«ΧΑΜΕΝΟΙ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ»: ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΑΔΗΜΟΣΙΕΥΤΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ

Εξώφυλλο Παράβασις Τόμ. 20 / Cover Parabasis Vol. 20
PDF30
Δημοσιευμένα: Nov 24, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681//.43346
Καίτη Διαμαντάκου
Ευδοκία Δεληπέτρου
Μάνος Δαμασκηνός
Αλέξανδρος Κοέν
Περίληψη

To δημοσίευμα αποτυπώνει συνοπτικά τη στόχευση, το πεδίο αναφοράς, τη μέθοδο εργασίας, το ανθρώπινο δυναμικό και τα πρώτα ποσοτικά και ποιοτικά αποτελέσματα, που σχετίζονται με δύο αλληλοσυμπληρούμενα, χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα τα οποία δρομολογήθηκαν, ολοκληρώθηκαν τυπικά αλλά συνεχίζουν να λειτουργούν θεσμικά και ουσιαστικά στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Αρχαίου Δράματος και Θεατρολογικής Έρευνας (Ε.ΑΡ.ΔΡΑ.Θ.Ε.) του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ. Πρόκειται για το επιστημονικό έργο «Μεταφράσεις Αρχαίου Δράματος στη Nέα Xιλιετία» και για το επιστημονικό έργο «Αδημοσίευτες μεταφράσεις αρχαίου δράματος: Εντοπισμός – Καταγραφή – Συγκέντρωση – Αξιολόγηση», με επιστημονική υπεύθυνη την καθηγήτρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ Καίτη Διαμαντάκου και μέλη των ερευνητικών ομάδων τη συν-συγγραφέα και τους συν-συγγραφείς του δημοσιεύματος, Ευδοκία Δεληπέτρου, Μάνο Δαμασκηνό και Αλέξανδρο Κοέν.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Σύμμεικτα / Miscellanea
Βιογραφικά Συγγραφέων
Καίτη Διαμαντάκου

H Aικατερίνη (Καίτη) Διαμαντάκου είναι Καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εκλέχτηκε και εργάζεται από το 2005, με γνωστικό αντικείμενο «Θεατρολογία – Θεωρία και θεατρολογική ανάλυση της αρχαίας δραματουργίας με έμφαση στην Αρχαία Κωμωδία». Αριστούχος απόφοιτος του Τμήματος Φιλολογίας, με ειδίκευση στην Κλασική Φιλολογία, και του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου και ολοκλήρωσε τις διδακτορικές σπουδές της, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Το εκπαιδευτικό και ερευνητικό της έργο, οι επιστημονικές ανακοινώσεις και δημοσιεύσεις της εστιάζονται στο πεδίο του αρχαίου, τραγικού και κωμικού, δράματος και στη νεότερη, ελληνική και παγκόσμια, πρόσληψή τους από τη δραματουργία και τη θεατρική πρακτική. Από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα συμμετέχει με ανακοινώσεις της σε επιστημονικά συνέδρια και δημοσιεύει μελετήματά της σε επιστημονικά περιοδικά, πρακτικά συνεδρίων και συλλογικούς τόμους, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει επιμεληθεί θεατρολογικές εκδόσεις, έχει συμβάλει με κείμενά της σε εκδόσεις θεατρικών έργων και μεταφράσεων, θεατρολογικών βιβλίων και θεατρικών προγραμμάτων και έχει μεταφράσει βιβλία από τον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών. Πρόσφατα βιβλία της: Θεατρικές ιστορίες του παππού Αριστοφάνη. Σκηνές πρόσληψης (Gutenberg, 2021) και Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο. Στιχομυθίες Κειμένων (Ινστιτούτο του Βιβλίου – Καρδαμίτσα 2025).

Ευδοκία Δεληπέτρου

Η Ευδοκία Δεληπέτρου είναι Θεατρολόγος. Σπουδές: Royal Holloway University of London (M.A. in Theatre, Directing), Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ, όπου εκπόνησε και τη διδακτορική της διατριβή με τίτλο Eκφάνσεις της ελληνικής ταυτότητας στην αναπαράσταση της ιστορίας. Εθνικό Θέατρο 1932-1967. Συμμετείχε στο πρόγραμμα «Ψηφιοποίηση και ανάδειξη του αρχείου του Εθνικού Θεάτρου» (2007), στο «Θεατρικό Αναλόγιο 2005» και στα επιστημονικά προγράμματα «Παραστατικές Τέχνες και Επανάσταση του 1821» (Κέντρο Μελέτης της Επανάστασης του 1821, Εργαστήριο Ιστορικής Έρευνας και Τεκμηρίωσης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ, 2021) και «Μεταφράσεις Αρχαίου Δράματος στη Nέα Xιλιετία» (Εργαστήριο αρχαίου δράματος και θεατρολογικής έρευνας, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ, 2023). Ήταν επιστημονική συνεργάτης του προγράμματος ψηφιοποίησης του Αρχείου Δημήτρη Ροντήρη (2019) και του προγράμματος ταξινόμησης του Αρχείου Κατράκη (2022), στον Δήμο Πειραιά. Από το 2011, συμμετέχει στις δράσεις και τα σεμινάρια του ARC-NET (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος). Έχει συνεργαστεί με καλλιτεχνικές ομάδες και συμμετείχε στην ερευνητική σειρά παραστάσεων Συνέβη στην Ελλάδα (Εθνικό θέατρο, 2017-2018). Συνέβαλε επίσης στην τεκμηρίωση της έκδοσης Ιάκωβος Καμπανέλλης, ο ανανεωτής της νεοελληνικής   δραματουργίας (ΥΠΠΟΑ, 2022).

 

Μάνος Δαμασκηνός

Ο Μάνος (Εμμανουήλ) Δαμασκηνός είναι κάτοχος ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου Μεταπτυχιακών Σπουδών (Integrated Master) του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ (2013), έχει Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών από το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ (ΠΜΣ «Από το κείμενο στη σκηνή. Το ελληνικό θέατρο σε διάλογο με το παγκόσμιο», 2017) και είναι υποψήφιος διδάκτορας του ίδιου Τμήματος με θέμα διατριβής Οι σκηνοθεσίες της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας από τον Σπύρο Α. Ευαγγελάτο. Έχει εργαστεί ως Θεατρολόγος-Βοηθός σκηνοθέτη στην παράσταση των έργων Pass-Port. Ταξίδια στη θάλασσα στην αρχαία ελληνική τραγωδία (2022) σε σκηνοθεσία Λεωνίδα Παπαδόπουλου (Θέατρο ΑΡΓώ-Αιμιλία Υψηλάντη),  Μικρασία (2022) σε σκηνοθεσία Λεωνίδα Παπαδόπουλου (Δημοτικό Θέατρο Ηλιούπολης «Α. Κιντής» και περιοδεία), Μακρυγιάννης (2021-2022) σε σκηνοθεσία Ι.  Βιβιλάκη (Θέατρο Αλκμήνη), Τα Πουλιά (2021) σε σκηνοθεσία Λεωνίδα Παπαδόπουλου (Vault Theatre Plus, Θέατρο Αμαλία), Σπανός (2021) σε κείμενο και σκηνοθεσία Ι. Βιβιλάκη (Ιερά Μονή Δαφνίου 27/09/21).  Διατέλεσε Βοηθός Καλλιτεχνικού Διευθυντή, Επιμελητής - Διορθωτής Κειμένων - Υπεύθυνος Οργάνωσης Θεατρικών Αναλογίων (επτά θεατρικά αναλόγια από Δραματικές Σχολές) στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (2019). Συμμετείχε με την ιδιότητα του Θεατρολόγου στο τριετές εαρινό φεστιβάλ «Η Δυναμική του Ελληνικού Λόγου στο Θέατρο (2018-2020)», στην παρουσίαση των Ανοιχτών Προβών και στην ανάλυση του έργου του Μάκη Τσίτα, Ο στρατηγός κάνει φασαρία στην πλατεία (2017) σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη. Συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο στο πλαίσιο του προγράμματος Πάμε Επίδαυρο, στη συνοδεία του κοινού της παράστασης στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου καθώς και στην παρουσίαση και ανάλυση αρχαίων δραμάτων (2015-2019). Υπήρξε μέλος της επιστημονικής και καλλιτεχνικής ομάδας Οθόνιον (2019-2021). Έχει συμμετάσχει στην οργανωτική υλοποίηση και στη γραμματειακή υποστήριξη θεατρολογικών εκδηλώσεων και συνεδρίων∙ έχει συμμετάσχει με επιστημονικές ανακοινώσεις του σε θεατρολογικά συνέδρια∙ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στα Πρακτικά θεατρολογικών συνεδρίων και σε άλλες θεατρολογικές εκδόσεις.

Αλέξανδρος Κοέν

Ο Αλέξανδρος Κοέν είναι απόφοιτος της Ανωτέρας Δραματικής Σχολής Ίασμος. Ακολούθησαν μεταπτυχιακές σπουδές σκηνοθεσίας στο Middlesex University του Λονδίνου (Master of Arts in Theatre Directing) και στην Ακαδημία Δραματικής Τέχνης της Μόσχας GITIS. Παρακολούθησε την Πρώτη Θερινή Ακαδημία του Εθνικού Θεάτρου καθώς και σεμινάρια υποκριτικής και σχεδιασμού φωτισμών. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ και φοιτητής στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του ίδιου Τμήματος. Σκηνοθέτησε έργα των Γουίλλιαμ Μαστροσιμόνε, Νίκυ Σίλβερ, Τεννεσσή Γουίλλιαμς, Γουίλλιαμ Σαίξπηρ, Φρήντριχ Σίλλερ, Μπερντ Λίχτενμπεργκ, Τζων Πρίστλεϋ, Ρίτσαρντ Σέρινταν, Χένρικ Ίψεν, Φράνσις Γκούντριτς, Άλμπερτ Χάκετ, Φρήντριχ Ντύρρενματ, Μαξίμ Γκόρκι, Νίκυ Σίλβερ, Πάτρικ Χάμιλτον, Γιουτζήν Ο’Νηλ, Τζων Φώουλς, Λίλλιαν Χέλλμαν, Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, Τζων Όσμπορν, Μποστ, Κάρλο Γκολντόνι, Γουίλλιαμ Νίκολσον, Γκάρντνερ ΜακΚέυ, Φρέντερικ Νοτ, Μάικ Κέννυ, Μπεθ Χένλεϋ, που παρουσιάστηκαν από τους θεατρικούς οργανισμούς: Θέατρο Επί Κολωνώ, Πολυχώρος Six D.O.G.S., Θέατρο Αργώ, Θέατρο Επί Κολωνώ, Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Θέατρο Altera Pars, Θέατρο Σημείο, Σύγχρονο Θέατρο, Θέατρο Beton 7, Θέατρο Χυτήριο, Θέατρο Βρετάνια, Θέατρο Altera Pars, Θέατρο Άλφα, Θέατρο Εξαρχείων, Θέατρο Βεάκη, Θέατρο Άλμα, Θέατρα Αθηνών & Δημήτρης Χορν, ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου, Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, Θέατρο Λαμπέτη, Θέατρο Αθηνά, Θέατρο Μικρό Γκλόρια, κ.ά. Μετέφρασε έργα των Γουίλλιαμ Σαίξπηρ, Ρίτσαρντ Σέρινταν, Φρήντριχ Σίλλερ, Εζέν Λαμπίς, Χένρικ Ίψεν, Αντόν Τσέχωφ, Άρτουρ Σνίτσλερ, Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, Λουίτζι Πιραντέλλο, Μαξίμ Γκόρκι, Γιουτζήν Ο’Νηλ, Τζων Πρίστλεϋ, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Ροζέ Βιτράκ, Πάτρικ Χάμιλτον, Λίλλιαν Χέλλμαν, Τεννεσσή Γουίλλιαμς, Άρθουρ Μίλλερ, Φρήντριχ Ντύρρενματ, Τζων Φώουλς, Πήτερ Σάφφερ, Τζων Όσμπορν, Γουίλλιαμ Μαστροσιμόνε, Γουίλλιαμ Νίκολσον, Τέρρυ Τζόνσον, Σάρλοτ Κήτλυ, Νίκυ Σίλβερ, Μάρτιν ΜακΝτόνα, Νταβίντ Γκήζελμαν κ.ά. που παρουσιάστηκαν από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Θέατρο Τέχνης, το Ανοιχτό Θέατρο, τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, ιδιωτικούς θιάσους, θεατρικές ομάδες και κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις: Κάπα Εκδοτική, Ηριδανός, Σοκόλη, Αιγόκερως, Άπαρσις και Οδός Πανός. Από το 2007 διδάσκει Υποκριτική και Αυτοσχεδιασμό στη Ανωτέρα Δραματική Σχολή Ίασμος, της οποίας τελεί καλλιτεχνικός διευθυντής.