H ψηφιακή εργασία πίσω από την Τεχνητή Νοημοσύνη: Μια κριτική χαρτογράφηση των μετατοπίσεων στο εργασιακό τοπίο

PDF
Δημοσιευμένα: May 18, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/automaton.45556
Λέξεις-κλειδιά:
ψηφιακή εργασία τεχνητή νοημοσύνη πλατφόρμες εργασίας μικροεργασία
Ηρακλής Βογιατζής
Γιώργος Βλαχάκης
Περίληψη

Το άρθρο εξετάζει τα κοινωνικοτεχνικά φαντασιακά γύρω από τον εκτοπισμό του ανθρώπου από την παραγωγή, που συνοδεύουν τις τεχνολογικές εξελίξεις της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης. Αρχικά παρουσιάζονται τα επιχειρήματα και οι μέθοδοι ποσοτικοποίησης των αλλαγών που επιφέρει η αυτοματοποίηση και ο σχετικός διάλογος στο πεδίο των οικονομικών επιστημών. Στη συνέχεια, αναδεικνύεται η εξάρτηση της ΤΝ από την αόρατη εργασία που λαμβάνει χώρα σε πλατφόρμες μικροεργασίας. Ακολουθώντας κοινωνιολογικές και ανθρωπολογικές μελέτες, επιχειρείται μια χαρτογράφηση των δικτύων παραγωγής και εργασίας, εντός των οποίων χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι σε πλατφόρμες υποστηρίζουν τις τεχνολογικές υποδομές, με εργασίες όπως η επισημείωση δεδομένων και η εποπτεία περιεχομένου. Τέλος, το άρθρο προτείνει την ανάγκη για αναπροσανατολισμό της έρευνας σχετικά με την αυτοματοποίηση, από τα ζητήματα της απώλειας θέσεων εργασίας στην κατανόηση των οργανωτικών και τεχνολογικών μετασχηματισμών που επιφέρει η ψηφιακή εργασία.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Articles
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού 4.0.

 

Οι Συγγραφείς που δημοσιεύουν εργασίες τους σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους:

       1. Οι Συγγραφείς διατηρούν τα Πνευματικά Δικαιώματα και χορηγούν στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης ενώ ταυτόχρονα τα πνευματικά δικαιώματα της εργασίας προστατεύονται σύμφωνα με την Creative Commons Attribution License που επιτρέπει σε τρίτους - αποδέκτες της άδειας να χρησιμοποιούν την εργασία όπως θέλουν με την προϋπόθεση της διατήρησης των διατυπώσεων που προβλέπονται στην άδεια σχετικά με την αναφορά στον αρχικό δημιουργό και την αρχική δημοσίευση σε αυτό το περιοδικό.

       2. Οι Συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, και πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή της εργασίας όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό αυτό (π.χ. κατάθεση σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την προϋπόθεση της αναγνώρισης και την αναφοράς της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό το περιοδικό.

       3. Το περιοδικό επιτρέπει και ενθαρρύνει τους Συγγραφείς να καταθέτουν τις εργασίες τους μέσω διαδικτύου (π.χ. σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή στους προσωπικές τους ιστοσελίδες) πριν και μετά από τις διαδικασίες της δημοσίευσης, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγική ανταλλαγή ιδεών και σκέψεων καθώς επίσης και σε γρηγορότερη και μεγαλύτερη χρήση και ευρετηρίαση της δημοσιευμένης εργασίας (See The Effect of Open Access).

 

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Acemoglu, Daron και Pasqual Restrepo. 2018. «Artificial intelligence, automation, and work». Στο The economics of artificial intelligence: An agenda, 197-236. Σικάγο: University of Chicago Press.
Acemoglu, Daron και Pascual Restrepo. 2020. «The wrong kind of AI? Artificial intelligence and the future of labour demand». Cambridge Journal of Regions, Economy and Society 13(1): 25–35.
Acemoglu, Daron και Pasqual Restrepo. 2022. «Tasks, automation, and the rise in us wage inequality». Econometrica 90(5): 1973-2016.
Anwar, Mohammad Amir και Mark Graham. 2022. The Digital Continent: placing Africa in planetary networks of work. Οξφόρδη: Oxford University Press.
Autor, David, David A. Mindell, Elisabeth Reynolds.2022. The Work of the Future: Building Better Jobs in an Age of Intelligent Machines. Μασαχουσέτη: MIT Press.
Autor, David και David Dorn. 2013. «The growth of low-skill service jobs and the polarization of the US labor market». American economic review 103(5): 1553-1597.
Belletti, Chiara, Daniel Erdsiek, Ulrich Laitenberger, Paola Tubaro. 2021. «Crowdworking in France and Germany». ZEW Expert Brief No. 21-09. ZEW- Leibniz Centre for European Economic Research, Μάνχαϊμ.
Brynjolfsson, Erik, και Andrew McAfee. 2014. The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. Νέα Υόρκη: WW Norton & company.
Casilli, Antonio Α., Paola Tubaro, Maxime Cornet, Clément Le Ludec, Juana Torres-Cierpe. 2025 (υπό έκδοση). «Global Inequalities in the Production of Artificial Intelligence: A Four-Country Study on Data Work». Στο The Handbook of Digital Labor. Νιού Τζέρσεϊ: Wiley Blackwell.
Casilli, Antonio Α. 2024. Waiting for Robots: the hired hands of AI. Σικάγο: Chicago University Press.
Casilli, Antonio Α., Paola Tubaro, Clément Le Ludec, Marion Coville, Maxime Besenval, Touhfat Mouhtare, Elinor Wahal. 2019. «Le Micro-Travail en France. Derrière l’automatisation, de nouvelles précarités au travail ?». Ερευνητική Αναφορά DiPLab (Digital Platform Labor), πρότζεκτ OPLa. Διαθέσιμο στο: https://hal.science/hal-02139528v1/document
Chen, Brian και Cade Metz. 2019, Μάιος 23. Google’s duplex uses A.I. to mimic humans (Sometimes). The New York Times. Διαθέσιμο στο: https://www.nytimes.com/2019/05/22/technology/personaltech/ai-google-duplex.html
Couldry, Nick και Ulises Mejias. 2020. The costs of connection: How data are colonizing human life and appropriating it for capitalism. Ρέντγουντ Σίτυ: Stanford University Press.
Frey, Carl Benedict και Michael Osborne. 2017. «The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation?». Technological Forecasting and Social Change 114: 254-280.
Ekbia, Hamid και Bonnie Nardi. 2017. Heteromation, and other stories of computing and capitalism. Μασαχουσέτη: MIT Press.
Ford, Martin. 2015. The Rise of the Robots. Νέα Υόρκη: Basic Books.
Gray, Mary και Siddaharth Suri. 2019. Ghost work: How to stop Silicon Valley from building a new global underclass. Νέα Υόρκη: Harper Collins.
Grohmann, Rafael και Willian Araújo. 2021. «Beyond Mechanical Turk: the work of Brazilians on global AI platforms» Στο. AI for Everyone? Critical Perspectives, 247-266. Λονδίνο: University of Westminster Press.
Griswold, Alison. 2017, Νοέμβριος 30. «Expensify’s “smart” scanning technology was secretly aided by humans». Quartz. Διαθέσιμο στο: https://qz.com/1141695/startup-expensifys-smart-scanning-technology-used-humans-hired-on-amazon-mechanical-turk
Guo, Eileen. 2023, Φεβρουάριος 13. «A Roomba recorded a woman on the toilet. How did screenshots end up on Facebook?». MIT Technology Review. Ανακτήθηκε από: https://www.technologyreview.com/2022/12/19/1065306/roomba-irobot-robot-vacuums-artificial-intelligence-training-data-privacy/
Irani, Lily. 2015. «The cultural work of microwork». New media & society 17(5): 720-739.
Jarrett, Kylie. 2022. Digital labor. Νέα Υόρκη: John Wiley & Sons.
Jasanoff, Sheila και Sang-Hyun Kim. 2015. Dreamscapes of Modernity: Sociotechnical Imaginaries and the Fabrication of Power. Σικάγο και Λονδίνο: University of Chicago Press.
Karabarbounis, Loukas και Brent Neiman. 2014. «The global decline of the labor share». The Quarterly journal of economics 129(1): 61-103.
Le Ludec, Clement, Cornet Maxime, Antonio Α. Casilli. 2023. «The problem with annotation. Human labour and outsourcing between France and Madagascar». Big Data & Society: 10(2).
Viana Braz, Matheus, Tubaro Paola, Antonio Α. Casilli. 2023. «Microwork in Brazil. Who are the workers behind artificial intelligence?». Ερευνητική Αναφορά των DiPLab και LATRAPS. Διαθέσιμο στο: https://hal.science/hal-04140411/
Milagros Miceli, Paola Tubaro, Antonio A. Casilli, Thomas Le Bonniec, Camilla Salim Wagner, Laurenz Sachenbacher. 2024. «Who Trains the Data for European Artificial Intelligence?». Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, The Left. Ερευνητική αναφορά των DiPLab, Weizenbaum Institute, και DAIR Institute: 1-40. Διαθέσιμο στο: https://hal.science/hal-04662589v1/document
Miceli, Milagros και Posada Julian. 2022. «The data-production dispositive». Proceedings of the ACM on human-computer interaction (CSCW2) 6: 1-37.
Rifkin, Jeremy. 1995. The End of Work: The Decline of the Global Labor Force and the Dawn of the Post-Market Era. Νέα Υόρκη: Putnam Publishing Group.
Roberts, Sarah. 2019. Behind the screen. Νιου Χέιβεν: Yale University Press.
Russell, Stuart. 2021. Συμβατή με τον άνθρωπο; Η τεχνητή νοημοσύνη και το πρόβλημα του ελέγχου (μτφρ. Αποστολόπουλος, Ν.). Αθήνα: Τραυλός.
Schwellnus, Cyrille, Andreas Kappeler, Pierre-Alain Pionnier. 2017. «Decoupling of wages from productivity: Macro-level facts». OECD Economics Department Working Papers No. 1373. Παρίσι: OECD Publishing. Διαθέσιμο στο: https://doi.org/10.1787/d4764493-en
Standing, Guy. 2021. The precariat: the new dangerous class: Spercial COVID-19 edition. Νέα Υόρκη: Bloomsbury.
Suchman, Lucy. 2007 Human-Machine Reconfigurations: Plans and Situated Actions. Κέιμπριτζ, Ηνωμένο Βασίλειο: Cambridge University Press.
Torres Cierpe, Juana. 2020. «On-demand platform workers in Colombia: a labour relationship in disguise». Future of Work(ers) SCIS Working Paper Number 10. Southern Centre for Inequality Studies, Wits University.
Tubaro, Paola, Antonio Α. Casilli, Marion Coville. 2020. «The trainer, the verifier, the imitator: Three ways in which human platform workers support artificial intelligence». Big Data & Society 7(1).
Ongweso, Edward Jr. 2020 Δεκέμβριος 4. «A ‘Robot’ delivery startup with human operators is pushing no tips for workers». Vice. Διαθέσιμο στο:https://www.vice.com/en/article/v7m7bj/a-robot-delivery-startup-with-human-operators-is-pushing-no-tips-for-workers
Posada, Julian. 2022. «Embedded reproduction in platform data work». Information, Communication & Society 25(6): 816-834.
Valente, Jonas. C. L και Rafael Grohmann. 2024. «Critical data studies with Latin America: Theorizing beyond data colonialism». Big Data & Society 11(1).
M. M. C. Ventures. 2019. «The state of AI 2019: Divergence». Αναφορά. Λονδίνο: MMC Ventures.
Weatherbed, Jess. 2023, Ιούλιος 5. «Google confirms it’s training AI using scraped web data». The Verge. Διαθέσιμο στο: https://www.theverge.com/2023/7/5/23784257/google-ai-bard-privacy-policy-train-web-scraping
Zuboff, Shoshana. 2019. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. Λονδίνο: Profile Books.
Μαρξ, Καρλ. 2008. Το Κεφάλαιο. Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας, τ. Α΄ (μτφρ. Μαυρομμάτης, Π). Αθήνα: Σύγχρονη Εποχή.