Ο ΕΜΦΥΛΟΣ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ 20 ΑΙΩΝΑ. Η ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑΣ (1907-1922)


Εξώφυλλο Παράβασις Τόμ. 20 / Cover Parabasis Vol. 20
Δημοσιευμένα: Nov 24, 2025
Αλεξάνδρα Βουτζουράκη
Περίληψη

Κατά τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, η γυναικεία παρουσία στη νεοελληνική δραματουργία γινόταν, σταθερά και σταδιακά, ολοένα και πιο αισθητή. Η θεατρική κριτική, ακόμη και σε εμβρυακό στάδιο, παρακολουθεί με ανησυχία, περιέργεια και—συχνά—φόβο αυτή την εισβολή σε ένα λογοτεχνικό περιβάλλον που κυριαρχείται από άνδρες, προσπαθώντας να θέσει κανόνες και όρια για να καθορίσει τη διαφορά μεταξύ της γυναικείας και της ανδρικής θεατρικής γραφής. Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει την κριτική πρόσληψη των γυναικών θεατρικών συγγραφέων από τους κριτικούς (τόσο άνδρες όσο και γυναίκες) της εποχής. Ποια είναι τα όρια που θέτουν μεταξύ ανδρών και γυναικών συγγραφέων, πώς αντιδρούν όταν αισθάνονται ότι αυτά τα όρια παραβιάζονται και τι αναζητούν από τη γυναικεία δραματουργία;

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Μελέτες / Studies
Βιογραφικό Συγγραφέα
Αλεξάνδρα Βουτζουράκη

Η Αλεξάνδρα Βουτζουράκη γεννήθηκε στο Ρέθυμνο. Είναι διδάκτορας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ, αριστούχος απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, της Δραματικής Σχολής Εθνικού Θεάτρου, του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ και του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του ίδιου Τμήματος. Είναι επίκουρη καθηγήτρια επί θητεία στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ ενώ διδάσκει και στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή Κάλβου- Καλαμπόκη «Αθηναϊκή Σκηνή». Έχει διδάξει επίσης  στο τμήμα υποκριτικής του ΙΕΚ Όμηρος (2019-2023) καθώς και στο τμήμα φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (2021-2022).  Ως θεατρολόγος δραστηριοποιείται την τελευταία δεκαετία στον τομέα της έρευνας του νεοελληνικού θεάτρου του 20ού με συμμετοχή σε διεθνή και πανελλήνια συνέδρια και δημοσιεύσεις άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού (Itinera, Manticora. Italian Journal of Performance Studies, Rivista di letteratura comparata italiana, bizantina e neoellinica, Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής, Κεφαλληνιακά Χρονικά, Παρνασσός). Μελέτες της συμπεριλαμβάνονται στους συλλογικούς τόμους:  Επιστροφή στην έσω θίασο: νέες προσεγγίσεις στο έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη, επιμ. Γιώργος Π. Πεφάνης- Θάλεια Μπουσιοπούλου, εκδόσεις Αιγόκερως 2023 και Έρευνα, σύνθεση, ερμηνεία. Προσεγγίζοντας το θέατρου του Σπύρου Ευαγγελάτου, επίμ. Παναγιώτης Μιχαλόπουλος- Γιώργος Π. Πεφάνης, εκδόσεις Παπαζήση 2023. Την Άνοιξη του 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παπαζήση το μελέτημά της Η σεξουαλικότητα στο ελληνικό θέατρο (1900-1940).

         Παράλληλα με την ακαδημαϊκή της εργασία έχει ενεργή παρουσία στο επαγγελματικό θέατρο ως ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας και μεταφράστρια. Ως ηθοποιός και βοηθός σκηνοθέτη έχει συνεργαστεί με κρατικούς και ιδιωτικούς θιάσους και με σκηνοθέτες όπως οι: Δημήτρης Δεγαϊτης, Διαγόρας Χρονόπουλος, Νίκος Χαραλάμπους, Θεόδωρος Κάλβος, Μιχάλης Καλαμπόκης κ.α. Επίσης έχει υπογράψει τη σκηνοθεσία των παραστάσεων Τι είπε ο Όσκαρ Γουάιλντ της Αλεξάνδρας Βουτζουράκη- διασκευή από το θεατρικό του Ν. Λαμπιούτ Το σχήμα των πραγμάτων (θέατρο Nixon 2006- 2007), Έγκλημα στο Λουξεμβούργο της Αγκ. Κρίστι (θέατρο Παραμυθίας 2012- 2013), Γειτόνισσες του Π. Χορν (θέατρο Αθηναϊκή Σκηνή, 2016-2017), Να ντύσουμε τους γυμνούς του Λ. Πιραντέλλο (θέατρο Αθηναϊκή Σκηνή, 2017-2018), Φύλο-νικία της Αλεξάνδρας Βουτζουράκη- διασκευή από το θεατρικό του Μαριβώ Φιλονικία (θέατρο Αθηναϊκή Σκηνή, 2019-2020), Κόλπερτ του Ντ. Γκίζελμαν (Θέατρο Νους, 2022-2023), H δούλα. Η αλήθεια πίσω από τον Πειρασμό του Γρ. Ξενόπουλου της Αλεξάνδρας Βουτζουράκη- διασκευή από το έργο Ο πειρασμός του Γρ. Ξενόπουλου (θέατρο Αθηναϊκή Σκηνή, 2022-2023), Η πρόβα του Ζαν Ανούιγ (Θέατρο Νους, 2023-2024).  Το θεατρικό της έργο Τέρας έκανε πρεμιέρα το Φθινόπωρο του 2024 στην πειραματική σκηνή Östgötateatern στο Norrköping της Σουηδίας σε σκηνοθεσία Ρ. Σαουϊς και στη συνέχεια παρουσιάστηκε τη σεζόν 2024-2025 στο θέατρο Μικρό Γκλόρια.

             Επιπλέον ασχολείται επαγγελματικά με τη μετάφραση θεατρικών έργων. Ανάμεσα στα έργα που έχει μεταφράσει περιλαμβάνονται τα: Η ώρα των παιδιών της Λ. Χέλμαν, Ένα ανοιχτό ζευγάρι - πολύ ανοιχτό του Ντ. Φο, Φυλή του Ν. Μάμετ, Το φιλί της γυναίκας αράχνης του Μ. Πιούιγκ, Ο Ινδός ψάχνει το Μπρονξ του Ίσ. Χόροβιτς, Βόυτσεκ του Γκ. Μπύχνερ, Οι τρελοί της Βαλένθια του Λ. δε Βέγκα, Μάκβεθ του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, Να ντύσουμε τους γυμνούς του Λ. Πιραντέλλο, Το ξύπνημα της Άνοιξης του Φρ. Βέντεκιντ κ.α.