Παρεμβάσεις θετικής ψυχολογίας στη σχολική εκπαίδευση στην Ελλάδα: Απόψεις σχολικών ψυχολόγων

pdf
Δημοσιευμένα: Feb 19, 2026
DOI: https://doi.org/10.12681/....42403
Λέξεις-κλειδιά:
Σχολική ψυχολογία θετική ψυχολογία παρεμβάσεις σε σχολικό πλαίσιο παρεμβάσεις θετικής ψυχολογίας απόψεις ψυχολόγων
Γεώργιος Τιμόθεος Χαλκιάς
a:1:{s:5:"el_GR";s:5:"Aπθ";}
https://orcid.org/0000-0002-9534-9533
Περίληψη

Περίληψη


Η παρούσα εργασία διερευνά τις απόψεις των σχολικών ψυχολόγων για την εφαρμογή της θετικής ψυχολογίας σε σχολικά περιβάλλοντα στον ελληνικό χώρο. Πραγματοποιήθηκε ημιδομημένη συνέντευξη με οκτώ σχολικούς ψυχολόγους και ποιοτική ανάλυση των δεδομένων. Οι σχολικοί ψυχολόγοι αναγνωρίζουν την αξία της θετικής ψυχολογίας για την ενίσχυση της συναισθηματικής ευημερίας και της ανθεκτικότητας των μαθητών, παρόλο που αρκετοί διαθέτουν περιορισμένη εκπαίδευση και γνώση σε αυτό το πεδίο. Ενώ πολλοί εκτιμούν ότι η θετική ψυχολογία μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, ανησυχούν ότι η απουσία ολοκληρωμένης εκπαίδευσης και καθοδήγησης μπορεί να καταστήσει τις παρεμβάσεις επιφανειακές. Επιπλέον, οι εξωτερικοί παράγοντες αποτελούν σημαντικά εμπόδια. Οι ψυχολόγοι θεωρούν ότι το παραδοσιακό ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, με την έμφαση στην ακαδημαϊκή επίδοση, δυσκολεύει την ενσωμάτωση παρεμβάσεων που προωθούν τη συναισθηματική ανάπτυξη. Η συνεργασία με εκπαιδευτικούς και γονείς είναι επίσης κρίσιμη, όμως η έλλειψη ενημέρωσής τους για τη θετική ψυχολογία συχνά περιορίζει την αποτελεσματικότητα αυτών των παρεμβάσεων.


 

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Articles

Ενημέρωση για τα πνευματικά δικαιώματα

Οι συγγραφείς των άρθρων που δημοσιεύονται στο περιοδικό διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, δίνοντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0 και σύμφωνα με την άδεια μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς και με δικαίωμα τροποποίησης μόνον με παρόμοια διανομή (αν αναμείξετε, τροποποιήσετε, ή δημιουργήσετε πάνω στο υλικό, πρέπει να διανείμετε τις δικές σας συνεισφορές υπό την ίδια άδεια όπως και το πρωτότυπο).

Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανομή της παρούσας εργασίας, εξ’ολοκλήρου ή τμήματος αυτής, για εμπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανομή για   σκοπό µη   κερδοσκοπικό,   εκπαιδευτικής  ή ερευνητικής  φύσης,  υπό  την προϋπόθεση  να αναφέρεται  η  πηγή προέλευσης  και να  διατηρείται  το  παρόν  µήνυµα. Ερωτήματα  που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς τους συγγραφεα-είς. Οι απόψεις  και  τα  συμπεράσματα  που  περιέχονται  σε  αυτό  το  έγγραφο  εκφράζουν το-ους συγγραφέα-είς  και  δεν  πρέπει  να  ερμηνευθεί  ότι  αντιπροσωπεύουν τις επίσηµες θέσεις  του Ινστιτούτου  Μελετών  και  Eρευνών  Γενικής  και Ειδικής Εκπαίδευσης (Ι.Μ.Ε.Γ.Ε.Ε.).

 

Copyright notice

Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.

 

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
Alam, A. (2022). Positive psychology goes to school: conceptualizing students’ happiness in 21st century schools while ‘minding the mind!’are we there yet: Εvidence-backed, school-based positive psychology interventions. ECS Transactions, 107(1), Article 11199. https://doi.org/10.1149/10701.11199ecst
Berkowitz, M. W., & Bier, M. C. (2005). What works in character education: A research-driven guide for educators. Journal of Research in Character Education, 5, 29-48.
Butler, J., & Kern, M. L. (2016). The PERMA-Profiler: A brief multidimensional measure of flourishing. International Journal of Wellbeing, 6(3), 1-48. https://doi.org/10.5502/ijw.v6i3.526
Casellas-Grau, A., Font, A., & Vives, J. (2014). Positive psychology interventions in breast cancer: A systematic review. Psycho-oncology, 23(1), 9–19. DOI: 10.1002/pon.3353
Ciarrochi, J., Atkins, P. W., Hayes, L. L., Sahdra, B. K., & Parker, P. (2016). Contextual positive psychology: Policy recommendations for implementing positive psychology into schools. Frontiers in Psychology, 7, 182589. DOI: 10.3389/fpsyg.2016.01561
Chodkiewicz, A. R., & Boyle, C. (2017). Positive psychology school‐based interventions: A reflection on current success and future directions. Review of Education, 5(1), 60-86. https://doi.org/10.1002/rev3.3082
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed). Sage Publications.
Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S., & Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: Short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97, 143–156. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9493-y
Δημάκος, Ι., & Παπακωνσταντοπούλου, Α. (2012). Ανθεκτικότητα και αυτοαποτελεσματικότητα μαθητών δημοτικού σχολείου. Επιστημονική Επετηρίδα Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 24, 149-166.
Δημητροπούλου, Χ. (2014). Η προαγωγή του ευ ζειν κατά τη μέση παιδική ηλικία: μία θετικη ψυχολογική παρέμβαση σε σχολικές τάξεις με πολυπολιτισμική σύνθεση. (Μεταπτυχιακή εργασία, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων).
Domitrovich, C. E., Bradshaw, C. P., Poduska, J. M., Hoagwood, K., Buckley, J. A., Olin, S., & Ialongo, N. S. (2008). Maximizing the implementation quality of evidence-based preventive inter-ventions in schools: A conceptual framework. Advances in School Mental Health Promotion, 1(3), 6-28. DOI: 10.1080/1754730x.2008.9715730
Duckworth, A. L., Steen, T. A., & Seligman, M. E. P. (2009). Positive psychology in clinical prac-tice. Annual Review of Clinical Psychology, 1, 629-651. DOI: 10.1146/annurev.clinpsy.1.102803.144154
Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The Impact of Enhancing Students' Social and Emotional Learning: A Meta-Analysis of School-Based Universal Interventions. Child Development, 82(1), 405-432. doi: 10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x.
Francis, J., Vella-Brodrick, D., & Chyuan-Chin, T. (2021). Effectiveness of online, school-based Positive Psychology Interventions to improve mental health and wellbeing: A systematic review. International Journal of Wellbeing, 11(4). https://doi.org/10.5502/ijw.v11i4.1465
Hattie, J. (2009). Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. Routledge. https://doi.org/10.1007/s11159-011-9198-8
Hefferon, K. & Boniwel, I. (2011). Positive psychology: Theory, research and applications. Open University Press
Huppert, F. A., & So, T. T. (2013). Flourishing across Europe: Application of a new conceptual framework for defining well-being. Social Indicators Research, 110(3), 837-861. DOI: 10.1007/s11205-011-9966-7
Juvonen, J., & Wentzel, K. R. (Eds.). (1996). Social Motivation: Understanding Children's School Adjustment. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511571190
Green, S., & Lloyd, K. (2021). Positive education: The key role of the school counsellor. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 31(2), 195-204. https://doi.org/10.1017/jgc.2021.15
Greenberg, M. T., Weissberg, R. P., O'Brien, M. U., Zins, J. E., Fredericks, L., Resnik, H., & Elias, M. J. (2003). Enhancing school-based prevention and youth development through coordinated so-cial, emotional, and academic learning. American psychologist, 58(6-7), 466. DOI: 10.1037/0003-066x.58.6-7.466
Καρατάσιος, Γ. Δ., & Καραμήτρου, Α. Ε. (2009). Η διαμόρφωση θετικού κλίματος ως παράγοντας ποιότητας της εκπαιδευτικής μονάδας. Στο Εκπαίδευση και ποιότητα στο ελληνικό σχολείο: Πρακτικά διημερίδων (σ.σ. 48-53).
Kern, M. L., Waters, L. E., Adler, A., & White, M. A. (2015). A multidimensional approach to measuring well-being in students: Application of the PERMA framework. The journal of positive psychology, 10(3), 262-271. DOI: 10.1080/17439760.2014.936962
Marques, S., Lopez, S., & Pais-Ribeiro, K. (2011). Building hope for the future: Α program to foster strengths in middle-school students. Journal of Happiness Studies, 12, 139–152. https://doi.org/10.1007/s10902-009-9180-3
Mendes de Oliveira, C., Santos Almeida, C. R., & Hofheinz Giacomoni, C. (2022). School-based positive psychology interventions that promote well-being in children: a systematic review. Child Indicators Research, 15(5), 1583-1600.
Meyers, M. C., van Woerkom, M., & Bakker, A. B. (2013). The added value of the positive: A literature review of positive psychology interventions in organizations. European Journal of Work and Organizational Psychology, 22(5), 618-632. https://doi.org/10.1080/1359432X.2012.694689
Μπαούρδα, Β. Χ. (2018). Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας και των ομαδικών διαδικασιών ενός ψυχοεκπαιδευτικου προγράμματος με στόχο την προαγωγή των θετικών τροπών αντιμετώπισης δυσμενών καταστάσεων και της αισιοδοξίας σε μαθητές δημοτικού σχολείου (Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων).
Noble, T., & McGrath, H. (2015). PROSPER: A New Framework for Positive Education. Psychology of Well-Being, 5(2), 1-17. DOI 10.1186/s13612-015-0030-2
Reeve, J. (2013). How students create motivationally supportive learning environments for themselves: The concept of agentic engagement. Journal of Educational Psychology, 105(3), 579-595. DOI:10.1037/a0032690
Roffey, S. (2012). Pupil wellbeing—Teacher wellbeing: Two sides of the same coin?. Educational and child psychology, 29(4), 8. DOI:10.53841/bpsecp.2012.29.4.8
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-being. Free Press.
Seligman, M. E. (2018). The hope circuit: A psychologist's journey from helplessness to optimism. Hachette UK.
Seligman, M. E., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist 55(1), 5-14. OI:10.1037/0003-066X.55.1.5
Seligman, M., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction. Ιn Csikszentmihalyi (Ed.), Flow and the Foundations of Positive Psychology (p.p. 279-298).
Seligman, M., Ernst, R., Gillham, J., Reivich, K., & Linkin, M. (2009). Positive education: Posi-tive psychology and classroom interventions. Oxford Review of Education, 35, 293–311. https://doi.org/10.1080/03054980902934563
Shankland, R., & Rosset, E. (2017). Review of brief school-based positive psychological interventions: A taster for teachers and educators. Educational Psychology Review, 29, 363-392. https://doi.org/10.1007/s10648-016-9357-3
Shoshani, A., & Steinmetz, S. (2013). Positive psychology at school: A school-based intervention to promote adolescents’ mental health and well-being. Journal of Happiness Studies, 15, 1289-1311. DOI:10.1007/s10902-013-9476-1
Sin, N. L. & Lyubomirsky, S. (2009). Enhancing well-being and alleviating depressive symptoms with positive psychology interventions: a practice-friendly meta-analysis. Journal of Clinical Psychology 65(5) , 467-487. DOI: 10.1002/jclp.20593
Snel, E. (2013). Sitting still like a frog: mindfulness exercises for kids (and their parents). Boston: Shambhala Publications, Inc.
Snel, E. (2015). Breathe through this: mindfulness for parents of teenagers. Boston: Shambhala Publications, Inc.
Σπυροπούλου, Γ. (2019). Η συμβολή του Δραματικού Παιχνιδιού (ΔΠ) στην καλλιέργεια της δημιουργικότητας σε παιδιά Δημοτικού. Μία πειραματική έρευνα στη Δ’Τάξη Δημοτικού Σχολείου Ιθάκης (Μεταπτυχιακή εργασία, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πελοποννήσου).
Schwartz, S. J., Waterman, A. S., Umaña‐Taylor, A. J., Lee, R. M., Kim, S. Y., Vazsonyi, A. T., ... & Williams, M. K. (2013). Acculturation and well‐being among college students from immigrant families. Journal of clinical psychology, 69(4), 298-318. https://doi.org/10.1002/jclp.21847
Taylor, R. D., Oberle, E., Durlak, J. A., & Weissberg, R. P. (2017). Promoting positive youth de-velopment through school-based social and emotional learning interventions: A meta-analysis of follow-up effects. Child Development, 88(4), 1156-1171. DOI: 10.1111/cdev.12864
Tejada-Gallardo, C., Blasco-Belled, A., Torrelles-Nadal, C., & Alsinet, C. (2020). Effects of school-based multicomponent positive psychology interventions on well-being and distress in ad-olescents: A systematic review and meta-analysis. Journal of Youth and Adolescence, 49(10), 1943-1960. DOI: 10.1007/s10964-020-01289-9
Tian, L., Li, Z., Chen, H., Han, M., Wang, D., Huang, S., & Zheng, X. (2014). Applications of positive psychology to schools in China. In M. J. Furlong, R. Gilman, & E. S. Huebner (Eds.), Handbook of positive psychology in schools (2nd ed., pp. 433–449). New York: Routledge/Taylor & Francis.
Touloumakos, A. K., Adamopoulou, E., & Tsitiridou-Evangelou, M. (2023). Αντίξοες εμπειρίες κατά την παιδική ηλικία: προεκτάσεις για ένα ευαισθητοποιημένο σχολείο στις ψυχοκοινωνικές και μαθησιακές ανάγκες των μαθητών. Psychology: the Journal of the Hellenic Psychological Society, 28(1), 159-175. https://doi.org/10.12681/psy_hps.26786
Vo, D. T., & Allen, K. A. (2022). A systematic review of school-based positive psychology inter-ventions to foster teacher wellbeing. Teachers and Teaching, 28(8), 964-999. https://doi.org/10.1080/13540602.2022.2137138
Waters, L. (2011). A review of school-based positive psychology interventions. The Australian Educational and Developmental Psychologist, 28(2), 75-90. DOI: https://doi.org/10.1375/aedp.28.2.75
Waters, L. (2017). Progressing positive education and promoting visible well-being in schools. Scientific advances in positive psychology, 229-255. DOI:10.5040/9798216011880.ch-009
Wong, P. T. (2019). Second wave positive psychology’s (PP 2.0) contribution to counselling psy-chology. Counselling Psychology Quarterly, 32(3-4), 275-284. https://doi.org/10.1080/09515070.2019.1671320
Wood, A. M., & Tarrier, N. (2010). Positive clinical psychology: A new vision and strategy for in-tegrated research and practice. Clinical psychology review, 30(7), 819-829. DOI: 10.1016/j.cpr.2010.06.003
Χατζηχρήστου, Χ., Δημητροπούλου, Π., Λυκιτσάκου, Κ., & Λαμπροπούλου, Α. (2009). Προαγωγή της ψυχικής ευεξίας στη σχολική κοινότητα: Εφαρμογή παρεμβατικού προγράμματος σε επίπεδο συστήματος. Psychology: the Journal of the Hellenic Psychological Society, 16(4), 379-399. DOI:10.12681/psy_hps.23823