Το επαγγελματικό άγχος και η επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών στην εποχή της οικονομικής κρίσης

PDF
Δημοσιευμένα: Jan 1, 2014
DOI: https://doi.org/10.12681/jret.855
Λέξεις-κλειδιά:
Επαγγελματικό άγχος εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Επαγγελματική εξουθένωση εκπαιδευτικών Οικονομική κρίση Ερωτηματολόγιο Πηγών Επαγγελματικής Έντασης Κλίμακα Επαγγελματικής Εξουθένωσης των Εκπαιδευτικών Maslach Κλίμακα Μέτρησης Αίσθησης της Οικονομικής Δυσκολίας Barrera Πρότυπο μοντέλο δομικών εξισώσεων
Δήμητρα Στάγια
Γιώργος Ιορδανίδης
Περίληψη

Σε έρευνα που διεξήχθη σε δείγμα 93 εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κατά το σχολικό έτος 2013-2014 διερευνήθηκαν τα επίπεδα και οι πηγές του επαγγελματικού άγχους, της επαγγελματικής εξουθένωσης και της οικονομικής δυσκολίας και αναζητήθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των παραπάνω μεταβλητών σε ζεύγη αλλά και στο σύνολό τους, με τη χρήση πρότυπου μοντέλου δομικών εξισώσεων. Ως ερευνητικά εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν το Ερωτηματολόγιο Πηγών Επαγγελματικής Έντασης, η Κλίμακα Επαγγελματικής Εξουθένωσης των Εκπαιδευτικών της Maslach και η Κλίμακα Μέτρησης Αίσθησης της Οικονομικής Δυσκολίας του Barrera. Η έρευνα έδειξε μεταξύ άλλων ότι τα οικονομικά προβλήματα συμβάλλουν στο επαγγελματικό άγχος των εκπαιδευτικών, ειδικότερα στους νεότερους από αυτούς και στις γυναίκες.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Άρθρα
Creative Commons License

Αυτή η εργασία είναι αδειοδοτημένη υπό το CC Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0.

Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους :

1. Οι συγγραφείς διατηρούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των άρθρων τους, χορηγώντας στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης. Άρθρα που δημοσιεύονται στο περιοδικό «Επιστημονική Επετηρίδα του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων»  διατίθενται με άδεια Creative Commons 4.0, σύμφωνα με την οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα, με αναφορά στο/στη συγγραφέα και στην πρώτη δημοσίευση για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς.

2. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή του δημοσιευμένου στο περιοδικό έργου (π.χ. κατάθεση σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την αναγνώριση της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό περιοδικό.

3. Στους συγγραφείς επιτρέπεται να δημοσιεύσουν την εργασία τους online (κατά προτίμηση σε ιδρυματικά αποθετήρια ή στην ιστοσελίδα τους) πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγικές ανταλλαγές, όπως επίσης και παλαιότερες και ευρύτερες παραπομπές δημοσιευμένων εργασιών (The Effect of Open Access)

Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Αναφορές
American Psychological Association Practice Organization (2013). APA Survey Finds US Employers Unresponsive to Employee Needs (www.apa.org).
Antoniou, A.S., Ploumpi, A. & Ntalla, M. (2013). Occupational stress and professional burnout in teachers of primary and secondary education: the role of coping strategies. Psychology, 4 (3A), 349-355.
Barrera, M., Caples, H. & Tein J-Y. (2001). The psychological sense of economic hardship: measurement models, validity and cross-ethnic equivalence for urban families. American journal of community psychology, 29(3), 493-517.
Borg, M. & Riding, R. (1991). Occupational stress and satisfaction in teaching. British educational research journal, 17(3), 263-281.
Bullough, R. V., & Draper, R. J. (2004). Mentoring and the emotions. Journal of education for teaching,30, 271–288.
Calderhead, J. (2001). Handbook of research on teaching. In V. Richardson (Ed.), International experiences of teaching reform (4th ed.). Washington: American Educational Research Association.
Chang, M.-L. (2009). An appraisal perspective of teacher burnout: examining the emotional work of teachers. Educational psychology review, 21, 193-218.
Eurofound (2014), Third European Quality of Life Survey – Quality of life in Europe: Families in the economic crisis. Publications Office of the European Union, Luxembourg.
European Agency for Safety and Health at Work (2008). E-fact 31: Prevention of work-related stress in the education sector (https://osha.europa.eu).
European Agency for Safety and Health at Work (2009). OSH in figures: stress at work-facts and figures (https://osha.europa.eu).
European Trade Union Committee for Education (E.T.U.C.E.) (2008). Report on the E.T.U.C.E. survey on teacher’s work-related stress (http://etuce.homestead.com).
European Trade Union Committee for Education (E.T.U.C.E.), (2013). Survey - the continued impact of the crisis on teachers in Europe. Brussels. (http://etuce.homestead.com).
Galanakis, M., Stalikas, A., Kallia, H., Karagianni, C. & Karela, C. (2009). Gender differences in experiencing occupational stress: the role of age, education and marital status. Stress and health, 25, 397-404.
Ganster, D. & Rosen, C. (2013). Work stress and employee health: a multidisciplinary review. Journal of management, 39(5), 1085-1122.
Hargreaves, A. (2005). Educational change takes ages: Life, career and generational factors in teachers’emotional responses to educational change. Teaching and Teacher Education, 21(8), 967–983.
Hastings, R.P., Horne, S. & Mitchell, G. (2004). Burnout in direct care staff in intellectual disability services: A factor analytic study of the Maslach Burnout Inventory. Journal of intellectual disability research, 48, 268-273.
Health and Safety Executive (2007). HSC Chair highlights real health and safety issues affecting Britain's workforce (http://www.hse.gov.uk).
Health and Safety Executive (2013). Stress-related and psychological disorders in Great Britain (www.hse.gov.uk).
Hossain, N., Byrne, B., Campbell, A., Harrison, E., McKinley, B. & Shah, P. (2011). The impact of the global economic downturn on communities and poverty in the UK. Joseph Rowntree Foundation.
Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (2013). Εισόδημα-δαπάνες νοικοκυριών.(http://www.imegsevee.gr)
Jepson, E., & Forrest, S. (2006). Individual contributory factors in teacher stress: The role of achievement striving and occupational commitment. The British journal of educational psychology, 76, 183-197.
Johnson, S., Cooper, C., Cartwright, S., Donald, I., Taylor, P.J. & Millet, C. (2005). The experience of work-related stress across occupations. Journal of managerial psychology, 20(2), 178-187.
Kalyva, E. (2013). Stress in Greek primary school teachers working under conditions of financial crisis. Europe’s journal of psychology, 9(1), 104-112 (doi:10.5964/ejop.v9i1.488).
Kondilis, E., Giannakopoulos, S., Gavana, M., Ierodiakonou, I., Waitzkin, E., & Benos, A. (2013). Economic crisis, restrictive policies and the population’s health and health care: the Greek case. American journal of public health, 103(6), 973-979.
Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions of future research. Educational review, 53, 27-35.
Kyriacou, C. & Sutcliffe, J. (1977). Teacher stress: a review. Educational review, 29(4), 299-306.
Λεονταρή, Α., Κυρίδης, Α. & Γιαλαμάς, Β. (1997). Το στρες των εκπαιδευτικών. Ψυχολογικά Θέματα, 7 (2-3), 139-152.
Maslach, C. & Jackson, S.E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of occupational behavior, 2, 99-113.
Maslach, C., Jackson, S. E., & Leiter, M. P. (1996). The Maslach Burnout Inventory (3rd ed.). Palo Alto: Consulting Psychologists Press.
Maslach, C., Jackson, S.E. & Schwab, R.L. (1996). MBI-Educators Survey (MBIES). In C.Maslach, S.E. Jackson & R.L. Schwab (Ed.). MBI Manual. Palo Alto: Consulting Psychologists Press.
Maslach, C., Schaufeli, W.B., & Leiter, M.P. (2001). Job burnout. In S.T. Fiske, D.L. Schacter, & C. Zahn-Waxler (Ed.), Annual review of psychology, 52 (pp. 397-422).
Mitrakos, T. (2014). Inequality, poverty and social welfare in Greece: distributional effects of austerity (working paper). Διαθέσιμο: http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/Paper2014174.pdf
Μούζουρα, Ε. (2005). Πηγές και αντιμετώπιση επαγγελματικού-συναισθηματικού φόρτου εκπαιδευτικών: σύνδεση ατομικών και κοινωνικών συνθηκών έντασης (Διδακτορική Διατριβή, Α.Π.Θ.).
O.E.C.D. (Organisation for Economic Co-operation and Development), (2013a). Education at a Glance 2013: Highlights. Διαθέσιμο στο: http://dx.doi.org/10.1787/eag_highlights-2013-en. Ανασύρθηκε στις 19/1/2014.
O.E.C.D. (Organisation for Economic Co-operation and Development), (2013b). “Teachers’ salaries”, in Government at a glance 2013. Διαθέσιμο στο:http://dx.doi.org/10.1787/gov_glance-2013-39-en.
Platsidou, M. & Agaliotis, I. (2008). Burnout, job satisfaction and instructional assignment-related sources of stress in Greek special education teachers. International journal of disability, development and education, 55(1), 61-76.
Shoss, M.K. & Probst, T.M. (2012). Multilevel outcomes of economic stress: an agenda for future research. In P.L. Perrewé, J.R.B. Halbesleben, C.C. Rosen (Ed.)The role of the economic crisis on occupational stress and well-being, 10. Emerald Group Publishing Ltd.
Steinhardt, M., Smith-Jaggars, S., Faulk, K. & Gloria, C. (2011). Chronic work stress and depressive symptoms: assessing the mediating role of teacher burnout. Stress and health, 27, 420-429.
Travers, C.J. & Cooper, C.L. (1993). Mental health, job satisfaction and occupational stress among UK teachers. Work and stress, 7, 203-219.
Χαραλάμπους, Ε. (2012). Επαγγελματικές πηγές στρες και επαγγελματική εξουθένωση εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στον Ν. Αττικής. Διπλωματική Μελέτη. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο:Αθήνα.
Yang, X., Ge, C., Hu, B., Chi, T. & Wang, L. (2009). Relationship between quality of life and occupational stress among teachers. Public health, 123, 750-755.
Zembylas, M., & Barker, H. (2007). Teachers’ spaces for coping with change in the context of a reform effort. Journal of educational change, 8(3), 235–256.