. Easterling. Υπήρξε επισκέπτρια ερευνήτρια: 1) Στο Πανεπιστήμιο Princeton, Τμήμα Κλασικών Σπουδών, Ν.J. ΗΠΑ, όπου διεξήγαγε έρευνα στη Θεωρία του Δράματος και την Ελληνική Τραγωδία με την υποστήριξη της Καθηγήτριας Froma Zeitlin (1993). 2) Στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, Τμήμα Κλασικών Σπουδών (1994-1995). Είναι κάτοχος υποτροφίας στο Ινστιτούτο Κλασικών Σπουδών (Institute of Classical Studies) και στην Ελληνική Εταιρεία (Hellenic Society), University of London (1991-1998). Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών της σπουδών, δίδαξε Νέα Ελληνικά στο Πρόγραμμα Tripos του Πανεπιστημίου του Cambridge, σε συνεργασία με τον Dr. David Holton. Κατά το ακαδημαϊκό έτος 1997-1998, δίδαξε το Μεταπτυχιακό Σεμινάριο για το Αρχαίο Ελληνικό Δράμα και διετέλεσε μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπηρέτησε ως Σύμβουλος Κλασικών Σπουδών στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο για την εφαρμογή και τον συντονισμό του εθνικού αναλυτικού προγράμματος στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής εκπαίδευσης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (2008-2012). Από το 2000, διδάσκει διάφορα αρχαιογνωστικά αντικείμενα και το Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Πατρών και Πελοποννήσου ως Συνεργαζόμενο Διδακτικό Προσωπικό. Από το 2002, έχει οριστεί από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) να διδάσκει Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και Ελληνικό Θέατρο στο προπτυχιακό πρόγραμμα «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό», χρησιμοποιώντας μεθόδους ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning), διαδικτυακές πλατφόρμες και τις βασικές αρχές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Έχει εκτενές δημοσιευμένο έργο στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία και Γλώσσα, το Αρχαίο Ελληνικό Δράμα, την Ελληνική Λυρική Ποίηση, τη Λογοτεχνική Πρόσληψη του Κλασικού Πολιτισμού (Classical Reception) και τη Λογοτεχνική Μετάφραση από Αγγλικά και Γαλλικά. Eργάζεται σε ερευνητικό πρόγραμμα για τις Κλασικές Σπουδές στη Σύγχρονη Εκπαίδευση.