Σύγχρονες τάσεις στα Προγράμματα Σπουδών Φυσικών Επιστημών: οι περιπτώσεις της διερεύνησης και των επισκέψεων σε χώρους επιστήμης και τεχνολογίας στο Πρόγραμμα "Materials Science"

PDF (ελληνικά)
Published: Jan 1, 2012
Πέτρος Π. Καριώτογλου
Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Άννα Σπύρτου
Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Δημήτρης Πνευματικός
Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Αναστάσιος Ζουπίδης
Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
Abstract

Στο άρθρο αυτό επιχειρείται αρχικά μια σύντομη επισκόπηση τάσεων, που επικράτησαν τον προηγούμενο αιώνα στα Προγράμματα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών (ΠΣ-ΦΕ), όπως της Ανακάλυψης και της Εποικοδόμησης. Στη συνέχεια, προσεγγίζεται το σύγχρονο ρεύμα του Επιστημονικού Γραμματισμού εστιάζοντας σε δύο σημαντικές πτυχές του, τα διερευνητικά περιβάλλοντα μάθησης-διδασκαλίας και την οργάνωση επισκέψεων σε χώρους Τεχνοεπιστήμης. Ως εφαρμογή των δύο αυτών πτυχών περιγράφονται όψεις και αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Προγράμματος “Materials Science”, ενώ συζητείται η δυνατότητα εφαρμογής τέτοιων καινοτομιών στη χώρα μας.


Article Details
  • Section
  • Articles
Downloads
Download data is not yet available.
References
Anderson, P. D., Lucas, K., & Ginns, I. (2003). Theoretical perspectives on learning in an informal setting. Journal of Research in Science Teaching, 40(2), 177-199.
Aronson, Ε. (2009). The jigsaw classroom. Retrieved November 10 2011, from http://www.jigsaw.org/steps.htm.
Astin, C., Fischer, N., & Taylor, B. (2002). Finding physics in the real world: how to teach physics effectively with visits. Physics Education, 37(1), 18-24.
Bennet, J., Hogarth, S., Lubben, F., Campbell, B., & Robinson, A. (2010). Talking Science: The research evidence on the use of small group discussions in science teaching. International Journal of Science Education, 32(1), 69-95.
Blumenfeld, P. C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J., Guzdial, M., & Palincsar, A. (1991). Motivating Project –Based Learning: Sustaining the Doing, Supporting the Learning. Educational Psychologist, 26(314), 369-388.
Boudreaux, A., Shaffer, P., Heron, P., & McDermott, L. (2008). Student understanding of control of variables:Deciding whether or not a variable influences the behavior of a system. American Journal of Physics, 76(2), 163-170.
Bybee, R. W. (2006). Scientific inquiry and science teaching. In L.B. Flick & N. G. Lederman (eds.), Scientific inquiry and nature of science (pp. 1-12). The Netherlands: Springer.
Čáp, Ι. (2007). Non-formal science teaching and learning. In R. Pinto & D. Couso (eds.), Contributions from Science Education Research (pp. 263-273). The Netherlands: Springer.
Chamberlain, K., & Crane, C., (2009). Reading, writing & inquiry in the science classroom. California: Corwin Press.
Chinn, A. C., & Samarapungavan, A. (2008). Learning to use scientific models: Multiple dimensions of conceptual change. In R. A. Duschl & R. E. Grandy (eds.), Teaching Scientific Inquiry (pp. 191-225). The Netherlands: Sense Publishers.
Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and self-determination ofbehavior. Psychological Inquiry, 11, 227-268.
Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2004). Handbook of self-determination research. Rochester, NY: The University of Rochester Press.
Driver, R., Squires, A., Rushworth, P., & Wood-Robinson, V. (1998). Οικο-δομώντας τις έννοιες των φυσικών επιστημών. Αθήνα: Τυπωθήτω.
Dolan, E., & Grady, J. (2010). Recognizing students‟ scientific reasoning: a tool for categorizing complexity of reasoning during teaching by inquiry. Journal of Science Teacher Education, 21, 31-55.
Duschl, R., & Grandy, R. (2008). Reconsidering the character and role of inquiry in school science: Framing thedebates. In R. Duschl & R. Grandy (eds.), Teaching scientific inquiry: Recommendations for research and implementation (pp. 1-37). The Netherlands, Rotterdam: Sense Publishers.
Georhgiades, P. (2000). Beyond conceptual change learning in science education: focusing on transfer, durability and metacognition. Educational Research, 42(2), 119-139.
Harrison, A. G. (2001). How do teachers and textbook writers model scientific ideas for students. Research in Science Education, 31, 401-435.
Hodson, D., & Prophet, R. B. (1986). Why the science curriculum changes: Evolution or social control?. In J.Brown, A. Cooper, T. Horton, F. Toates & D. Zeldin (eds.), Science in Schools (pp. 163-180). Philadelphia: Open University Press.
Kariotogloy, P., Koumaras, P., & Psillos, D. (1993). A constructivist approach for teaching fluid phenomena. Physics Education, 28, 164-169.
Koliopoulos, D., & Ravanis, K. (2001). Didactic implications resulting from students‟ ideas about energy: an approach to mechanical, thermal and electrical phenomena. Themes in Education, 2(2-3), 161-173.
Krajcik, J. (2001). Supporting science learning in content: project-based learning. In R. Tinker & J. Krajck (eds.), Portable technologies: science learning in context (pp. 7-28). New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers.
Krapp, A. (2002). An educational-psychological theory of interest and its relation to SDT. In E. L. Deci & R. M. Ryan (eds.), Handbook of Self-determination Research (pp. 2004). Rochester, NY: The University of Rochester Press.
Lavonen, J., Laherto, A., Loukomies, A., Juuti, K., Kim, M., & Meisalo, V. (2010). Enhancing scientific literacy through the industry site visit. In S. Rodrigues (ed.), Multiple Literacy and Science Education: ICTs in Formal and Informal Learning Environments (pp. 225-239). USA: IGI Global.
Lefkos, I., Psillos, D., & Hatzikraniotis, E. (2005). Integrating ICT tools in a laboratory teaching sequence of thermal phenomena. In Z. C. Zacharia & C. P. Constantinou (eds.), Proceedings of 7th International Conference on Computer Based Learning in Science (CBLIS) (pp. 450-460). Retrieved 27 November 2011, from http://cblis.utc.sk.
Lee, O., Buxton, C., Lewis, S., & LeRoy, K. (2006). Science inquiry and students diversity: enhanced abilities and continuing difficulties after an instructional intervention. Journal of Research in Science Teaching, 43(7), 607-636.
Loukomies, A., Pnevmatikos, D., Lavonen, J., Spyrtou, A., Byman, R., Kariotoglou, P. & Juuti, K., (2013). Promoting students‟ interest and motivation towards science learning: The role of personal needs and motivation orientations. Research in Science Education, (to be published).
Mikropoulos, T. A., Chalkidis, A., Katsikis, A., & Emvalotis, A. (1998). Students‟ attitudes towards educational virtual environments. Education and Information Technologies, 3, 137-148.
Millar, R. (1989). Constructive criticisms. International Journal of Science Education, 11, 83-94.
Millar, R., & Osborn, J. (1998). Science beyond 2000. London: King‟s College, School of Education.
Millar, R., Le Maréschal, J., & Tiberghien, A. (1999). „Mapping‟ the domain varieties of practical work. In J. Leach & A. C. Paulsen (eds.), Practical Work in Science Education (pp. 33-51). Denmark: Roskilde University Press.
Millar, R. (2006). Twenty first century science: insights from the design and implementation of a scientific literacy approach in school science. International Journal of Science Education, 28(13), 1499-1521.
National Research Council. (2000). Inquiry and the National Science Education Standards: A guide for teaching and learning. Washington DC: National Academy Press.
Osborne, R. (1983). Towards modifying children‟s ideas about current. Research in Science and Technological Education, 1, 73-82.
Unesco 2000+. Retrieved 27 November 2011, from http://www.unesco.org/education/educprog/ste/projects/2000/index_2000.htm.
Piaget, J. (1971). The theory of stages in cognitive development. In D. R. Green, M. P. Ford & G. B. Flamer (eds.), Measurement and Piaget (pp. 1-11). New York: McGraw-Hill.
Project 2061 (2011). Retrieved 27 November 2011, from http://www.project2061.org.
Solomon, J. (1982). How children learn about energy or does the first law coma first?. School Science Review, March, 415-422.
Science Education NOW (2007). Retrieved 27 November 2011, from http://ec.europa.eu/research/sciencesociety/document_library/pdf_06/report-rocard-on-science-education_en.pdf.
Spyrtou, A., Zoupidis, A., & Kariotoglou, P. (2008). The design and development of an ICT- Enhanced Module concerning density as a property of materials applied in floating-sinking phenomena. Ιn C. P. Constantinou & N. Papadouris (eds.), GIREP International Conference, Physics Curriculum Design, Development and Validation (pp. 391-407). Retrieved 27 November 2011, from http://lsg.ucy.ac.cy/girep2008/papers/THE%20DESIGN%20AND%20DEVELOPMENT%20OF%20AN%20ICT-ENHANCED.pdf.
Waight, N., & Abd-El-Khalick, F. (2007). The impact of technology on the enactment of „„inquiry‟‟ in a technology enthusiast‟s sixth grade science classroom. Journal of Research in Science Teaching, 44(1), 154-182.
Zakaria, E., & Iksran, Z. (2007). Promoting cooperative learning in science and mathematics education: a malaysian perspective. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 3(1), 35-39.
Zoupidis, Α., Pnevmatikos, D., Spyrtou, A., & Kariotoglou, P. (2010). The gradual approach of the nature and role of models as means to enhance 5th grade students' epistemological awareness. In G. Cakmakci & M.F. Tasar (eds.), Contemporary science education research: learning and assessment (pp. 415-423). Ankara, Turkey: Pegem Akademi.
Zoupidis, A., Pnevmatikos, D., Spyrtou, A., & Kariotoglou, P. (2011). Causal relational reasoning of 5th graders using density in explaining floating-sinking phenomena. In C. Bruguière, A. Tiberghien & P. Clément (eds.), E-book Proceedings of the ESERA 2011 Conference, Science learning and citizenship (pp. 104-109). Lyon, France: Université de Lyon. Retrieved 27 November 2011, from http://lsg.ucy.ac.cy/esera/e_book/base/index.html.
Ζουπίδης, Α., Σπύρτου, Α., Μαλανδράκης, Γ., & Καριώτογλου, Π. (2011). Μια Διδακτική Μαθησιακή Σειρά για την εισαγωγή στοιχείων της διερευνητικής μεθόδου καθώς και της πυκνότητας ως ιδιότητας των υλικών, στα φαινόμενα πλεύσης και βύθισης: η διαδικασία βελτίωσης της σειράς. Στο Γ. Παπαγεωργίου & Γ. Κουντουριώτης (επιμ.), Πρακτικά 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών και Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση – Αλληλεπιδράσεις Εκπαιδευτικής Έρευνας και Πράξης στις Φυσικές Επιστήμες (σ. 151– 158). Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2011, από http://www.7sefepet.gr.
Καριώτογλου, Π. Π., Κορομπίλης, Κ., & Κουμαράς, Π. (1997). Εξακολουθούν να είναι επίκαιρες οι ανακαλυπτικές μέθοδοι διδασκαλίας; Σύγχρονη Εκπαίδευση, 92, 52-61.
Καριώτογλου, Π., & Τσελφές, Β., (2000). Αναλυτικά Προγράμματα Φυσικών Επιστημών: Επιστημολογική, Διδακτική και Θεσμική Προσέγγιση. Στο Δ. Κολιόπουλος (επιμ.), Επιθεώρησης Φυσικής, Αφιέρωμα στη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (σ. 19-28) Αθήνα: ΕΕΦ.
Καριώτογλου, Π., (2004). Εκπαίδευση σε Επιστημονικά και Τεχνολογικά Μουσεία: Οργάνωση Προγραμμάτων. Θέματα στην Εκπαίδευση, 4(2-3), 169-182.
Καριώτογλου, Π. (2006). Παιδαγωγική Γνώση Περιεχομένου Φυσικών Επιστημών. Θεσσαλονίκη: Γράφημα.
Κολιόπουλος, Δ. (2005). Η διδακτική προσέγγιση του Μουσείου Φυσικών Επιστημών, Αθήνα: Μεταίχμιο.
Κολιούλης, Δ., & Τσαπαρλής, Γ. (2005). Χημεία B‟ γυμνασίου, με έμφαση στη μακροσκοπική- εποικοδομητική προσέγγιση και στη νοηματική εισαγωγή των εννοιών του μορίου και του ατόμου – Διδακτικό βιβλίο και προκαταρκτική αξιολόγησή του από εκπαιδευτικούς. Στο Α. Κατσίκης, Κ. Κώτσης, Α. Μικρόπουλος & Γ. Τσαπαρλής (επιμ.), Εκπαίδευση Εκπαιδευτικών και Παιδαγωγική Γνώση Περιεχομένου (σ. 680-689). Ανακτήθηκε στις 20/11/2011, από http://www.kodipheet.gr/fifth_conf/pdf_synedriou/teyxos_B/3_didakt_didask_xhm/ 4_XHM-4telikiF.pdf.
Σπύρτου, Α., Ζουπίδης, Α., & Καριώτογλου, Π. (2011). Μελέτη της εφαρμοσιμότητας μιας διερευνητικής διδακτικής παρέμβασης για την οργάνωση επισκέψεων σε χώρους Τεχνοεπιστήμης. Στο Γ.Παπαγεωργίου & Γ. Κουντουριώτης (επιμ.), Πρακτικά 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών και Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση – Αλληλεπιδράσεις Εκπαιδευτικής Έρευνας και Πράξης στις Φυσικές Επιστήμες (σ. 525- 532). Ανακτήθηκε στις 8/8/2011, από http://www.7sefepet.gr.
Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. Νέο Σχολείο. Ανακτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2011, από http://www.minedu.gov.gr/apo-to-simera-sto-neo-sxoleio-me-prota-ton-mathiti.html.
Φακάζη, Ε. (2010). Οργάνωση μαθητικών επισκέψεων σε χώρους επιστήμης και τεχνολογίας, με στόχο την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος και των κινήτρων: στοιχεία αξιολόγησης μιας επίσκεψης στον ΟΤΕ. Αδημοσίευτη μεταπτυχιακή εργασία. Φλώρινα: ΠΤΝ, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Χαλκιά, Κ. (2010). Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες. Αθήνα: Πατάκης.