Η αξιοποίηση του αφηγήματος Άνθρωποι στον Ήλιο του Ghassan Kanafani στη διερεύνηση των αντιλήψεων της παλαιστινιακής νεολαίας σχετικά με τις έννοιες της μετανάστευσης και της πατρίδας

PDF EN (English) PDF
Δημοσιευμένα: Nov 29, 2025
DOI: https://doi.org/10.12681/edth.43263
Λέξεις-κλειδιά:
Παλαιστίνη δράμα με βάση προ-κείμενο (Pre-text Drama) Άνθρωποι στον ήλιο αναδυόμενη ποίηση (Found Poetry) μετανάστευση πατρίδα
Hala Al-Yamani
Πανεπιστήμιο Βηθλεέμ, Παλαιστίνη
Abdelfattah Abusrour
Πολιτιστική και καλλιτεχνική εταιρεία Alrowwad, Παλαιστίνη
Fadel Alsawayfa
Πανεπιστήμιο Βηθλεέμ, Παλαιστίνη
Περίληψη

Το παρόν άρθρο εξετάζει σημαντικές πτυχές της ζωής των Παλαιστίνιων νέων, οι οποίοι βιώνουν μια πραγματικότητα γεμάτη διαρκείς προκλήσεις και υπαρξιακές απειλές. Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις είναι η πολιτιστική ιδιοποίηση της παλαιστινιακής κουλτούρας από τον κατακτητή, ο οποίος στοχεύει συστηματικά σε όλες τις βασικές πτυχές της καθημερινής ζωής. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το μυθιστόρημα Άνθρωποι στον ήλιο του Ghassan Kanafani, προκειμένου να διερευνήσουν τον βαθμό συνειδητοποίησης των Παλαιστίνιων νέων σχετικά με την αίσθηση του ανήκειν, την πατρίδα, τη μετανάστευση και τον εκτοπισμό, δραματοποιώντας σκηνές με βάση το έργο. Η διαδικασία αυτή ενεργοποιεί τον ρόλο των συμμετεχουσών, καθώς εργάζονται πάνω στις σκηνές και εκφράζουν τις ιδέες και τις απόψεις τους σχετικά τόσο με το δράμα με βάση προ-κείμενο (pre-text drama)1 ως διδακτική στρατηγική όσο και με τα θέματα που πραγματεύονται οι σκηνές αυτές. Στην έρευνα συμμετείχαν πέντε μεταπτυχιακές φοιτήτριες, ενώ υιοθετήθηκε μια ποιοτική ερμηνευτική προσέγγιση, εμπλουτισμένη με την τεχνική της «αναδυόμενης ποίησης» (found poetry)2 για την ανάλυση και την παρουσίαση των δεδομένων. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω ατομικών σε βάθος συνεντεύξεων, παρατηρήσεων των ερευνητών κατά τη διάρκεια των θεατροπαιδαγωγικών εργαστηρίων και αναστοχαστικών ημερολογίων των συμμετεχουσών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχουσες απόλαυσαν τη μαθησιακή διαδικασία μέσα από τη στρατηγική του δράματος που βασίστηκε σε προκείμενο και έμαθαν πώς να χρησιμοποιούν την τεχνική αυτή για τη διδασκαλία και τη μάθηση. Εξέφρασαν έντονη αίσθηση του ανήκειν προς την πατρίδα τους, ισχυρό δεσμό με τη γη και σαφή απόρριψη της μεταναστευτικής φυγής.

Λεπτομέρειες άρθρου
  • Ενότητα
  • Ένθετο Παλαιστίνη: Ακαδημαϊκή Αρθρογραφία
Λήψεις
Τα δεδομένα λήψης δεν είναι ακόμη διαθέσιμα.
Βιογραφικά Συγγραφέων
Hala Al-Yamani, Πανεπιστήμιο Βηθλεέμ, Παλαιστίνη

Η Δρ. Hala Rashed Al-Yamani είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Σχολή Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου της Βηθλεέμ, στη Δυτική Όχθη, Παλαιστίνη. Έχει διατελέσει Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών της Αγωγής και Πρόεδρος του Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης. Έχει εργαστεί και συνεργαστεί με εθνικές και διεθνείς ομάδες για τη δημιουργία του μεταπτυχιακού προγράμματος «Δημιουργικές παιδαγωγικές και κοινοτικές πρακτικές». Διδάσκει σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα μαθήματα σχετικά με τις δημιουργικές παιδαγωγικές, όπως Θέατρο/Δράμα στην Εκπαίδευση, Αφήγηση και Προφορική Ερμηνεία, Θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα κ.ά. Ηγείται ερευνητικών προγραμμάτων και διεξάγει έρευνες βασισμένες σε μεθοδολογίες που αξιοποιούν την τέχνη (arts-based methodology), με βασικό εργαλείο το δράμα με βάση προ-κείμενο (pre-text drama) στην εκπαίδευση και την προσχολική αγωγή, καθώς και σε προγράμματα αρχικής και ενδοϋπηρεσιακής κατάρτισης εκπαιδευτικών σε πολιτισμικά και διαπολιτισμικά πλαίσια. Έχει συμμετάσχει ως ηθοποιός σε σειρά παλαιστινιακών θεατρικών παραστάσεων. Επιπλέον, έχει αναλάβει, ερευνήσει και σκηνοθετήσει θεατρικά έργα που ενσωματώνουν στοιχεία θεάτρου της κοινότητας, όπως το θέατρο φόρουμ και το θέατρο δρόμου.

Abdelfattah Abusrour, Πολιτιστική και καλλιτεχνική εταιρεία Alrowwad, Παλαιστίνη

Ο Δρ. Abdelfattah Abusrour είναι συγγραφέας, ηθοποιός, σκηνοθέτης θεάτρου, ερευνητής και εκπαιδευτής. Ασχολείται με την κοινωνική επιχείρηση του δικτύου Ashoka και την κοινωνική καινοτομία του οργανισμού Synergos. Είναι ιδρυτής και γενικός διευθυντής της Πολιτιστικής και Καλλιτεχνικής Εταιρείας Alrowwad (Alrowwad Cultural and Arts Society), που ιδρύθηκε το 1998 στον προσφυγικό καταυλισμό Aida στη Βηθλεέμ, Παλαιστίνη. Η φιλοσοφία και το έργο του συνοψίζονται στην έννοια της «Όμορφης Αντίστασης» (Beautiful Resistance), που αξιοποιεί τις παραστατικές και εικαστικές τέχνες ως δημιουργική και ειρηνική μορφή έκφρασης μέσα σε συνθήκες καταπίεσης και τραύματος, με σκοπό τη διάσωση ζωών, την έμπνευση ελπίδας και την οικοδόμηση ειρήνης, ώστε τα άτομα να γίνονται φορείς ειρήνης στις κοινότητές τους και πέρα από αυτές. Ο Δρ. Abusrour έχει συμβάλει στην έρευνα στον τομέα της εκπαίδευσης, της διδασκαλίας του Δράματος στην Εκπαίδευση και της Αφήγησης, ενώ έχει διοργανώσει συνέδρια και βιωματικά εργαστήρια σε διάφορες χώρες.

Fadel Alsawayfa, Πανεπιστήμιο Βηθλεέμ, Παλαιστίνη

Ο Δρ. Fadel Alsawayfa (EdD) είναι Επίκουρος Καθηγητής στη Σχολή Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου της Βηθλεέμ, Παλαιστίνη, και Πρόεδρος του Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης. Διδάσκει σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα μαθήματα όπως Δράμα στην Εκπαίδευση, Αφήγηση, Παιχνίδι και Δημιουργικότητα, Έρευνα με βάση τις Τέχνες, Δημιουργική Παιδαγωγική και Κοινοτικές Πρακτικές και Μανδύας του Ειδικού (Mantle of the Expert). Χρησιμοποιεί αυτο-αναστοχαστικές μεθοδολογίες όπως self-study, ποιητική διερεύνηση (poetic inquiry), αυτοεθνογραφία και αφηγηματική έρευνα. Το ερευνητικό και διδακτικό του έργο αντλεί έμπνευση από τις τέχνες και τη δημιουργικότητα. Πρόσφατα εξέδωσε το βιβλίο του The Road to Found Poetry: Understanding People’s Perceptions and Lived Experiences Creatively από τον εκδοτικό οίκο Brill Sense.

Αναφορές
Abusrour, A., & Al-Yamani, H. (2021). Beautiful Resistance: A response to a complicated political context. In J. Adams & A. Owens (Eds.), Beyond text: Learning through arts-based research ( pp. 222–237). Intellect.
Adams, J., & Owens, A. (2016). Creativity and democracy in education: Practices and politics of learning through the arts. Routledge.
Al-Sakka, A., Abdul Majeed, A., Zeidan, M., Shamoun, H., Daher, J., Ladadwa, H., & Hilal, J. (2016). Palestinian youth: Studies on identity, space and community participation. The Centre for Development Studies (CDS) – Birzeit University;
American Friends Service Committee. https://cds.birzeit.edu/wp-content/uploads/2019/10/Book-Youth-Survey-English-2017.pdf
Alsawayfa, F. J. (2025a). Home and abroad: Exploring my lived experiences through poetry and narrative. In D. Z. Belluigi (Ed.), Being in shadow and light: Academics in post/conflict higher education (pp. 241–261). Open Book Publishers. https://doi.org/10.11647/obp.0427.08
Alsawayfa, F. J. (2025b). The Road to Found Poetry: Understanding People’s Perceptions and Lived Experiences Creatively. Brill.
Al-Sultan, M. F. (2007). Qiṣṣat rijāl fī al-shams li-Ghassān Kanafānī: Dirāsah naqdīyah [The story of men in the sun by Ghassan Kanafani: A critical study]. Majallat Jāmi'at al-Aqṣā, 11(2), 1–23.
Al-Yamani, H. (2011). Drama as a pedagogy in Arab teacher education programs: Developing constructivist approaches to teaching. In C. Gitasaki (Ed.), Teaching and learning in the Arab world (pp. 311–331). Peter Lang.
Al-Yamani, H., Attallahb, S., & Alsawayfa, F. (2016). The curriculum in the Palestinian territories: Drama processes in theatre making and self-liberation. Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance, 21(1), 60–75. https://doi.org/10.1080/13569783.2015.1127142
Aznar, E., Ballardin, E., & Martinez, D. (2021). The secret of Dayta: Learning and evaluating through process drama. In J.Adams & A. Owens (Eds.), Beyond text: Learning through arts-based research (pp. 207-221). Intellect.
Bakhtin, M. M. (1984). Problems of Dostoevsky's Poetics (C. Emerson, Ed. & Trans.). University of Minnesota Press.
Boal, A. (1998). Legislative theatre: Using performance to make politics. Routledge.
Boal, A. (2000). Theatre of the oppressed (3 ed.). Pluto Press.
Cohen-Cruz, J., & Schutzman, M. (2006). A Boal companion: Dialogues on theatre and cultural politics. Routledge.
Crotty, M. (1998). Foundations of Social Research: Meaning and perspective in the research process. Routledge.
Danil, M., Ananda, A., Ordinal, R., & Gistituati, N. (2023). Building the quality οf education in the conflict situations within the Palestinian education system. LANGGAM: International Journal of Social Science, Education, Art and Culture, 2(2), 39–51. https://doi.org/10.24036/langgam.v2i02.125
Denzin, N. K., Lincoln, Y. S., Giardina, M. D., & Cannella, G. S. (Eds.). (2018). The SAGE handbook of qualitative research (5th ed.). SAGE.
Freire, P. (1970). Pedagogy of the oppressed (M. Bergman Ramos, Trans.). The Continuum.
Greene, M. (1995). Releasing the imagination: Essays on education, the Arts, and social change. Jossey-Bass Publishers.
Gren, N. (2009). Each day another disaster: Politics and everyday life in a Palestinian refugee camp in the West Bank [Doctoral dissertation, University of Gothenburg]. GUPEA. https://gupea.ub.gu.se/handle/2077/20202
Heathcote, D. (1976) Drama as education. What is it? Why isn’t it happening? In New destinations: The arts in education (pp. 8-14). Cockpit Lectures.
Irfan, A. (2023, August 23). Why Palestinians are known as the world’s “best educated refugees”. Columbia University Press Blog. https://cupblog.org/2023/08/23/why-palestinians-are-known-as-the-worlds-best-educated-refugeesanne-irfan/
Johnson, L., & O'Neill, C. (Eds.). (1984). Dorothy Heathcote: Collected Writings on Education and Drama. Northwestern University Press.
Kanafani, G. (1999). Men in the Sun and other Palestinian stories (H. Kilpatrick, Trans.) Lynne Rienner Publishers. (Original work published 1962)
Kennelly, J. (2006). “Acting out” in the public sphere: Community theatre and citizenship education. Canadian Journal of Education, 29(2), 541–562.
Khan, S. (2012). The one world school house: Education reimagined. Twelve.
Khatib, G. (2022). Democracy and human rights: Youth in Palestine (FES MENA youth study: Results Analysis). Friedrich-Ebert-Stiftung. https://library.fes.de/pdf-files/bueros/fespal/20170.pdf
Ministry of Education and Higher Education. (2017). Education Sector Strategic Plan 2017-2022: An Elaboration of The Education Development Strategic Plan III (2014-2019). https://www.moe.edu.ps/uploads/EDUCATION%20SECTOR%20STRATEGIC%20PLAN%20%20%202017-2022.pdf
O’Sullivan, C. (2018). Role-play and research. In L. Cohen, L. Manion, & K. Morrison (Eds.), Research Methods in Education (8th ed., pp. 606-627). Routledge.
Owens, A. (2014). Translating and understanding: Pre-text based drama. In Korhonen, P. & Airaksinen, R. (Eds.), Hyvä Hankaus 2.0 (pp. 45-68). Draamatyö. http://draamatyo.fi/hyva-hankaus-2-0/
Owens, A., & Barber, K. (2001). Mapping drama: Creating, developing & evaluating process drama. Carel Press.
Palestinian Central Bureau of Statistics. (2017). International Youth Day [Press Release]. https://www.pcbs.gov.ps/portals/_pcbs/PressRelease/Press_En_10-8-2017-youth-en.pdf
Palestinian Central Bureau of Statistics. (2023). On the occasion of the International Youth Day, the Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS) issues a press release highlighting the situation of the youth in the Palestinian society [Press Release]. https://www.pcbs.gov.ps/post.aspx?lang=en&ItemID=4561
Palestinian Central Bureau Statistics. (2024). On the occasion of the International Youth Day, the Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS) issues a press release highlighting the situation of the youth in the Palestinian society [Press Release]. https://www.pcbs.gov.ps/post.aspx?lang=en&ItemID=5809
Park-Fuller, L. M. (2005). Beyond role play: Playback theatre and conflict transformation. Centre for Playback Theatre.
Robinson, K., & Aronica, L. (2015). Creative schools: The grassroots revolution that’s transforming education. Viking.
Rahman, M. A. (2009, May). Impact of the Israeli occupation on Palestinian education [Conference paper]. 18th Annual Conference of the Global Awareness Society International. https://orgs.bloomu.edu/gasi/pdf_documents/2009_Proceedings_pdfs/RahmanImpact%20of%20the%20Israeli%20Occupation%20on%20Palestinian%20Education%20for%20GSIA.pdf
Rohd, M. (1998). Theatre for community, conflict, and dialogue: The hope is a vital training manual. Heinemann.
Said, E. W. (2000). Out of place: A memoir. Alfred A. Knopf.
Said, E. W. (2002). Reflections on exile and other essays. Harvard University Press.
Smith, J. A., Flowers, P., & Larkinn, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research.SAGE.
Steiner, G. (1998). After Babel: Aspects of language and translation (3rd ed.). Oxford University Press.
United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. (2025). West Bank Movement and Access Update – May 2025. https://www.unocha.org/publications/report/occupied-palestinian-territory/west-bank-movement-and-access-update-may-2025
United Nations Population Fund. (2017). Palestinian youth challenges and aspirations: A study on youth, peace and security based on UN Resolution 2250 Palestine 2017 [Report]. Interpeace. https://www.interpeace.org/wp-content/uploads/2018/04/2018-IP-case-study-Palestine-v3.pdf
Way, B. (1967). Development through drama. Longman.
Weinstein, S. & West, A. (2012). Call and responsibility: Critical questions for youth spoken word poetry. Harvard Educational Review, 82(2), 282–302.
Wright, D. (2000). Drama education: A ‘self-organizing system’ in pursuit of learning. Research in Drama Education, 5(1),23–31.
Young, D. L., (2000). Reality drama: the drama classroom as a place for disclosure. Drama Australia Journal, 24(1), 111–122.
Τα περισσότερο διαβασμένα άρθρα του ίδιου συγγραφέα(s)