Εναλλακτικές αντιλήψεις μαθητών Λυκείου για τα τροφικά πλέγματα

PDF (ελληνικά)
Published: Jan 1, 2014
Ειρήνη Μπαγιάτη
Σχολική Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης, 8η Περιφέρεια ΠΕΝ Ηρακλείου
Abstract

Η συγκεκριμένη έρευνα διερευνά τις γνώσεις και εναλλακτικές αντιλήψεις 234 μαθητών Α΄ Λυκείου σε σχέση με τα τροφικά πλέγματα. Συνοψίζοντας τις κυριότερες δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές στην προσπάθειά τους να προβλέψουν αλληλεπιδράσεις μεταξύ πληθυσμών του ίδιου τροφικού πλέγματος συμπεραίνεται, ότι (i) αρκετοί μαθητές δεν αντιλαμβάνονται ότι δυο πληθυσμοί αλληλεπιδρούν ακόμη κι αν δε σχετίζονται άμεσα ως θηρευτής και λεία, (ii) δεν έχουν κατανοήσει το φαινόμενο της Θήρευσης (iii) οι μαθητές δυσκολεύονται να μεταφέρουν επιδράσεις αλλαγών από ανώτερα προς κατώτερα τροφικά επίπεδα, (iv) σημαντικό ποσοστό των μαθητών δυσκολεύεται να προβλέψει αλληλεπιδράσεις μεταξύ απομακρυσμένων πληθυσμών του ίδιου τροφικού πλέγματος όταν δεν ανήκουν στην ίδια τροφική αλυσίδα, (v) μεγάλο ποσοστό μαθητών εκλαμβάνει τις τροφικές αλυσίδες ενός πλέγματος ως ασύνδετες μεταξύ τους. Επιπλέον, οι μαθητές υιοθετούν ανθρωποκεντρικές πεποιθήσεις εκλαμβάνοντας τον άνθρωπο ως ρυθμιστή του πληθυσμού διάφορων ειδών στο οικοσύστημα ανάλογα με την αξία «χρήσης» τους. Ακόμη, φαίνεται, οι μαθητές να υποστηρίζουν τη λαμαρκιανή αντίληψη ότι η οργανισμοί μπορούν και προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους.

Article Details
  • Section
  • Articles
Downloads
Download data is not yet available.
References
Adeniyi, E. O. (1985). Misconceptions of selected ecological concepts held by some Nigerian students. Journal of Biological Education, 19(4), 311- 316.
Bachelard, G. (1978). Die Bildug des Wissenschaftlichen Geistes. Φραγκφούρτη: Suhrkamp.
Barman C. R., Griffiths, A. K. & Okebukola, A. O. (1995). High school students’ concepts regarding food chains and food webs: a multinational study. International Journal of Science Education, 17(6), 775 – 782.
Caravita, S., & Halldén, O. (1994). Re- framing the problem of conceptual change. Learning and Instruction, 4, 89-111.
CNUED (1993). Action 21: Declaration de Rio Sur l’ Environnement and the Developpement. New York: Nations Unies.
Driver, R., & Erickson, G. (1983). Theories – in – action: some theoretical and empirical issues in the study of students conceptual frameworks in science. Studies in Science Education, 10, 37 – 60.
Driver, R., Guesne, E., & Tiberchien, A. (1993). Οι ιδέες των παιδιών στις Φυσικές Επιστήμες. Αθήνα: Τροχαλία.
Driver, R., Squires, A., Rushworth, P., & Wood – Robinson, V. (1998). Οικο- δομώντας τις έννοιες των Φυσικών Επιστημών. Μια παγκόσμια σύνοψη των ιδεών των μαθητών. Αθήνα: Τυπωθήτω.
Eilam, B. (2002). Strata of comprehending ecology: Looking through the prism of feeding relations. Science Education, 86(5), 645 – 671.
Finley, F. N., Stewart, J., & Yarroch, W. L. (1996). Teachers’ Perceptions of Important and difficult Science Content. Science Education, 66(4), 531 – 538.
Griffiths, Α. K., & Grant, A. C. (1985). High school students’ understanding of food webs: identification of a learning hierarchy and related misconceptions. Journal of Research in Science Teaching, 22(5), 421 – 436.
Hind, Α. (1992). Children’s understanding of food chains and the implications for teaching strategies. Leeds: University of Leeds.
Hogan, K. (2000). Assessing students’ systems reasoning in ecology. Journal of Biological Education, 35(1), 22 – 28.
Leach, J., Driver, R., Scott, Ph., & Wood – Robinson, C. (1996). Children’s ideas about ecology 3: ideas found in children aged 5 –16 about the interdependency of organisms. International Journal of Science Education, 18 (2), 129-141.
Nuttle, T., Bredeweg, B., & Salles, P. (2004). Qualitative Reasoning about Food Webs: Exploring Alternative Representations. In K. Forbus & J. de Kleer (eds.), Proceedings of the 18th International Workshop on Qualitative Reasoning (QR'04) (pp. 89-96). Evanston, IL.
Odum, E. P. (1997). The emerge of ecology as a new integrative discipline, Science, 195(4284), 1289-1293.
Schollum, B. W. (1983). Arrows in science diagrams: Help or hindrance to pupils? Research in Science Education, 13, 45 – 49.
Schotz, W., Vosniadou, S., & Carretero, M. (1999). New Perspectives on Conceptual Change. Oxford: Elsevier Science Ltd.
Tamir, P. (1989). Some issues related to the use of justifications to multiple – choice answers. Journal of Biological Education, 23(4), 285 – 292.
Webb, P., & Boltt, G. (1990). Food chain to food web: a natural progression; Journal of Biological Education, 24(3), 187-190.
White, P. A. (2000). Naïve analysis of food web dynamics: A study of causal judgment about complex physical systems. Cognitive Science, 24(4), 605-650.
Βασιλοπούλου, Μ. (1998). Διερεύνηση και Διδακτική αντιμετώπιση των πρότερων αντιλήψεων των μαθητών του γυμνασίου για τη Βιοποικιλότητα. Διδακτορική Διατριβή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Τομέας Παιδαγωγικής.
Κουζέλης, Γ. (2005). Ενάντια στα φαινόμενα, για μια επιστημολογική προσέγγιση της διδακτικής των Κοινωνικών Επιστημών. Αθήνα: Νήσος.
Μπαγιάτη, Ε. (2002α). Ιδέες και εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών του δημοτικού σχολείου για τις έννοιες παραγωγός – καταναλωτής. Στο Α. Μαργετουσάκη & Π. Γ. Μιχαηλίδης (επιμ.), Πρακτικά 3ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Διδακτική Φυσικών Επιστημών & Εφαρμογή Νέων Τεχνολογιών Στην Εκπαίδευση (σ. 225-231), Αθήνα: Εκδόσεις Έλλην.
Μπαγιάτη, Ε. (2002β). Διερεύνηση εναλλακτικών αντιλήψεων μαθητών της Στ΄ τάξης δημοτικών σχολείων γύρω από τις τροφικές αλυσίδες και της ικανότητάς τους να κατανοούν σχετικά περιβαλλοντικά προβλήματα. Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευησης, Σχολή Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Μπαγιάτη, Ε. (2012a). Μεταφορά μάθησης βασικών οικολογικών εννοιών κατά τη διερεύνηση περιβαλλοντικών ζητημάτων και κριτική σκέψη. Συσχέτιση γνώσεων και στάσεων μαθητών για τα τροφικά πλέγματα. Θέματα Επιστημών και Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. 5(1-2), 141-152.
Μπαγιάτη, Ε. (2012b). Αντιλήψεις και Στάσεις Μαθητών Λυκείου σε Σχέση με Βασικές Οικολογικές Έννοιες και Ζητήματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Στο Ε. Φλογαΐτη & Α. Γεωργόπουλος (επιμ.), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ερευνητικές Εργασίες στην Ελλάδα (σ. 307 – 320), Αθήνα, Πεδίο.
Μπαγιάτη, Ε. & Φλογαΐτη, Ε. (2005α). Ικανότητα μαθητών δημοτικού σχολείου να κατανοούν και να αξιολογούν οικολογικές επιπτώσεις ανθρώπινων παρεμβάσεων στα τροφικά πλέγματα. Στο Πρακτικά 2ου Πανελλήνιου Συμποσίου Έμπνευση, Στοχασμός και Φαντασία στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (σ. 90 –99), Πανεπιστήμιο Πειραιά: Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Ελληνικής Εταιρείας.
Μπαγιάτη, Ε. & Φλογαΐτη, Ε. (2005β). Ικανότητα μαθητών δημοτικού σχολείου να προβλέπουν αλληλεπιδράσεις πληθυσμών στις τροφικές αλυσίδες και διερεύνηση των εναλλακτικών τους αντιλήψεων. Στο Πρακτικά 1ου Πανελλήνιου Συνέδριου Σχολικών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (σ. 477-486), Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Ανακτήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2015, από http://www.kpe.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=36&Itemid=82.