ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΟ ΑΝΑΒΙΩΜΕΝΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ. ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΡΣΕΣ ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ (1965) ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΒΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΕΝ ΑΥΛΙΔΙ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ (2012)

Εξώφυλλο Παράβασις Τόμ. 20 / Cover Parabasis Vol. 20
PDF22
Δημοσιευμένα: Nov. 24, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681//.43315
Ρενάτα Δαλιανούδη
Περίληψη

Οι παραστάσεις του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος στη σύγχρονη εποχή συνιστούν, στην ουσία, μια συνεργασία διαφορετικών, αυτόνομων παραστατικών τεχνών, μέσω της οποίας το Αρχαίο Δράμα αναβιώνει και αναδομείται. Στο πλαίσιο των πολυπαραγοντικών παραστάσεων, με σαφείς εξειδικεύσεις για τη μουσική, τον χορό, το κείμενο, τη σκηνοθεσία, τη σκηνογραφία, τα κοστούμια κ.λπ., ο χωροχρόνος σχεδόν πάντοτε συνυφαίνεται με μια ανακολουθία (incongruity) σε σχέση με τη χρονική συγγραφή του έργου, την πλοκή του και τον ίδιο τον συνθέτη. Η ιστορική ανασκόπηση των σημαντικότερων ιδεολογικών τάσεων από σκηνοθέτες, συνθέτες, κριτικούς τέχνης και μουσικoκριτικούς για την ερμηνεία του Αρχαίου Δράματος τον 20ό αιώνα αποκαλύπτει τις ιδεολογικές αποκλίσεις και συγκλίσεις αναφορικά με τον ρόλο της μουσικής στα αναβιωμένα αρχαία δράματα σε σχέση με την παράδοση (δημοτικό τραγούδι και βυζαντινό μέλος) και τη σύνδεσή της με την αρχαιότητα. Περιπτώσεις μελέτης αποτελούν η «διευρυμένη» (expanded) μουσική του Γιάννη Χρήστου για τους Πέρσες του Αισχύλου (σε σκηνοθεσία Κουν, 1965) και η ηλεκτροακουστική μουσική του Κωνσταντίνου Βήτα για την Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη (σε σκηνοθεσία Μουμουλίδη, 2012), για τις οποίες κατατίθενται νέα ερμηνευτικά εργαλεία για την ανάλυση της σκηνικής μουσικής στα αναβιωμένα αρχαία δράματα.  Η μελέτη βασίζεται σε αρχειακή και εθνογραφική έρευνα (επιτόπια και με συνεντεύξεις συντελεστών) και στη διεπιστημονική προσέγγιση της μουσικής από τις επιστήμες της (εθνο)μουσικολογίας, της αρχαιο-μουσικολογίας και της θεατρολογίας.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Μελέτες / Studies
Βιογραφικό Συγγραφέα
Ρενάτα Δαλιανούδη

 

Η Ρενάτα Δαλιανούδη είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Καθηγήτρια-Σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (Προπτυχιακό «Ελληνικός Πολιτισμός» και Μεταπτυχιακό «Παραστατικές Τέχνες») και Επιστημονική Διευθύντρια του Ινστιτούτου Ελληνικής Μουσικής Κληρονομιάς (ΙΕΜΚ). Είναι παραγωγός ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών ντοκιμαντέρ (ΕΡΤ, ΣΚΑΙ, COSMOTE HISTORY, Pemptousia TV). Υπήρξε ραδιοφωνική παραγωγός στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ με θέμα «Σπάνιες μουσικές από τον παγκόσμιο κινηματογράφο και το θέατρο». Είναι επιστημονική συνεργάτιδα και παραγωγός στην ΕΡΤ Κέρκυρας με εκπομπή αρχείου «Περί μουσικής ο λόγος». Σπούδασε Μουσικολογία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. Είναι Διδάκτωρ Εθνομουσικολογίας του ίδιου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Ως υπότροφος του ΙΚΥ και του Κληροδοτήματος Α. Παπαδάκη του EKΠΑ, εκπόνησε τη διδακτορική διατριβή: Ο Μάνος Χατζιδάκις και η ελληνική λαϊκή μουσική παράδοση. Παρακολούθησε μαθήματα Εθνομουσικολογίας και Λαογραφίας στο Πανεπιστημίου Βιέννης και Θεατρολογίας στο ΕΚΠΑ. Σπούδασε επίσης πιάνο, εκκλησιαστικό όργανο, ακορντεόν, κιθάρα και μπαλέτο. Διδάχτηκε παραδοσιακούς χορούς και αργεντίνικο tango.  Έχει εκπονήσει 4 μονογραφίες: για τον Μ. Χατζιδάκι, τα παραδοσιακά όργανα στην Ανατολική και τη Δυτική Κρήτη, για τη Μουσική και τον Χορό στα Επτάνησα, την Ήπειρο, το Αιγαίο και την Κόρινθο· 75 άρθρα και εισηγήσεις συνεδρίων· 4 λήμματα σε παγκόσμιες εγκυκλοπαίδειες· 50 ντοκιμαντέρ για την «Ιστορία της ελληνικής μουσικής» (SKAI)· 2 ντοκιμαντέρ για το «Ηπειρώτικο μοιρολόγι» (ΕΡΤ 2)· 195 εκπομπές για τη μουσική στο θέατρο και τον κινηματογράφο (ΕΡΑ 3)· 25 τηλεοπτικά εθνογραφικά ντοκιμαντέρ «κάνουμε μουσική» (Pemptousia TV).

Είναι Επισκέπτρια Καθηγήτρια στα πανεπιστήμια: Sorbonne Nouvelle/ Paris III (Γαλλία), Universidad Polytecnico di Leiria (Portugal), Universidad de Barcelona (Spain), Universitaet des Saarlandes (Germany), Université de Strasbourg (France), Arctic University in Norway (Norway). Είναι μέλος του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου Πολιτιστικής Διπλωματίας και επιστημονική εντεταλμένη της Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO. Τα πενήντα ντοκιμαντέρ «Η ιστορία της ελληνικής μουσικής από την αρχαιότητα ως σήμερα» διατίθενται δωρεάν σε 13 πανεπιστημιακά τμήματα της ημεδαπής. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της κέρδισε 31 υποτροφίες από: α) ΙΚΥ, β) ΕΚΠΑ, γ) Ίδρυμα Τεχνολογίας κι Έρευνας, δ) Ωδείο Αθηνών, ε) Εθνικό Ωδείο. Μιλάει Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά (C2) και Ιταλικά, Ισπανικά (A2).