Αλγοριθμικά τραυματοτοπία: Μεθοδολογικές και θεωρητικές σημειώσεις για τις καταγραφές της έμφυλης βίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

PDF
Δημοσιευμένα: May 18, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/automaton.45561
Λέξεις-κλειδιά:
μέσα κοινωνικής δικτύωσης έμφυλη βία δικτυωμένο συν-αίσθημα ατμόσφαιρα της βίας αλγοριθμικά τραυματοτοπία
Μελ Καλφαντή
Πένυ Πασπάλη
Περίληψη

Στο παρόν άρθρο διερευνούμε κινηματικές πρακτικές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ) οι οποίες αφορούν το φάσμα της έμφυλης βίας. Επικεντρωνόμαστε στο παράδειγμα της πρακτικής καταγραφών έμφυλης βίας και διαμοιρασμού καταγγελιών τόσο μέσα από τις αλγοριθμικές κοινωνικοποιητικές πρακτικές (π.χ. χάσταγκ) όσο και αναφορικά με την πρακτική χρησιμότητά τους (ως μέρος μιας μεθοδολογίας αυτοάμυνας). Δίνουμε έμφαση στην πολλαπλότητα των καθημερινών, από τα κάτω καταγραφών, και όχι μόνο σε ένα συγκεκριμένο ενικό γεγονός, το οποίο μπορεί να αποτέλεσε συμβάν. Επιπλέον, εξετάζουμε τον διαμοιρασμό αυτών των καταγραφών, για να κατανοήσουμε την αλληλεπίδραση μεταξύ διαφορετικών δρώντων στα ψηφιακά μέσα. Για να περιγράψουμε την εμπειρία της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και ιδιαίτερα μια πιο δυσφορική πτυχή τους, αντλούμε στοιχεία από τις έννοιες του δικτυωμένου συν-αισθήματος, της μεσοποιημένης μαρτυρίας, του τραυματοτοπίου και του αλγοριθμικού τραύματος. Προτείνουμε τον όρο αλγοριθμικό τραυματοτοπίο για να περιγράψουμε αυτή την πτυχή, η οποία θεωρούμε ότι δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς στον δημόσιο διάλογο ούτε και στη βιβλιογραφία που αφορά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ωστόσο αναδεικνύεται τόσο από τις προσωπικές συν-αισθηματικές εμπειρίες μας, όσο και από τις έρευνές μας. Με αφορμή τις κοινές θεωρητικές και μεθοδολογικές αναφορές που θεμελιώνουν τις διακριτές εθνογραφίες μας, επιχειρούμε την κατασκευή αυτής της εννοιολογικής σύνθεσης, που έχει σκοπό να συμβάλει στον διάλογο για τη σχέση έμφυλης βίας και καθημερινών πρακτικών στα ΜΚΔ και για τους τρόπους συγκρότησης συλλογικών πολιτικών υποκειμένων μέσα από τις εν λόγω πρακτικές.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Articles
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού 4.0.

 

Οι Συγγραφείς που δημοσιεύουν εργασίες τους σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους:

       1. Οι Συγγραφείς διατηρούν τα Πνευματικά Δικαιώματα και χορηγούν στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης ενώ ταυτόχρονα τα πνευματικά δικαιώματα της εργασίας προστατεύονται σύμφωνα με την Creative Commons Attribution License που επιτρέπει σε τρίτους - αποδέκτες της άδειας να χρησιμοποιούν την εργασία όπως θέλουν με την προϋπόθεση της διατήρησης των διατυπώσεων που προβλέπονται στην άδεια σχετικά με την αναφορά στον αρχικό δημιουργό και την αρχική δημοσίευση σε αυτό το περιοδικό.

       2. Οι Συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, και πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή της εργασίας όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό αυτό (π.χ. κατάθεση σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την προϋπόθεση της αναγνώρισης και την αναφοράς της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό το περιοδικό.

       3. Το περιοδικό επιτρέπει και ενθαρρύνει τους Συγγραφείς να καταθέτουν τις εργασίες τους μέσω διαδικτύου (π.χ. σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή στους προσωπικές τους ιστοσελίδες) πριν και μετά από τις διαδικασίες της δημοσίευσης, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγική ανταλλαγή ιδεών και σκέψεων καθώς επίσης και σε γρηγορότερη και μεγαλύτερη χρήση και ευρετηρίαση της δημοσιευμένης εργασίας (See The Effect of Open Access).

 

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Ahmed, S. (2004). The cultural politics of emotion. Εδιμβούργο: Edinburgh University Press.
Ahmed, S. (2010). Happy Objects. Στο G. J. Seigworth, & M. Gregg (Επιμ.), The Affect Theory Reader, (σσ. 29-51). Durham : Duke University Press.
Anderson, B. (2009). «Affective atmospheres». Emotion, Space and Society, 2(2), 77-81. https://doi.org/10.1016/j.emospa.2009.08.005
Baer, H. (2016). «Redoing feminism: Activism, body politics, and neoliberalism». Feminist Media Studies, 16(1), 17-34.
Brown, W. (1996). «In the ‘folds of our own discourse’: The pleasures and freedoms of silence». The University of Chicago Law School Roundtable, 3(1), 185-197.
Chamberlain, P. (2017). The Feminist Fourth Wave. Affective Temporality. Λονδίνο: Palgrave.
Clark, R. (2016). «“Hope in a hashtag”: the discursive activism of #WhyIStayed». Feminist Media Studies, 1-17.
Clark-Parsons, R. (2017). «Building a digital Girl Army: The cultivation of feminist safe spaces online». New Media & Society, 20(6), 2125-2144.
Clark-Parsons, R. (2019). “I SEE YOU, I BELIEVE YOU, I STAND WITH YOU”: #MeToo and the performance of networked feminist visibility. Feminist Media Studies. 1-19.
Clark-Parsons, R. (2022). Networked Feminism: how digital media makers transformed gender justice movements. Όκλαντ: University of California Press.
Dean, J. (2010). «Affective Networks». MediaTropes eJournal, II(2), 19-44.
Dixon, K. (2014). «Feminist Online Identity: Analyzing the Presence of Hashtag Feminism». Journal of Arts and Humanities, 3(7), 34-40.
Erickson, J. (2024). «Rethinking the filter bubble? Developing a research agenda for the protective filter bubble». Big Data & Society 11(1) https://doi.org/10.1177/20539517241231
Fanon, F. (1982) [1961]. Της γης οι κολασμένοι. Αθήνα: Κάλβος.
Gibbs, A. (2011). Affect Theory and Audience. Στο V. Nightingale (Επιμ.), The Handbook of Media Audiences, (σσ. 251-266). Blackwell Publishing Ltd.
Hillis, K., Paasonen, . S. & Petit, M., (2015). Introduction: Networks of Transmission: Intensity, Sensation, Value. Στο Networked Affect, (σσ. 1-24). Κέιμπριτζ, Μασαχουσέτη: The MIT Press.
Klein, M. (1986). «The Psychogenesis of Manic- Depressive States». Στο J. Mitchell (επιμ.). The Selected Melanie Klein, (σσ. 115-145), Νέα Υόρκη: Free Press.
Mendes, K., Ringrose, J. & Keller, J. (2019). Digital Feminist Activism: Girls and Women Fight Back Against Rape Culture. Νέα Υόρκη: Oxford University Press.
Miller, Daniel. & Horst, Η. (επιμ). (2012). Digital Anthropology. Λονδίνο και Νέα Υόρκη: Berg.
Paasonen, S. (2018). NETWORKED AFFECT. Στο R. Braidotti, & M. Hlavajova (επιμ.), Posthuman Glossary, (σσ. 283-285). Bloomsbury.
Papacharissi, Z. (2015). «Affective publics and structures of storytelling: sentiment, events and mediality». Information, Communication & Society, 1-18.
Papailias, P. (2016). «Witnessing in the age of the database: Viral memorials, affective publics, and the assemblage of mourning». Memory Studies, 1-18.
Pariser, Ε. (2011). The filter bubble: What the Internet is hiding from you. Νέα Υόρκη: Penguin Press.
Pedwell, C. (2017). «Mediated habits: images, networked affect and social change». Subjectivity, 10 ,147-169.
Rambukkana, N. (2015). #Introduction: Hashtags as Technosocial Events. Στο N. Rambukkana, (Eπιμ.),#hashtagpublics. The power and politics of discursive networks (σσ. 1-10). Peter Lang Publishing, Inc.
Ray, P. (2018). Surfing the Fourth Wave of the Feminist Movement Via SNS. Στο C. Dale & R. Overell, (επιμ.), Orienting Feminism: Media, Activism and Cultural Representation (σσ. 113-133). Palgrave Macmillan.
Rentschler, C. A. (2017). «Bystander intervention, feminist hashtag activism, and the anti-carceral politics of care». Feminist Media Studies, 1-20.
Richardson, M. (2023). Algorithmic Trauma. Στο G. Seigworth, & C. Pedwell (Επιμ.), The affect theory reader 2: worldings, tensions, futures, (σσ. 423-445). Durham: Duke University Press.
Siles, I. (2023). Living with algorithms: agency and user culture in Costa Rica. Κέιμπριτζ, Μασαχουσέτη: The MIT Press.
Tumarkin, M. (2005). Traumascapes: The Power and Fate of Places Transformed by Tragedy. Λονδίνο: Penguin Books.
Tzankova, V. (2015). Affective Politics or Political Affection: Online Sexuality in Turkey. Στο K. Hillis, S. Paasonen , & M. Petit (Επιμ.), Networked affect (σσ. 59-74). Κέιμπριτζ, Μασαχουσέτη: The MIT Press.
Μουνιόζ, Χ. Ε. (2018). Νιώθω μελαμψός, νιώθω πεσμένος: το συν-αίσθημα της Λατίνας, η επιτελεστικότητα της φυλής και η καταθλιπτική θέση. Στο Ε. Αβραμοπούλου (επιμ.), Το συν-αίσθημα στο πολιτικό. Υποκειμενικότητες, εξουσίες και ανισότητες στον σύγχρονο κόσμο (σσ. 335-355). (μτφρ. Ο. Τσιάκαλου) Αθήνα: Νήσος.
Παπαηλία, Π., και Πετρίδης, Π.. 2015. Ψηφιακή Εθνογραφία. Αθήνα: Κάλλιπος. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/6117.